2026 чылдың февраль 24-тен март 2-ге чедир Тыва Республиканың культура адырының хоочуннар чөвүлелиниң волонтёржу бөлүү «Төрээн өөнүң чылыы» деп акцияны Москва хоорайның болгаш Москва облазының госпитальдарында эмнээшкин эртип чыдар чаңгыс чер чурттугларывыска эрттиргеш келдивис.
Кол-ла сорулгавыс – эмнээшкин эртип чыдар камгалакчыларывыска Шагаа байырлалын таварыштыр байыр чедирери болгаш Москвага Шагаа байырлалын организастап эрттирери турган.
Москвада Тыва Республиканың бүрүн эргелиг төлээзи Чечен Чоксум «Төрээн өгнүң чылыы» деп акция эрттирери-биле Тывадан моорлап келген культура болгаш уран чүүл адырының хоочуннарын эгезинден тура деткээн. Тываның Москвада төлээ чериниң ажылдакчылары Али Куулар, Марина Баянай Москвада болгаш Москва облазында эмнелгелерде кемдээшкин алган тыва дайынчыларга гуманитарлыг дуза чедиреринге доктаамал дузалажып турарлар.
Баштай М.В. Фрунзе аттыг Россияның шерииниң Төп бажыңынга Шагааны байырлаан. Ооң ажылдакчылары боттарының ажылын дыка эки билир, келген аалчыларга хүндүткелдиг улус болду. Бир дугаар каътка москважыларны болгаш аалчыларны чылыг-чымчак уткуп, хүлээп алганнар. Хөгжүмчүлер тыва улустуң ырларын болгаш хөөмей-сыгытты күүсеткеннер. Аалчыларны кофе болгаш изиг сүттүг тыва шай, боова, борзак, хуужуурлар-биле хүндүлээн.
Концерт көргүзер залга солун программалыг оюн-тоглаа болган. Ооң-биле чергелештир тыва оюннар, кожамык, дүрген чугаага база мөөрейлешкеннер. Тыва национал идик-хеп быжып даараарынга янзы-бүрү мастер-класстар болгаш тыва костюмнар көрүлдези болган. Концерт бетинде Санкт-Петербургтан келген лама башкы Шагаа номналын номчаан.
ТР-ниң Москва хоорайда бүрүн эргелиг төлээ Чечен Чоксум сөс алгаш, чаңгыс чер чурттугларынга Шагаа таварыштыр байыр чедирген. Байырлыг концертти ТР-ниң алдарлыг артистери Станислав Ириль биле Олег Сарыглар база ТР-ниң улустуң хөөмейжизи Шончалай Чооду-Ооржак, Тываның В. Көк-оол аттыг национал хөгжүм-шии театрының артизи Чойганмаа Кара-Сал «Шагаа, Шагаа» деп ыры-биле ажытты. Оон-даа өске чогаадыкчы коллективтер концертке киришти. Чижээлээрге, «Ур-Сар» деп калмык танцы-сам ансамбли, «Буин-хан» деп этно танцылар студиязы, М.С. Щепкин аттыг дээди училищениң студентилери база Москва хоорайда аңгы-аңгы өөредилге черлеринде өөренип турар тыва студентилер концертке идепкейлии-биле киришкен. ТР-ниң алдарлыг артизи Демир Хертек цирк уран чүүлү-биле чаңгыс чер чурттугларын магадатты.
Ырак черде чурттап чоруур чаңгыс чер чурттугларывыска Шагаа байырлалы уттундурбас солун болзун дээш, бүгү күжүвүстү үндүрдүвүс. Байырлалга артистер биле көрүкчүлер катай хаара ниитизи-биле 464 кижи киришкен болду.
Даартазында Тывадан барган хоочуннар эвилелиниң кежигүннери Москва хоорайда болгаш Москва облазының госпитальдарында чыдар ТШО киржикчилеринге барып ужуражып, боова, боорзак, курут, чигир-чимис дээш амданныг аъш-чемни чедирдивис. Сөөлгү хүнде база госпитальда эмнедип чыдар дайынчыларывыска изиг чемни чедирдивис.
«Төрээн өөнүң чылыы» акцияның волонтёрлары Зоя Доржуевна Моңгуш, Анжела Өнер-ооловна Серен-оол, Чечен Киим-ооловна Маады.
/ Зоя МОНГУШ, Тыва Республиканың культуразының болгаш уран чүүлүнүң хоочуннар чөвүлелиниң даргазы.
Чуруктарны авторнуң архивинден алган.
“Шын” №11 2026 чылдың март 26