ШАГААН-АРЫГДА БАЖЫҢ ӨРТТЕНГЕН
Октябрь 22-де 15 шак үезинде Шагаан-Арыг хоорайның Гагарин кудумчузунда өрт үнгениниң дугайында медээ Россияның Онза байдалдар яамызының Тыва Республика талазы-биле төвүнге келген. Келген өртчүлер ийи аал чурттаар бажыңда 48 дөрбелчин метр черге хып турган өрттү ийи техникалыг беш өжүрүкчү өжүрген. Өрттенип турган бажың иштинге кижилер турбаан. Ынчангаш кемдээшкин алган, когараан кижилер чок. От чанында объектилерже дамчып четтикпейн барган.
КЫЗЫЛДЫҢ СОЛАГАЙ ТАЛАКЫ ДАЧАЗЫНДА
Октябрь 22-де 15 шак үезинде Кызылдың солагай талака дачазының Мичуринская кудумчузунда өрт үнген дугайында медээ РФ-тиң ОБЯ-ның Тыва Республика талазы-биле төвүнге келген. Келген өртчүлер ээн тудугнуң 40 дөрбелчин метр черинде чалбыышталдыр хыпкан отту ийи техникалыг сес өртчү келгеш өжүрген. Өрт улаштыр өөскүвээн. Когараан кижилер чок.
Бо хүннерде социал четкилерде шак-ла мындыг дүвүренчиг ийи медээ тарай берген. Кижилер когараваан-даа болза, бойдустуң үш халавының бирээзи өрттүң кайы хире айыылдыын бодаптарга, коргунчуг. Экизи көрген, кайы-даа өрт хүндүскү үеде өөскүп үнген болгаш, үе-шаанда чогуур албан черинче дыңнатканы эки болган. Черле ынчаш оттан оваарымчалыг чорааны дээре, «Өлден артар, өрттен артпас» деп тыва чон чиге-ле сөглээн. Ынчангаш айыыл-халап болдурбазы-биле өртке удур профилактиктиг дүрүмнерни сагып чорууру чугула.
От-биле оваарымча чок чорукту болдурбас дизе, сагыыр дүрүмнер бо:
* Ыяш оран-саваның, чадаң ыяштарның, кургаг сигенниң чанынга ажык от кывыспаңар;
* Чоок-кавының девискээрин боктан, тудуг материалдарындан, кургаг сигенден өй-шаанда аштап-арыглаңар;
* Херим ишти-дашты аштааш, бөлген бокту болгаш кургаг сигенни өрттетпеңер;
* Арга-арыгга чорааш, өртке удур дүрүмнерни сагып, ине бүрүлүг аныяк ыяштарлыг аргага, өртең черлерге, ыяш кезип турган девискээрлерге от кывыспаңар;
* Херим иштинге өрт өжүреринге көрдүнген суглуг доскаарлыг, хууңнуг болуңар.
* Орунга чыдып алгаш, таакпылап болбас;
* Электри-биле ажылдаар чылыдар херекселдер үрелик болза, ажыглап болбас;
* Печка, суугуларның, каминнерниң тургузуун шын кылдыр кылыры чугула;
*Бажың девискээринге бок болгаш кургаг сиген, чашпан өрттедип болбас;
*Сереңги, зажигалка, таакпыны уруг-дарыг четпес черлерге шыгжап, ажы-төлдүң от-биле ойнаар чоруун болдурбаңар;
*Чаш ажы-төлдү хайгаарал чок арттырбаңар, электри болгаш газ херекселдерин кывыскаш, хайгаарап көөр арганы оларга бербеңер, ажылдап турар газ болгаш электри херекселдерин хайгаарал чок арттырбаңар.
*Хол-биле чогаадып кылган электри херекселдери ажыглаваңар.
Айдың ОНДАР.
Чурукту ОБЯ-ның сайтызындан алган.
«Шын» №42 2026 чылдың октябрь 29
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn