Алдарлыг артиске тураскааткан маргылдаа
Найысылалда Аныяктар өргээзинге март 28-те алдарлыг артист, шыдыраачы Х.О. Шириин-оолдуң чырык адынга база Театр хүнүнге тураскааткан “Шириин-оолдуң тергези” деп солун шыдыраа маргылдаазы болуп эрткен.
Аңаа ниитизи-биле 61 шыырак шыдыраачылар киришкен. Түңнелинде эр улус аразынга 1-ги черни хөл-шыдыраа тренери Адыгжы Куулар, 2 дугаарын чалыы шыдыраачы Мөңгүн Сарыг-Лама, 3-кү черни тренер башкы Долаан Салчак алганнар. Херээжен ойнакчылар аразынга 1-ги черге Анастасия Ооржак, 2 дугаарынга Виктория Ондар, 3-кү черге 8 харлыг Антонина Маадыр-оол төлептиг болган. Тиилекчилерге Кубок, медаль, диплом база акша сертификаттарын, өртектиг белектерни деткикчилер тывыскан.
Найыралдың тиилелгези
Март 28-те Калмыкияның төвү Элиста хоорайга Fight Nights деп каттышкан хевирниң профессионал турнири болуп эрткен. Ол турнирге чидиг демиселдиң түңнелинде Түмер Ондар кончуг шыырак Новокузнецк чурттуг Тимофей Настюхинни 29 биле 28 санга тилээш, чартык финал оюнче кирген. Калмык аарыкчылар Түмер Ондарны деткип, улуг өөрүшкүнү көргүскени-биле найыралдың тиилелгези болган.
Хоочун шыдыраачыга тураскааткан
Чоокта чаа 60 хардан өрү назылыг эр-херээжен хоочун шыдыраачылар аразынга СФО-нуң чемпионады болуп эрткен. Аңаа бистиң хоочун херээжен шыдыраачывыс Айлана Монгуш дүрген ойнаар маргылдаага бүзүрелдии-биле 3-кү шаңналдыг черни алган. Бо дээрге хоочун шыдыраачының улуг чедиишкини, чоргааралы болур.
Тамерлан Чындыгыр Ыраккы Чөөн чүк чоннарының чемпиону
Кызылда Немелде өөредилге төвүнүң тренери, Бурятияның көдээ ажыл-агый академиязының студентизи, ФИДЕ-ниң спорт мастери Тамерлан Чындыгыр Хабаровск хоорайга болуп эрткен Ыраккы Чөөн чүк чемпионадынга чедиишкинниг киришкен. Түңнелинде дүрген шыдыраага (блицке) 1-ги черни ап, чемпион атка төлептиг болган.
Тамерлан өөреникчилеринге база шупту тыва шыдыраачыларның чоргааралы, хүндүткели болур. Аныяк шыдыраачыга база тренерлеринге эки белеткелди болгаш Россия чемпионадынга тиилелгени күзедивис.
Күштүглерни шилээн
Москвага март 26-29 хүннеринде Россияның Чепсектиг Күштериниң Кубогу дээш хол-биле шашкылажыр маргылдаа бедик деңнелге болуп эрткен. Ол күштүглерни шилиир, алдаржаан Ада-чурт камгалакчыларының маргылдаазынга бистиң спортчувус Ренат Ондар бедик белеткелин бадыткап, чемпион атка төлептиг болган.
Бо тиилелге дээрге Ренаттың тиилелгеже туруш-сыныш чок чүткүлдүүн база аныяктарга улуг үлегерин көргүскени болур. Спортчуга быжыг кадыкшылды база бедик спортчу чедиишкиннерни күзедивис.
Тываның Баштыңының Кубогу дээш...
"Сүбедей" спорт ордузунга март 25-29 хүннеринде 2008-2009 чылдарда төрүттүнген оолдар, уруглар аразынга Тываның Баштыңының Кубогу дээш хол бөмбүүнге улуг көдүрлүүшкүннүг маргылдаа болуп эрткен.
Ачыр-дачыр оюннарның түңнелинде оолдар аразынга 1-ги черни Чеди-Хөл, 2 дугаарын Олимпийжи курлавырлар училищези, 3-4 дугаар черлерни "Сүбедей" биле Бай-Тайга командалары алганнар. Уруглар аразынга 1-ги черни Улуг-Хем, 2 дугаарын Өвүр кожуун, 3-4 дугаар черлерни Ак-Довурак биле "Сүбедей" командалары алганнар.
Элээди спортчуларга база тренерлеринге бедик спортчу чедиишкиннерни күзедивис.
