Чаа чылдың байырлалдарының соонда, ажыл хүнү чүгле эгелээрге, январь 13-те, Парлалга хүнүн «диңмиттиг» байырлаары чаңчыл болу берген.
Чүге «диңмиттиг» деп сөстү онзалап турар мен дээрге, шыны херек бо хүннү чүгле ук адыр-биле бичии-даа болза харылзаалыг ажылдап чоруур удуртукчулар болгаш корреспондентилер, журналистер, фотографтар, типография ажылдакчылары, корректорлар, чыскаакчылар билир. Ынчангаш «диңмиттиг» деп сөс Башкылар, Эмчилер хүннери дег азы Бүгү-делегейниң херээженнер хүнү дег эвес деп болур.
Ынчалза-даа Россияның бүгү регионнарының журналистери шак бо хүннү чыл санында демдеглеп турар. 2026 чылда Парлалга хүнүн Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның болгаш Тыва Республиканың Чазааның Даргазының оралакчыларының база аңгы-аңгы яамыларның сайыттарының киржилгези-биле байырлыг хурал хевиринге эрттирген.
Байырлыг хурал соонда Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг парлалга адырының аныяк салгалы-биле "төгерик столга" ужурашкан. Хемчегге чалаткан аныяктарның аразында чүгле корреспондентилер, журналистер эвес, а монтаж кылып, корректорлап, редакторлап, режиссерлап дээш чон аразынче үнмейн ажылдап чоруур ажылдакчылар база бар.
Владислав Ховалыг 2026 чылда болур IV делегей чергелиг буддийжи шуулганга белеткел ажылдары дээш өске-даа ажыл-агыйжы айтырыгларны чугаалаан. Бо чылын Тывага болур IV делегей чергелиг буддийжи шуулганга белеткелдер дугайында чугаалап тура, шуулганны республикага эрттирерин Россияның Президентизи деткээн дээрзин демдеглээн: «Кызыл хоорайга улуг чаагайжыдылга ажылдары эгелээр, ылаңгыя шуулган үезинде кол хемчеглер болур девискээрлер, ол дээрге культурлуг хемчеглер эрттирер Совет Тываның 5 чылы аттыг стадион, ол ышкаш чоокта чаа ажыттынган «Тиилелге» спорт-культура төвү-дүр» – деп, ол чугаалаан.
Чүгле ажыл-агыйжы эвес, а амы-хууда амыдыралынга хамаарышкан солун айтырыглар болгаш харыылардан тургустунган эш-хуузунуң ужуражылгазы болган. Чижээлээрге, «Эң-не ынак чемиңер чүү ирги? Бажыңыңарга чем кылыр силер бе?» дээн айтырыгга, «Балыктан кылган чемге ынак мен. Бажыңга балыктан чемни чүгле мен кылыр мен. Оон ыңай бажыңымга элик эъдинден кылыр бир чемим бар. Ооң рецептизи-биле бир хүн үлежип болур мен» — деп, ол баштак аян-биле харыылаан.
Барык ийи шак дургузунда үргүлчүлээн ужуражылгага акша-төгерик, ажыл-агый, аныяктарга чурттаар оран-сава дээш оон-даа өске шыңгыы айтырыгларны аныяктар көдүрген.
Чижээлээрге, аныяктарга чурттаар оран-сава дугайында айтырыгга Тыва Республиканың девискээринге “Өг-бүле ипотеказының” программазының ажылдап турарын база 2026 чылда ук программаны узадыптарга, ипотеканың салыышкыны (ставка) 2 хууга хевээр арткан. Регионнуң чурттакчыларын деткиири болгаш чурттаар байдалдарны экижидери чугула болганы-биле ынчаар шиитпирлээн.
2026 чылда чиигелделиг ипотека-биле 1000 дугуржулганы кылырын чөпшээрээн дээрзин Тываның Баштыңы аңаа чугаалаан.
Кандыг-даа ажыл-агыйжы-даа, оюн-баштак-даа айтырыгларга харыылаан соонда-ла, ол боду-ла билбейн, ала-чайгаар буддийжи шуулганга белеткелдер дугайында катап-катап эглип кээп олурганы эскертингир болган. Делегей чергелиг улуг шуулган эрттирери амыр эвес херек. Ырак-чооктан келген чонну хүлээр аалчылар бажыңы, оруктар септелгези, чаагайжыдылга ажылдары дээш кылыр ажылдар-ла хөй. Удуртукчунуң чону дээш уйгу-чыдын чокка бүгү күжүн үндүрүп ажылдап, сагыш човап чорууру оон-на илдең.
Аныяктарның салган солун айтырыгларын харыылап ора, бичии шаанда ужудукчу болурун күзеп чораанын база тускай стилист чокка өөнүң иштиниң сүмези-биле кеттинип чоруурун ол ажыт-чажыт чокка чугаалап бергеш, чүгле парлалга ажылдакчыларының аныяк салгалынга эвес, а аныяк кижи бүрүзүнге шынчы чорукту ол күзээн.
Айдың ОНДАР.
Чиңгис СААЯНЫҢ тырттырган чуруктары.
“Шын” №1 2026 чылдың январь 15