«Шын» 12+

Чаа чыл уткуштур аъткарар

19 ноября 2026
1

Тускай шериг операциязы эгелээнден бээр, чылдың дөрт эргилдезинде, тус черниң чурттакчы чону гуманитарлыг дузага аъш-чем, идик-хеп болгаш машина-техникага чедир чыггаш, тонна-тонназы-биле чорудуп келди. Чайның изиинде чаашкындан, кыштың соогунда хардан чаглактаныр дериг-херекселдерни, чылыг идик-хепти, эт-септи, аъш-чемни удаа-дараа чорудуп тур. «Бүгү чүүлдү тиилелгеже!» деп патриотчу кыйгының адаа-биле чон дуза кадып кээп турар дээрзи билдингир. Бо бүгү ажылды РФ-тиң Улусчу фронтузунуң Тывада салбыры ТР-ниң Чазаа-биле кады организастап турар дээрзин сагындыраал.

Чоокта чаа, октябрь айның төнчүзүнде, күскү дузаны дайынчы хөделиишкиннер девискээринче аъткарган-даа болза, удатпаанда, эрткен неделяда, кышкы сезоннуң ажылы эгелээн. Бо удаада ноябрь 11-ден декабрь 17-ге чедир үргүлчүлээр.

Улусчу фронтунуң Тывада салбырының координатору Самба Норбужуктуң дыңнатканы-биле алырга, чылда беш катап гуманитарлыг дузаны Тывадан чорудуп турар. Кышкы үеде колдуунда-ла доңурган эът болгаш сооктан камгаланыр чылыдар дериг-херекселдер чорудары чаңчыл апарган. «Күскү гуманитарлыг дуза чеде бээрге, дайынчылар тыва эът дугайында сонуургап айтырган. Ол черден база эътти садып ап болур. Ынчалза-даа тус черниң эъдиниң амданы тыва малдың эъди дег сүүзүннүг болбас деп дайынчылар санап турар. Ынчангаш дайынчы хөделиишкиннер девискээринде тулчуп турар чаңгыс чер чурттугларывыс тыва малдың эъдин сактып, чоктап турар» – деп, Самба Норбужук чугаалаан.

Колдуунда хой, сарлык эъди болгаш тус черниң өске-даа эъдин дайынчыларже чорудар. Ам, кышкы үеде, дайынчыларга эът дыка херек дээрзин Улусчу фронт сагындырган.

ТР-ниң Баштыңы Владислав Ховалыгның даалгазы-биле «Содействие» регионалдыг фонд Артыш Иргиттиң удуртулгазы-биле чаштынар четкилер өрүүр материалды садып эккелген. Волонтерлар ТывКУ-нуң шериг кафедразының студентилери-биле кады материалды кожууннарда идепкейлиг ажылдап турар волонтерларга үлеп берип турар. Ол-ла хүн ТР-ниң «Авиалесоохрана» күрүнениң автономнуг албан чери автомашинаны болгаш моторлуг хирээни, балдыларны, хууңнарны, генераторларны дээш соок үеде чугула херек дериг-херекселдерни штабка эккеп хүлээткен.

Кышкы сезон ажыттынары билек-ле, бир дугаар хүнүнде Кызыл кожуун 33 килограмм доңурган ийи хой эъдин эккеп хүлээткеш, дайынчы хөделиишкиннер девискээринде тулчуушкунда ок-боо адаанда чоруп турар чаңгыс чер чурттугларывыска дуза кадарын Кызыл кожууннуң чагырга чериниң көдээ ажыл-агый салбырының ажылдакчызы Өлзей Моңгуш кыйгырган.

ХЕРЕК ЧҮҮЛДЕР:

Тудуг материалдары болгаш ажыл-агый дериг-херекселдеринден: өрээн демир четки, кылагар саазынныг изолон, дүрүг плёнкалар, кадаглар, ээрер кадаглар, балдылар, бензохирээлер, ээрер херекселдер, хүүректер, ажыл кылыр хол-хаптар, газ плиталары, турисчи баллоннар, шөер хендирлер, камгалал четкилер, дронга удур камгалал эгиннээштер, балыктаар четкилер, удуур хаптар, турисчи хевистер, машина септээр бөлүк дериг-херекселдер чугула херек.

Эмнер аймаандан:вируска удур эмнер, антибиотиктер, грибокка удур мазьтар, ижин-шөйүндү аарыгларынга болгаш суг дезинфекциялаар эмнер, витаминнер, шык салфеткалар болгаш аржыылдар, уруглар креми, өртеңге, хаварыктарга чаар эмнер, аллергия болгаш хораннаныышкындан эмнер, шарыыр материалдар, антисептиктер херек.

Техниктиг дериг-херекселден:квадрокоптерлер, дүне көөр приборлар, рациялар, спутник антенналары болгаш күштелдирер херекселдер, дрон детекторлары, электромотоциклдер, квадроциклдер, электрилиг чадаг-тергелер, генераторлар (дизель болгаш бензин инверторлары), чылыдар херекселдер, доктар чок чоруур машиналар чугула. Ол ышкаш чылыг хептер дайынчыларны өөртүр.

Гуманитарлыг дуза чедирерде, Кызыл хоорайның Чүлдүм кудумчузунуң 40а дугаар бажыңынга азы Ленин кудумчузунуң 5 дугаар бажыңынга, бир болза Правобережная кудумчузунуң 4 дугаарлыг бажыңынга чеде бээрин сагындыраал.

Чыылда пунктузунче даңзыда чүүлдерни, азы чыгдынган акшалар-биле херек техника болгаш дериг-херексел садып алырынга акша-төгерикти эккеп, акцияга киришпишаан, фронтуга үлүг-хууңар-биле дузалап болур силер. Ону pobeda.onf.ru/requiremen... сайт таварыштыр кылыры белен.

Бо хүннерде чыгдынган чүъктү ЛУР, ДУР, Запорожье, Херсон, Курск болгаш Белгород областарже чорудар. Республика Баштыңы шупту транспорттуң маршруду доктаавайн чоруур кылдыр кывар-чаар чүүл-биле хандырарын дааскан.

А. ОНДАР.

Буян ООРЖАКТЫҢ тырттырган чуруктары.

«Шын» №45 2026 чылдың ноябрь 19

"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn

ШЫН Редакция