Элээди сумо мөгелери — 3 дакпыр тиилекчилер
Казань хоорайга март 27-29 хүннеринде 15-17-19 харлыг элээди сумо мөгелериниң аразынга Россияның бирги чери дээш көрүштүг маргылдаа болуп эрткен. Аңаа Россияның 35 девискээринден 1112 чалыы сумо мөгелери күжүн хынап киришкеннер.
Маргылдааның 1 дугаар хүнүнде, март 27-де, 15 хар чедир оолдар, уруглар аразынга болган. Бистиң суможуларывыс 6 алдын, 3 мөңгүн, 2 хүлер медальдарны чаалап ап, команда талазы-биле бүзүрелдии-биле 1-ги черже үнгеннер. 2 дугаарын 10 медальдыг Крым Республиказы, 3 дугаарын 7 медальдыг москважылар алганнар.
Маргылдааның 2 дугаар хүнүнде, март 28-те, 17 хар чедир мөгелер аразынга тыва суможу уруглар, оолдар 4 алдын, 4 мөңгүн, 6 хүлер медальдарны чаалап алганнар. Түңнелинде 14 медальдыг команда 1-ги черге төлептиг болган.
Март 29-та, маргылдааның сөөлгү хүнүнде, 19 хар чедир уруглар, оолдар аразынга тыва спортчулар 7 алдын, 4 мөңгүн, 4 хүлер медальды командазынга эккелгеннер. Түңнелинде 19 хар чедир командалар аразынга бүзүрелдиг 1-ги черни алганнар. 3 хүн үргүлчүлээн маргылдааның 3 назы-хар бөлүктерге шуптузунга 1-ги черлерни алгаш, команда талазы-биле ниити 1-ги черге төлептиг болганнар. Түңнелинде тыва суможуларның командазы Россияның 3 дакпыр тиилекчизи деп бедик атка төлептиг болганы улуг чоргаарал.
Найдан Кууларның чедиишкини
Москвада Самбонуң делегей төвүнге март 25-26 хүннеринде “Самбонуң үндезилекчилери” деп делегей чергелиг Кубок маргылдаазы болуп эрткен. Аңаа 15 чурттан 300 хире спортчулар, эр-херээжен улустуң самбога база дайынчы самбога күжүн шенеп киришкеннер. Аңаа Новосибирскиниң самбо школазындан Найдан Куулар 2-ги черге төлептиг болганы улуг чедиишкин.
Чеди-Хөл кожууннуң Ай хүрежи
“Тиилелге” культура-спорт төвүнге март 28-те Чеди-Хөл кожууннуң шаңналы дээш чаңчыл болган Ай хүрежи болуп эрткен. Маргылдааны республиканың Хүреш федерациязы биле Спорттуң национал хевирлер сайзырадыр төвү удуртуп эрттирген.
18 хар чедир аныяк мөгелер аразынга ачыр-дачыр хүрештиң түңнелинде шаңналдыг черлерже дараазында мөгелер кирген: шүүлген мөге – Аюш Түлүш (Улуг-Хем), үжүүрлешкен мөге — Сүрүн Балдан (Эрзин), 3-4-кү черлерни Түмен Монгуш (Чеди-Хөл) база Дая Шинчик (Тес-Хем) алганнар, 5-8-ки черлерже Ай-Чүрек Уванзай (Каа-Хем), Аганак Ховалыг (Сүт-Хөл), Батый Оюн (Чеди-Хөл), Балчинян Баажай (Эрзин) киргеннер; тускай шаңналдарга Начын Хуужан (Тере-Хөл), Арбын Ооржак (Чеди-Хөл), Шоваа Докан-оол (Чеди-Хөл) төлептиг болганнар.
Шыырак 92 мөгениң хүрежинге Начын мөге Бады-Маадыр Самдан (Улуг-Хем) шүүлген, Хартыга мөге Кайгал-оол Ондар (Сүт-Хөл) үжүүрлешкен, 3-4-кү черлерни Чаан мөге Айдың Монгуш (Улуг-Хем) биле Хартыга мөге Сорукту Калин-оол (Эрзин) алганнар, 5-8-ки черлерже Сүлде Донгак (Сүт-Хөл), суму Арзылаңы Онзагай Ооржак (Сүт-Хөл), Начын мөге Начын Хомушку (Кызыл кожуун), кожуун Арзылаңы Аяс Монгуш (Сүт-Хөл) киргеннер. Тускай шаңналдар: “Чараш девиг” — Буян Самчан (Чеди-Хөл), “Чараш арга” — Шолбан Куулар (Сүт-Хөл) алганнар.
/ Алексей ЧАМБАЛ-ООЛ, спорттуң хоочуну.
Чуруктарны ТР-ниң Шыдыраа федерациязының социал четкиде арнындан база “Тыва спорт” блогундан алган.
“Шын” №12 2026 чылдың апрель 2