«Шын» 12+

ЧАЛГЫГЛАР-БИЛЕ ОЙНААН УРУГ

27 октября 2026
12

Ол хүн изиг-ле болган. Улуг-Хемниң саарыглап чалгып чыдар эриинге эштип ойнаан уруг-дарыг хөй. Оларның омак-хөглүг ыыт-шимээни алаак-шыкта аңгыр, кастар дойлуп турганы-биле дөмей-ле. Ойнап-хөглээн бичии чаштарны кижи магадап, көрүп ханмас.
Дыдыраш сарыг бажында мөөгү дег ак бөртчүгежин опайтыр салып алган, бышкан яблоко дег хүрең арынныг бичии уруг хем эриинде өл элезинге херелденип үнүп орар хүннү бар-ла шаа-биле чуруп тур. Кырлаң-кырлаң, кылаң-кылаң чалгыглар сүржүп кээп, уругнуң элезинде чуруун балай чалгыпты. Өл элезинге, илбилиг чүве дег, каракка көзүлбейн чиде хона берген чуруунуң орнунче уруг каттырымзай аарак кезек көрүп тургаш, херелденген хүнүн катап-ла чуруй берди.
Кылаң кара чалгыглар, чаптанчыг чаш төлден оюн эрээн чүве дег, катап-ла сүржүп келдилер. Элезинде чуруттунган хүн база катап эсти хона берди.
Сүржүп алгаш, дедир бар чыткан чалгыгларның соонче бичии уруг эдерти көргеш, чалгыгларның дедир келирин мурнаар дээни ол боор оң, херелденген хүнүн далажы-далажы чуруй каапты. Ооң соонда ырлай аарак: “Алдын чырык хүнүм үнүп келди!” – деп адыштарын часкагылап, кожаңайнып, өрү алзы шурагылады.
Чалгыглар биле уруг шаанга киир-ле ойнаар боор.
Ойдан-оол ХӨВЕҢМЕЙ,
Тываның Чогаалчылар эвилелиниң кежигүнү.

«Шын» №41 2026 чылдың октябрь 22
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn

ШЫН Редакция