Тыва Республиканың найысылалы Кызыл хоорайга 2026 чылдың август айның 17–20 хүннеринде болуп эртер Делегей чергелиг IV буддийжи шуулганга уткуштур белеткел ажылы амгы үеде кидин түлүк чоруп турар. Кызыл хоорайның кудумчуларында чоруп турар ажылдардан ол көскү.
Буддийжи шуулганның кол көргүзүг болуушкуннары найысылалдың төвүнге болуп эртер. Ынчангаш ында болгаш ол чоокта девискээрни чаагайжыдарынга белеткел ажылдары бо хүннерде эгелээн. “Восток” кызыгаарлаттынган харыысалгалыг ниитилелдиң ажылчыннары күчүлүг техника-биле Кызылдың төп Ленин кудумчузунуң Чехов кудумчузундан Национал дыштанылга парыгынга чедир кварталдарда автотранспорт оруунуң, чадаг кижилер кылаштаар тротуарның кырыкы шывыын хоора соп, ону улуг чүък машиналарынга чүдүргеш, хоорай даштынче үндүр сөөртүп турар. Ол-ла кварталдарда орук кыдыгларынга совет үеде тараан, кырып, кургаан ыяштарны база тура соккаш, чүдүрүп чорудуп турар.
Чехов кудумчузундан Национал дыштанылга парыгынга чедир автотранспорт оруун болгаш тротуарны алгыткан. Оларны дескилээн соонда, амгы үениң технологиялары-биле белеткээн асфальтыны аңаа чадар. Ленин кудумчузунда аай-дедир угланыышкыннарлыг дөрт дилиндектиг автотранспорт оруу биле тротуар аразында дилиндектерге шиви, хады дээн ышкаш ыяштарны олуртур, хөрзүннү эккеп төп, оът-сигенниң үрезиннерин чажып, газоннарны кылыр.
Ленин биле Интернациональная кудумчуларының белдиринде, Тыва үндезин культура төвүнүң дужунда хос чер участогунга машиналар тургузар улуг шөлдү кылыр. Аңаа машиналар тургузар шөлдү тударын кызылчылар каш чылдар бурунгаар-ла саналдап келгенин база демдеглеп каары артык эвес. Чүге дээрге ол чоок-кавыда Тыва культура төвү, 7 дугаар школа, Тываның күрүне университединиң факультеттериниң бажыңнары, республиканың үндүрүг инспекциязы дээш албан черлери хөй. Эң ылаңгыя байырлал хүннеринде машина-балгат ол чоок-кавыга долдур туруптар, кижилерниң аргыжарынга шаптыктыг апаар.
Щетинкин-Кравченко кудумчузунуң Комсомольская кудумчудан Национал дыштанылга парыгының чанында Цеченлинг сарыг шажын хүрээзинге чедир кварталдарда база автотранспорт оруун алгыдар ажыл чоруп турар. Ооң соонда ол девискээрге чаагайжыдылга ажылы эгелээр. Комсомольская биле Щетинкин-Кравченко кудумчуларының белдиринде Тыва Арат Республика үезинде туткан “төөгүлүг” хөй квартиралыг барак бажыңны бускан. Ооң орнунга автотранспорт тургузар шөл тудар. “Херел” спорт залынга, ооң чоогунда эмнелге болгаш кадыкшылга черлеринге келген кижилер боттарының чиик машиналарын тургузарынга эптиг апаар.
Кызылга 2026 чылда Делегей чергелиг IV буддийжи шуулганны эрттирери хоорайның чаагайжыдылгазынга салдарлыг болганынга кызылчылар таарзынып турарлар.
/ Ш. МОҢГУШ.
Авторнуң тырттырган чуруктары.
“Шын” №21 2026 чылдың июнь 4
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...