«Шын» 12+

ЧЕДИЛИКТИҢ МАРГЫЛДААЛАРЫ

22 ноября 2026
2

Сибирьниң тергииннери

Барнаул хоорайга ноябрь 1-10 хүннеринде СФО-нуң бирги чери дээш 9–17 харлыг оолдар аразынга шыдыраа маргылдаалары болуп эрткен. Аңаа ниитизи-биле СФО-нуң 10 девискээринден 365 элээди ойнакчы 10 хонук дургузунда шырын-аргалыг маргылдааларга боттарын хынап киришкеннер. СФО-нуң бирги чери дээш шыдыраа маргылдаазы чурум ёзугаар 3 хевирге болуп эрткен. Баштай кыска үениң, оон узун салыг, сөөлүнде дүрген салыг оюннары болгулаан. Ол маргылдаага бистиң республиканың адын камгалаары-биле Кызылдың немелде өөредилге төвүнүң чалыы база элээди шыдыраачылары Россияның алдарлыг тренери Сергей Ыймажаповичиниң удуртулгазы-биле чедиишкинниг киришкеннер.

Оларның аразындан 8 харлыг чалыы шыдыраачы Даян Очур-оол, 9 харлыглар аразынга баштай кыска үениң иштинде оюнга 3-кү, дараазында 27 ойнакчының узун салыынга 3-кү, сөөлүнде дүрген (блиц) оюнга 2 дугаар черни алганы улуг өөрүшкү болган. Дараазында спорт мастеринге кандидат, дүрген оюнга ФИДЕ-ниң 2176 санныг рейтингиниң эдилекчизи, мурнунда чылдарда 15 харлыг оолдар аразынга республика база бүгү-россия чергелиг маргылдааларга шаңналдыг черлерниң эдилекчизи Мөңгүн Сарыг-Лама 17 харлыг оолдар аразынга дүрген оюнга 2 дугаар черге төлептиг болган. База 17 хар чедир оолдар аразынга Начын Чамзы кыска үениң шыдыраазынга 3 дугаар черни алган.

Россияның алдарлыг тренери Сергей Түлүштүң дыңнатканы-биле Даян Очур-оол, Мөңгүн Сарыг-Лама, Начын Чамзы 2027 чылда Россияның бирги чери дээш маргылдаага киржир эргени чаалап алган. База ноябрь 16-да Дээди Хуралдың Даргазы Каң-оол Даваа бичии шыдыраачыларны тренер башкызы-биле хүлээп ап, байыр чедирип, өртектиг белектерни тывыскан.

Хүлер медальдың эдилекчизи

Пермь хоорайга ноябрь 7-ниң хүнүнде “Эрес-дидим чорук Кубогу” дээш Бүгү-россия чергелиг күш-культура фестивалы болуп эрткен. Аңаа ниитизи-биле Россияның 56 девискээринден 500 дайын хоочуннары киришкен. Бистиң республиканы 8 дайынчы эки төлээлеп киришкеш, 9 дугаар черни алган. Дайынчыларывыс спорттуң дараазында хевирлеринге: стол теннизинге, пауэрлифтингиге, биджидал-бокска, бижек октаарынга киришкеннер. Бижек октаарынга 4 спортчувус киришкен. Оларның аразындан ТШО-нуң 24 харлыг киржикчизи Чиңгиз Хомушку олуруп алгаш бижек октаарынга 18 кижиден 3-кү черни ап, хүлер медальга төлептиг болган. Дараазында 44 киржикчи аразынга ажык черге бижек октаарынга 5-ки черни Ачыты-Мерген Шожап алган. Команда талазы-биле 9-ку черге төлептиг болганнар.

Шагдыр Шалыктың шаңналы

Москвага ноябрь 9-15 хүннеринде 2013-2014 чылдың бичии оолдар аразынга ССРЭ-ниң алдарлыг тренери Б.Н. Грековка тураскааткан ХХХVI бокс маргылдаазы болуп эрткен. Аңаа ниитизи-биле Россияның 62 девискээринден 315 чалыы боксерлар күжүн шенеп киришкеннер. Маргылдааның кол сорулгазы – “Спорт Россияда”, “Спорт школада” деп төлевилелди боттандырары база чаштар аразынга боксту сайзырадыры.

Ол маргылдаага Тываны төлээлеп Самагалдайдан дуржулгалыг тренер башкы Түмен Оюннуң удуртулгазы-биле 3 өөреникчи киришкен.

Алды хонук үргүлчүлээн маргылдаага бистиң боксерлардан Шагдыр Шалык 44 килге 30 боксер аразынга баштайгы хүнден тура быжыг туруштуу, тиилелгеже чүткүүлдүү-биле өскелерден ылгалып турган. Шалык 5 ужуражылгаларын бичии-даа частырыг кылбайн, бүзүрелдии-биле тиилеп, түңнел оюнче кирген.

