2026 чылдың чайы Тыва Чазакка, тыва чонга уттундурбас солун болгаш харыысалгалыг чыл болган. Республиканың төвү Кызыл хоорайга делегей чергелиг IV буддийжи шуулган болуп эртти.
Делегейниң аңгы-аңгы чүктеринден янзы-бүрү омак-сөөктүг буддийжилер болгаш туристер, эртемденнер, профессорлар, докторлар шуулганга киришкен. Оларның бирээзи Москваның күрүне университединиң профессору, филология эртемнериниң доктору Иван Павлович Давыдов шуулганга хамаарыштыр бодунуң бодалын илереткен:
– Москваның күрүне университединиң болгаш Азия болгаш Африка чурттарының институттарындан келген делегациязындан силерге болгаш силерниң бүгү-ле кайгамчык дузалакчыларыңарга сеткилимниң ханызындан өөрүп четтиргенимни болгаш ханы үнелелдиң сөстерин дамчыдып көрейн.
Аныяк буддологтарның чайгы школазын болгаш делегей чергелиг буддийжи шуулганга эң кыска үе дургузунда кончуг шынарлыг, шыырак белеткенген болдуңар. Делегей чергелиг хемчегни организастааныңар, делегацияларның чурттаар оран-савазынга, турисчи болгаш культура программаларга, транспортка, аъш-чемге, чаңгыс-даа багай чүүлдер турбады, чаңгыс-даа шаптараазын таварышпады.
Шупту дыка өөрүп, магадап тур бис! Шуулганга бүдүн чыл дургузунда белеткенип тургаш, төккен дериңер, үндүрген күжүңер хоозун барбаан. Делегей чергелиг буддийжи шуулганның деңнелин Тыва канчаар-даа аажок бедик деңнелче үндүрүп эккелдиңер. Ынчангаш Россия Федерациязының өске регионнары — дараазында чылдарда силерни өттүнүп, силерден өөренип алыр ужурлуг!
Бо эрткен каш хонуктарда аалчыларга, чылыг-чымчак, бодамчалыг чорууңарга болгаш үргүлчү аалчылар дээш сагыш човаашкыныңарга өпейледип келдивис. Кижи бүрүзү кайгамчык ажылды кылып чорутту. Ажыл-агыйжы албан-хаакчылар, хүлүмзүрүг долган шырайлыг волонтёрлар, чурумнуг чолаачылар, холу чемзиг поварлар, кичээнгейлиг башкылар болгаш университеттиң мерген угаанныг профессорлары, ажылын эки билир музей экскурсоводтары болгаш чугаакыр, оюн-баштак очулдурукчулар, айлаң кужу дег өткүт үннүг ыраажылар болгаш ээлгир хаак дег самчылар, салым-чаяанныг хөгжүмчүлер, дузааргак чаңныг аалчылар бажыңының ажылдакчылары, кичээнгейлиг биче сеткилдиг хуурактар, эвилең-ээлдек садыгжылар, Тываның кожууннарындан келген хөглүг, сергек оолдар, уруглар дээш шупту-шупту эр хей силер.
Тыва национал идик-хевиңерге дыка-ла тааржыр, чараш-тыр силер. Национал идик-хевиңерни улуг чоргаарал-биле шуулгандан аңгыда хүннерде-даа кедип турарыңарны күзээр-дир бис. Төрээң тыва дылыңарны утпааныңарны, төөгүңерни каш ада ажылдыр билириңерни, культураңарны, ада-өгбелериңерниң чаагай чаңчылдарын, тыва оюннарыңарны, хөөмей-сыгытты, чонар-даштан чазанырын, аът-хөлүңерни, дүк-биле ажылдаарын, амданныг национал чемнер кылырын утпайн, кадагалап арттырып алганыңарны магадаар-дыр бис.
Азияның төвүнге, күчү-күштүг Енисейниң эриинде, дүвү чок ак-көк дээрлиг Тывага эрттирген каш хонуувусту утпайн сактып чоруур боор бис. Тыва чонга курлак чедир мөгейдивис. Москваже сол-менди чанып келдивис. Силерниң биске бергениңер кайгамчык чараш суй белектериңер база онча-менди келген.
Ужурашкыже, менди-чаагай!
А. ОНДАР.
“Шын” №35 2026 чылдың сентябрь 10
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn