«Шын» 12+

РОССИЯДА БОЛУУШКУННАР

17 сентября 2026
3

Соңгулда үезинде школалар ажылдаар

Россияның школалары соңгулдалар үезинде чаңчыл ёзугаар ажылдаар. А соңгулда участогу турар школаларның өөреникчилеринге немелде өөредилге төптеринге класс шактарын болгаш бөлгүмнерни организастаар дээрзин РФ-тиң өөредилге сайыды Сергей Кравцов ТАСС-ка дыңнаткан.

«Чүгле класс шактары эвес, а янзы-бүрү музейлерже, парктарже экскурсиялар база ынаар кирип турар. Өөредилге хүнүн соңгаарлатпайн, уругларга бир-ле ажыктыг хемчегни организастаар арга бисте бар» – деп, С. Кравцов Бүгү-делегей чергелиг аныяктар фестивалынга чугаалаан.

Оон ыңай ол школа бүрүзү өөреникчилерге кандыг хемчег организастаарын боттарында бар аргаларны, айыыл чок чорукту өөренип көрүп тургаш, организастаар.

«Өөреникчилерниң айыыл чок чоруу-даа, соңгулда участоктарының тура дүшпейн ажылдаары-даа чугула черни ээлеп турар. Соңгулда хүннерин уруглар, оолдар солун болгаш ажыктыг кылдыр эрттирер ужурлуг» – деп, өөредилге сайыды демдеглээн.

Эмчи мергежилинге артарынга чүү дузалаарыл?

Бо айтырыгга харыыны тывар дээш, РФ-тиң кадык камгалалының эвилелиниң кежигүннери шинчилел ажылдарын организастаан. Айтырыгга харыы берген респондентилерниң 80 хуузу чаңгыс аай бодалдыг болган.

Ортумак болгаш дээди өөредилге черлериниң студентилериниң база ажылдап турар эмчилерниң, медицина сестраларының акша-шалыңының өзүлдезинге болгаш чурттаар оран-сава хандырылгазынга хамаарыштыр бодалы-дыр. Оларның 80 хуузу акша-шалыңны өстүргеш, чурттаар оран-сава-биле хандырар болза, эмчи мергежилинге артарынга дузалаар деп санап турар. 29 муң кижи айтырыгга харыылаан.

Эрттир семирээннерниң кезиишкини

Федералдыг албан эмчи камгаладылга фондузунуң д

ыңнатканы-биле алырга, 2026 чылдан эгелеп, эмин эрттир семирээн улустуң кезиишкини дээн ышкаш элээн каш процедуралар кадык камгалал программазынче кирген. Амгы үеде камгалаттынган кижилер гастрэктомия, ижин-шөйүндүнүң шунтированиези болгаш өске-даа лапароскоптуг кезиишкиннер дээн ышкаш ачы-дузаларны халас ап болур апарган дээрзин Албан кадык камгалал фондузунуң парлалга албаны ТАСС-ка дыңнаткан.

Фондунуң тайылбырлааны-биле алырга, 50 килограммдан хөй артык деңзилиг, семирээш удуп чадап турар, тыныжы чедишпес, остеоартриттиң аар хевирлери болгаш 2 дугаар хевирниң чигир аарыглары дээн ышкаш аар аарыгларлыг кижилерже ачы-дузаны угландырар.

2026 чылда 1800 квота бээри планда көрдүнген. Аңаа немей 2 дугаар хевирниң чигир аарыының 800 квотазын федералдыг медицина организацияларынга аңгылаан.

Ойталап болур апаар

Улуг класстың өөреникчилери ханы өөренир өөредилгеден ойталап болур апарган. Ынчалза-даа ооң-биле чергелештир алды профильде өөредилгени уламчылаар ужурлуг. Өөредилге адырынче чаа киирген стандарт 2027 чылдың сентябрь 1-ден тура күш кирер дээрзин РФ-тиң өөредилге сайыды Сергей Кравцов ТАСС-ка дыңнаткан.

Чугула өскерлиишкин дээрге улуг класстарның өөреникчилеринге шупту эртемнерни чүгле эге деңнелге өөренип алыр арга болур, а амгы үеде дээди деңнелге эвээш дизе ийи эртемни өөренири албан» — деп, С. Кравцов чугаалаан.

5G четкилер ажылдап эгелээн

Россияда 5G харылзаа албан ёзузу-биле ажылдап эгелээнин Сан-чурагайлыг хөгжүлде, харылзаа болгаш массалыг информация чепсектериниң яамызы дыңнаткан. Президент Владимир Путинниң айтыышкыны-биле ону кылган.

«5G технология дээрге экономиканың сан-чурагайлыг өскерлиишкининге угланган комплекстиг экосистема-дыр. Ооң боттандырылгазы чүгле мобильдиг интернеттиң дүргенин бедидеринге эвес, а амыдыралдың бүгү адырларынга салдарлыг болур» — деп, яамы демдеглээн.

Россияга харылзааның чаа стандартын кижи чок машиналарны болгаш робот системаларны башкарарынга, телемедицинаны хөгжүдеринге, үлетпүрнү чурагайлаарынга болгаш өске-даа сорулгаларга ажыглаар.

/ А. ОНДАР белеткээн.

Медээлерни болгаш чуруктарны ТАСС-тан алган.

“Шын” №36 2026 чылдың сентябрь 17

"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn

ШЫН Редакция