Түңнел оюнга Москваның төлээзи Артур Мнакацанян биле ужуражылгазын 5 биле 0 кылдыр тиилээш, тиилекчи атка төлептиг болган. Бо чедиишкин тренер башкы Артур Оюннуң кызымак ажыл-ижиниң түңнели дээрзин демдеглээр апаар. Бо-ла маргылдаага мурнунда чылын башкының шыырак өөреникчизи Бай-Белек Куулар 3 дугаар шаңналдыг черни алган турган. Бо Бүгү-россия чергелиг маргылдаага 1-3 дугаар шаңнал кирген бичии боксерлар Россияның чыынды командазының кежигүннери болур. Ынчангаш олар Россияның адын камгалап делегей чергелиг маргылдааларга киржир эргени чаалап алган.

Маргылдааның түңнел шаңналдарынга 1-3 дугаар черлер алган боксерларга Россияның Спорт яамызы, Спорт чөвүлели кубок, медаль, диплом болгаш өртектиг белектерни тывыскан.

Аныяк мөгелерниң чедиишкиннери

Абаканга Н.Г. Булакин аттыг спорт ордузунга ноябрь 7-8 хүннеринде, 21 хар чедир оолдар, уруглар аразынга, чаңчыл болган В.И. Чарков аттыг бүгү Россия чергелиг хостуг хүреш маргылдаазы болуп эрткен. Аңаа ниитизи-биле 150 шыырак дээн мөгелер хүрешкен. Маргылдааның кол сорулгазы Олимпий оюннарының 2 дакпыр тиилекчизи Иван Ярыгинниң баштайгы тренери В.И. Чарковтуң адын мөңгежидери болгаш олимпий чемпионнарын белеткээринче угланган. Ол маргылдаага Кызылда Олимп аттыг ОКСШ-тың аныяк мөгелери Алаш Монгуш 97 килге база Максим Ооржак 125 килге 2 дугаар черни ап, мөңгүн медальдарга төлептиг болганнар.

Дараазында Нальчик хоорайга ноябрь 8-12 хүннеринде 16 хар чедир оолдар аразынга Бүгү-россия чергелиг хостуг хүреш маргылдаазы болуп эрткен. Маргылдааны балкар чоннуң чаңчылы-биле улуг чогаалчызы Кязим Мечиевке тураскаадып эрттиргени чоргаарал болган. Балкар чоннуң бурун шагдан тура культуразының чаңчылының бир улуг кезии болгаш хүндүткели – хүрешти сагып чорууру алдар. Маргылдааның кол сорулга – Россияның чоннарының аразында быжыг харылзааны тудары база спортту сайзырадыры. Ук маргылдаага тыва мөгелер бистиң республикада хүреш база бедик деңнелде деп чүүлдү бадыткааннар. Аар 100 килге Аюш Середар мөгевис тулган тиилекчи ат дээш хүрешке киришкеш, 2-ги черни алган. Ол ышкаш 62 килге Долаан Чооду 3-кү черге төлептиг болган.

ОБЯ-ның шаңналы дээш...

"Сүбедей" спорт ордузунга ноябрь 14-15 хүннеринде ОБЯ-ның шаңналы дээш биче бут бөмбүүнге маргылдаа болуп эрткен. Аңаа ниитизи-биле 16 команда киришкен. Маргылдааның кол сорулгазы – Тываның ОБЯ-зынга биче бут бөмбүүнүң командазының тургустунганындан бээр 10 чыл болган оюн демдеглээри. Республиканың Спорт яамызы, Биче бут бөмбүүнүң чөвүлели база деткикчилер, кол шииткекчи Ужар Мижит маргылдааны бедик деңнелге эрттирген. Ийи хүн үргүлчүлээн маргылдааның түңнелинде чартык түңнел оюнга, 4 команда аразынга, ОБЯ-ның 2 дугаар командазы “Азия төвүнүң” командазын утканнар база "Мажалык" командазы ОБЯ-ның 1 дугаар командазын уткаш, түңнел оюнче кирген.

Тулган тиилекчи дээш оюнга Мажалык командазы ОБЯ-ның 2 дугаар командазын уткаш, тулган тиилекчи деп атка төлептиг болганнар. Улаштыр 3 дугаар шаңналдыг чер дээш оюнга “Азия төвү” удурланыкчызы ОБЯ-ның 1 дугаар командазын утканнар. Маргылдаага шаңнал кирген командаларга ОБЯ-ның төлээлери база деткикчилер Кубок, медаль, диплом болгаш үнелиг белектерни тывыскан. Тускай шаңналдарга дараазында ойнакчылар төлептиг болган: “Тергиин хаалгачы” Ачы Мортуй-оол (Азия Төвү), “Тергиин камгалакчы” Саян Соян (ОБЯ), “Тергиин халдакчы” Кежик Ывый-оол (ОБЯ), “Тергиин ойнакчы” Александр Седип (Мажалык).

Алексей ЧАМБАЛ-ООЛ, спорттуң хоочуну.

Чуруктарны Тыва спорт, Спорт яамызының социал четкиде арнындан алган.

«Шын» №45 2026 чылдың ноябрь 19

"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn

ШЫН Редакция