«Шын» 12+

Эгин кожа чуртталганың 50 чылы

15 сентября 2026
5

Бежен чыл ишти эгин кожа амыдырап чурттаары дээрге өг-бүлеге ховар болгаш, шынап-ла, үнелиг белек-тир. Шак мындыг аас-кежиктиг Ооржактарның өг-бүлези бо 2026 чылда «алдын кудазын» демдеглээн. Өг-бүле тутканындан бээр бежен чыл эрткен дээрге чүгле сан эвес, ол дээрге ийи кижиниң кады эрткен улуг чуртталгазы-дыр: өөрүшкүлер болгаш бергелер, бичии тиилелгелер болгаш улуг чедиишкиннер, бажыңынга эргим, оожум кежээлер, дөргүл-төрел болгаш эш-өөр-биле хөглүг байырлалдар дээш чуртталганың янзы-бүрү талалары-биле долган.

Алексей Иргекович, Наталья Мөчекпеновна Ооржактарның чуртталгазының төөгүзү хөй чылдар бурунгаар, 1976 чылдың февраль 6-да, өг-бүле тударының дугайында хоойлу ёзугаар бүрүткелден эгелээн. Ынчан, аныяк үезинде, оларның найыралы ындыг быжыг болур деп бодавааннар. Ынчалза-даа үе көргүскен: хүн бүрүде ажыл-ижи, бот-боттарын дыңнап билири, берге үелерде деткижип, эптиг-чөптүг чүүлдерни кады өөрүшкү-биле эрттирери-дир.

Ооржактарның өг-бүлези амыдыралдың янзы-бүрү чадаларын эртип, хүндүткелди болгаш чылыг-чымчак чорукту кадагалап чоруурлар. Оларның өг-бүлезиниң чаңчылдары салгалдан салгалче дамчып келген. Ажы-төлүн төлептиг кижилер кылдыр кижизидип, күш-ажылды үнелээр, кээргээчел сеткилдиг болурунга, бергелерге таварышкаш, кажан-даа дүжүп бербезинге өөредип чоруур. Бо хүнде салгалдарынга кырган-авазы, кырган-ачазы быжыг, бүзүрелдиг харылзааларны канчаар тургузарының дириг үлегери болуп турар. Ажыл болгаш харыысалга — оларның өг-бүлезиниң амыдыралының үндезини.

Хүндүткелдиг ада-ие өг-бүлезин кадагалап, бажың-балгадын арыг-силиг, чылыг-чымчак кылдыр тудуп, өөрүшкү-маңнай-биле долдуруп чоруур. Эң-не кол чүүл — олар кезээде иелээн чуртталгада кандыг-даа айтырыгны кады шиитпирлеп, өөрүшкүнү үлежип чоруур.

«Алдын куда» дээрге өг-бүлеге чүгле байыр чедириишкини эвес, а быжыг, төлептиг өг-бүлениң үлегерин көргүскени дээш, өөрүп четтиргенин илереткен байырлалы-дыр. Оларның төөгүзү – эң-не үнелиг эртине.

Бо онзагай чылда — Тургузукчу күш-ажылдың болгаш өг-бүле ыдыктарының чылында Ооржактарның өг-бүлезинге быжыг кадыкшылды, бүгүдеге экини, ам-даа хөй чылдарда кады чурттаарын, ынак ажы-төлү, уйнуктары кезээде чанынга чоруурун күзээр-дир бис.

/ Н. ООРЖАК.

Чадаана хоорай.

Чуруктарны авторнуң архивинден алган.

“Шын” №35 2026 чылдың сентябрь 10

"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn

ШЫН Редакция