Үениң сайзырап турары-биле кайда-даа чаа-чаа аргалар, технологиялар тыптып турар. Кадык камгалал адырында база ындыг чүүлдер бар. Чоокта чаа чоннуң аразында харылзаа херексели болур МАКС капсырылгазынче кирген бис. Ол чонга харылзажырынга эптиг болурундан аңгыда, хөй талалыг болгаш “Күрүне ачы-дуза” порталында база коштунган. Ындыг болганындан мөлчүкчүлерден база камгалалдыг.
Республиканың чурттакчы чону аңгы-аңгы эмчи специалистеринче кирип алырда, ооң мурнунда “Күрүне ачы-дуза” порталы азы колл-төп таварыштыр бижидип ап турган болза, амгы үениң эптиг аргазы – MAКС мессенджери-биле база болур апарган. Бо системаны Россияның Кадык камгалал яамызы деткээн. Ол ам чурттуң регионнарының хөй кезиинде ажылдай берген. Тывада база келгени ол.
MAКС капсырылгазы чонга эмчи дузазын чедирер ажылды организастаар чаа аргаларны тургузуп турар. Бирээде, эмчиниң хүлээп алыышкынынче бижидип алыры: пациент бодунуң хереглээни эмчини база ынаар кирер эптиг үени боду шилип алыр аргалыг. Ийиде, эмчиже кирер хүнүн шилээш, бижидипкен болза, ону өскертип ап база болур. Эмчиниң хүлээп алыышкынынче бижидип алгаш, амыдырал аайы-биле болдунмайн баар таварылгалар база турар. Ынчан бодунга эптиг үеже чылдырып ап болур. Үште, хүлээп алыышкындан ойталап база болур. Эмчиже кирбес апарган болза, ол шак хостуг артып каар. Ындыг чүүлдү болдурбайн, эмчиниң-даа үезин хилис эрттирбес, ынаар кирер дээш, баш удур бижидип шыдавайн барган кижилерге-даа ажыктыг.
Бо бүгү ачы-дузаны “Запись к врачу” деп тускай чат-бот таварыштыр ап болур.
Ону канчаар ажыглаарыл? Бирээде, MAКС капсырылгазын телефонга киирип алыр. Ийиде, телефоннуң чурук тырттырар камеразын QR-кодче көрүндүр тудуптарга, чат-ботче боду-ла киире бээр. Ооң соонда “боттуң” айтып турары ёзугаар чоруп олурарга, эмчиже бижидилге болдуна бээр.
Бир дугаар бүрүткедип тургаш, бодунуң дугайында хууда медээлерин кииргеш, "Күрүне ачы-дуза" порталы таварыштыр шынзыдып алыр.
Шак бо арга эмчи дузазын шын организастап, эмчилерге-даа, пациентилерге-даа эптиг арганы тургузуп, узун назылыг болуп, амыдыралга идепкейлиг болурунга дузалажып турар.
Телефон мөлчүкчүлеринден база камгалап турар. Хамаатылар чигзинчиг колл-төптерже документилерин болгаш бодунуң дугайында медээлерни мөлчүкчүлер деп билбейн дамчыдыптар таварылгалар эвээжээр. МАКС таварыштыр чүнү-даа кылырда, албан “Күрүне ачы-дуза” порталынга коштунуп алыр. Ол медээлер дамчыдар талазы-биле айыыл чок чорукту тургузуп турар. Бо арга пациентилерни камгалаарындан аңгыда, чоннуң чурагайлыг технологиялар талазы-биле билиин бедидер.
Амгы үеде найысылал Кызылдың чамдык эмнелгелеринде бо арга кидин түлүк ажылдап турар, а чамдыктарында МАКС-тың ажылын экижидер дээш, программистер ам-даа ажылдарны чорудуп турар. Чурттакчы чон эмчиже бижидип алырда 3 аңгы арганы тус-тузунда ажыглап турар: “Күрүне ачы-дузазы” портал таварыштыр, 3-77-00 деп колл-төпче долгааш база МАКС капсырылга дузазы-биле.
Арынны Чыжыргана СААЯ белеткээн.
“Шын” №15 2026 чылдың апрель 23
Чурукту ГигаЧатка чуруткан.
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар https://max.ru/join/egenQjfuGzdL6mt0tSEaIo13rmlpMRQzzSnZQdqfHFY