Чээрби бир чүс чылдың баштайгы чылында келир үениң журнализиниң төрүттүнүп келгенин өгбе “Шын” солунга корреспондент болуп ажылдап чораан Бопуймаа Давааевна Дирчин эндевээн боор. Ол бодунуң уйнуун Гюзель деп адап каан. Гюзель Арамовна Күнзет школаны доозуп турда, журналист болур күзели илереп келген. Амгы үеде журналист кырган-авазының адап кааны уйнуу төрел-чонунуң чоргааралы апарган.
Бодунуң күзелин чедип алыр үе арай-ла элек болган боор. Баштайгы удаа болдунмаза-даа, ол 4 чыл дургузунда экономист эртемни чедип алган соонда, ооң журналистикаже оруу чайгаар-ла ажыттынып чоруй барган. Тываның күрүне университединиң журналистика салбырынга бот-өөредилге-биле өөрени бергеш, башкыларындан “Тывамедиабөлүк” парлалга бажыңы барын билип алгаш, дораан-на резюмезин чедирип берген.
Ынчан ону парлалга бажыңының директору Чейнеш Дапык уткуп алган. Үүлезиниң бышканы-ла ол боор, ол аңаа дораан-на ажылдай берген. Баштайгы базымнарын 2021 чылдың сентябрьда “Тываның аныяктары” солунга Мира Коңгул-оолдуң удуртулгазы-биле эгелээн. Ооң орус дылга бижииринге дузалажып, уштап-баштап каан башкызы Татьяна Рамазанова дээрзин ол чугаалаан: “Мээң баштайгы башкым дыка-ла шыңгыы кижи. Ооң ачызында орус дылга частырыг чок бижип өөренип албышаан, баштайгы материалдарым төрүттүнер аргалыг болган”.
Аныяктар сеткүүлүнге 8 ай дургузунда ажылдааш, “Тывамедиабөлүк” медээлер агентилелинче ол шилчээн. “Сеткүүлге ажылдаарымга, меңээ дендии солун болган. Янзы-бүрү онзагай кижилер-биле чугаалажыр, хостуг хевирге чогаадыкчы ажылдаар дээш эки талалары-ла хөй. Ынчалза-даа парлалганың өске адырларын база сонуургаар күзел мени амыратпаан” – деп, ол бодунуң бодалын илереткен.
Ол, шынап-ла, чаңгыс ажыл кылыр эвес, а хары угда шупту ажылды кылырынга ынак. Кырган-авазының чугаалаары ышкаш, “дорзук сыкпайн” ажылдап хүнзээр болза, аңаа эң-не эки хүн болур. Чартык чыл эрткенде аныяк корреспондентиниң идепкейжи, ажыл-агыйжы, сонуургалдыын, шимченгирин эскергеш, “Тывамедиабөлүктүң” амгы директору Надежда Сат медээлер агентилелиниң кол редакторунуң оралакчызы болурун сүмелээрге, Гюзель Күнзет чөпшээрешкен. Ол бо хүннерге чедир оралакчылавышаан, журналистиканың аңгы-аңгы хевирлерин бодунга ажыдып чоруур. Бо үе дургузунда ол бодун солун-сеткүүлге, медээлер агентилелинге, радиога, телевидениеге база фотограф кылдыр бодун шенеп каапкан. “Ажылдың кайы-даа хевирин эки-багай деп ылгавас мен. Шуптузун кылырымга, меңээ кончуг таарымчалыг. Амгы үеде күзелим рилстер тырттырып өөренип алыры болгаш тывалап бижиири. Медээлерден аңгыда, журналистерниң ажыл-ижин, чонга белен продуктуну чедирер дээш канчаар ажылдап турарын базым санай көргүзер кыска видеолар тырттырыксаар мен. Блогерлерниң рилстери ышкаш, бистиң медээлеривис база интернет четкизинге чалгып турар кылдыр ажылдаар күзелдиг мен” – деп, ол демдеглээн.
Бо адырга 4 чыл дургузунда ажылдап келгеш, Тываның барык шупту кожууннарын ол кезип каапкан. Чүгле чедери берге Тере-Хөл болгаш Мөңгүн-Тайга кожууннар арткан. Оон аңгыда Кыдатка болуп эрткен делегей чергелиг “Бизнес. Россия – Кыдат — Моол”, Красноярскыга болган экономиктиг шуулганнарга киржип, Тывадан дашкаар ажыл-агыйжы үнүүшкүннерни база элээн кылгылаан. Ооң эң-не улуг чедиишкини – бо чылын Россияның Президентизи Владимир Путинниң дорт эфиринге чорааны. “Ындыг улуг харыысалга хүлээнип алыры меңээ дыка-ла дүвүренчиг болду. Ону улуг дуржулга кылдыр хүлээп алдым. Дараазында чоруур коллегаларымга өске журналистерден көрүп, билип алганым арга-дуржулгам-биле айтырыг салыры албан болдуна бээр кылдыр үлежир мен. Бир талазында телевизордан көстүп турар журналистерни болгаш чурттуң Президентизин чоогундан көөрү меңээ кайгамчык болду” – деп, ол сагыш-сеткили-биле үлешкен.
Университетке өөренмишаан, ажылдап эгелей бергенин ол кончуг эки деп санаар: “Дээди өөредилге черинге билиглер-биле чепсегленмишаан, ол бүгүнү практика кырынга кылыры канчаар-даа аажок күштүг болган. Кады ажылдап чоруур коллегаларымга, университетке мени өөреткен башкыларымга улуу-биле өөрүп четтирбишаан, Парлалга хүнү-биле байырым чедирдим”.
Чыжыргана СААЯ.
Чурукту авторнуң архивинден алган.
“Шын” №1 2026 чылдың январь 15