| Март 24 — Туберкулёзка удур демисел хүнү |
Республиканың туберкулёзка удур диспансериниң баазазында республиканың кожуун-суму эмнелгелериниң эмчи ажылдакчыларынга туберкулинодиагностика эрттиреринге өөредилге курстарын эрттирип турар. Чылда 2 катап эртип турар өөредилгени туберкулёзка удур диспансерниң уругларның диспансер салбырының фтизиатр эмчизи Орланмаа Донгак эрттирип турар.
Туберкулинодиагностика дээрге уругга туберкулёз өөскүдүкчүзү-биле харылзаа турган бе дээрзин илередиптер арга. Аңаа ийи кол тестини (проба) ажыглаар: Манту биле Диаскинтест. Ооң ажыы чүл?
Туберкулёз – халдавырлыг айыылдыг аарыгларның бирээзи, ол эскертинмес шынарлыг кылдыр эртип болур. Уругларның иммуннуг системазы чедир долузу-биле тургустунмаан болганда, олар айыыл бөлүүнче кирип турар (группа риска). А манту хыналдазы аарыгны эге чадада илередиптер болгаш аарыгны нептеревезинге дузалаар.
Уругларда туберкулёз халдай бергенин манту хыналдазын салган соонда, тодарадып болур.
Ниитизи-биле алырга, вакцинация биле туберкулинодиагностика – харыысалгалыг база чугула ажыл. Ол чогуур белеткелди негээр. Ынчангаш чылда ийи катап ортумак эмчи ажылдакчылары ыяап-ла өөредилгени эрттирип ап турар.
Кандыг-даа аарыгны эге чадада илередиптери, ылаңгыя туберкулёз аарыын, эң-не кол рольду көргүзүп турар.
“Уругларга туберкулинодиагностиканы манту хыналдазы хевирлиг эрттирип турар бис. Ол дээрге кеш адаанче туберкулин биле аллергиктиг пробаны салыры. Шак ол арга-биле уругларның туберкулёз аарый бергенин эге чадада илередиптер. Бистиң республикада туберкулёз аарыы кадык камгалалының нарын айтырыгларының бирээзи болуп артпышаан, ынчангаш ол ажылче кичээнгей улуг болгаш эң-не кол деп санаттынып турар. Туберкулинодиагностиканы шын эрттиргенинден бистиң ажы-төлүвүстүң кадыкшылы болгаш келир үези хамааржыр. Ынчангаш бис бо ышкаш өөредилгеге шыңгыы болуп, харыысалгалыг бис. Туберкулёзка удур иммунитеттиң байдалын хынаары база илередири-биле, уругларга чылдың-на манту пробазын салып хынаар” – деп, Орланмаа Чамзырыновна демдеглеп турар.
Ортумак эмчи ажылдакчылары өөредилгени эрткен соонда, кижи бүрүзү тускай шынзылга бижикти алыр.
База ол ышкаш чугула чүүл — ада-ие уругларга чылда 2 катап – чазын болгаш күзүн салыр манту хыналдазындан ойталавазы чугула!
Валерия КОНГАР, Республиканың туберкулёзка удур диспансериниң парлалга секретары.
Авторнуң тырттырган чуруктары.
“Шын” №9 2026 чылдың март 12