Бо чылын республиканың тарылга шөлдеринде 28,15 муң га черге часкы хову ажылдарын чорудуп турар. Ооң 21,7 муң га черинге тараа аймаан, 6 муң хире га шөлге мал чеминге ажыглаар сигенни, а картофельди болгаш ногаа аймаан 2,9 муң га шөлге ажаап өстүрер.
Тываның девискээринде агаар-бойдустуң байдалы чайын үнүш-дүжүтке таарымчалыг эвес бооп болурунуң им-демдээ бо чазын көстү берген. Сибирьниң мурнуу талазында девискээрге, эң ылаңгыя Хакасия биле Тывага, июнь айда чаъстар эвээш чаарын, кааңдаашкын дүжүп болурун агаар хайгааралының албан черлери дыңнадып турар. Ынчангаш тараа, сиген болгаш ногаа шөлдериниң суггарылгазынче улуг кичээнгейни республиканың удуртулгазы, Көдээ ажыл-агый яамызы угландырган. Бо ажылдарга федералдыг бюджеттен 50 миллион рубль акшаны республикага 2026 чылда тускайлап үндүрген. Суггарылга четкилерин чаартырынга киржир, суггаттыг тараа болгаш сиген шөлдериниң хемчээлин улгаттырар күзелдиг ажыл-агыйларның аразынга шилилгени республиканың Көдээ ажыл-агый яамызы чарлаан. Аңаа киржир ажыл-агыйларның чарыгдалдарын дуглаары-биле субсидияны федералдыг төптен келир акша-биле бээр.
2026 чылда Барлык биле Алаш суггарылга четкилерин чаартыр, суггатты чайын чорударынга белеткел ажылдарын боттандырып турар. Барлык суггарылга системазын чаарткан түңнелинде Аксы-Барлык, Эрги-Барлык, Бижиктиг-Хая, Барлык сумуларның девискээринде шөлдерни суггарар, аңаа багай эвес тараа болгаш сиген дүжүдү өстүрер арга тургустунар. Барлык суггарылга четкизинге ажыглаар чаашкынналдырар дериг-херекселдерни садып эккелген. Суггарылга системазының септелгези бүрүнү-биле доостурга, оларны тургускаш, шөлдерни суггарып эгелээр.
Республиканың көдээ ажыл-агый сайыды Юрий Оруспай кожууннарже үнүп, суггарылга системаларының байдалын, оларны чайгы үеде суггарылга ажылынга белеткеп турарын хынап көрген. Сайыт баштаан ажылчын бөлүк Сүт-Хөл, Чөөн-Хемчик кожууннарда Ак-Суг, Алаш, Хорум-Даг, Чаа-Хөл кожуунда Терезин, Аймыырлыг суггарылга системаларының байдалы-биле танышкан. Бо суггарылга системаларында септелге болгаш чаартылга ажылдары чорудар участоктарны тодараткан. Ук ажылдарны 2027 чылда чорудары-биле бо чылын төлевилел-сметазын тургузар деп шиитпирлээн. Чаа-Хөлде Терезин, Каа-Хем кожуунда Бай-Сүт суггарылга системаларын мурнады септээр деп шиитпир хүлээп алдынган.
Ш. МОҢГУШ.
Чурукту ТР-ниң Көдээ ажыл-агый яамызының социал четкиде арнындан алган.
“Шын” №20 2026 чылдың май 28
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...