«Шын» 12+

Тулган ужуражылга

30 января 2026
5

Ада-чурттуң Улуг дайынының болгаш тускай шериг операциязының хоочуннары өөреникчилерге паспорттарны тывыспышаан, «Тулган ужуражылганы» эрттирген.

«Ада-чурт камгалакчылары» фондунуң Тывада салбырынга 14 хар чеде берген Россияның хамаатыларынга паспорттарны байырлыг байдалга тывыскан. Россияның хамаатызы деп бадыткап турар чугула документини холга туткан өөреникчилерге фондунуң Тывада салбырының удуртукчузу Мерген Кызыл-оол болгаш Ада-чурттуң Улуг дайынының хоочуну Кирилл Марков, тускай шериг операциязының хоочуну Вадим Кара-оол байыр чедиргеннер.
Байырлыг хемчегниң ийиги кезээнде «Баштайгылар шимчээшкининиң» «Тулган ужуражылгазынга» дайынчы хөделиишкиннер хоочуннары уруглар-биле ужурашкан. Өзүп олурар салгалга маадырлар боттарының эрткен дайынчы оруун, Ада-чурт камгалаар ыдыктыг хүлээлгезин канчаар күүседип чораанын болгаш амгы үеде амыдырал-чуртталгазын таныштырган.
Кирилл Иванович Марков – Ада-чурттуң Улуг дайынының хоочуну, Кызыл хоорайның хүндүлүг чурттакчызы. Ол 95 харлыг. 11 харлыында дайынның канчаар эгелей бергенин ол кончуг эки сактыр. Ада-чурттуң Улуг дайынының хоочуну деп атты ол Венгрияга болган бандит тургузугларны болгаш революцияга удур болган үймээнни чылча шаварынга киришкени дээш алган. Кирилл Иванович ынчан, 1951-1954 чылдарда, Күрүнениң айыыл чок комитединиң шериглери-биле шериг хүлээлгезин күүседип турган. Ынчангаш ол «Хоочуннар дугайында» федералдыг хоойлу ёзугаар Ада-чурттуң Улуг дайынының хоочуну кылдыр санаттырып чоруур.
Вадим Кара-оол 24 харлыг. 18 харлыында шериг албан-хүлээлгезин күүседири-биле аъттаныпкаш, керээ чарып алган. Тускай шериг операциязынга ийи чыл ажыг киришкен. Кадыының байдалы-биле шериг хүлээлгезин уламчылаар арга чок болган. Ол чадаг шеригге удур салып каан минага чазылгаш, ийи буду чок арткан. Ынчалза-даа ол амыдыралче чүткүлүн салбайн чоруурун уругларга чугаалаан. Кылыксап чоруур ажыл-херээ эңдерик. Салган сорулгазын чедип алырынга бүзүреп чоруур. «Бөдүүн күзелдер эвес, а тодаргай сорулгалардан салып алыңар. Ынчангаш оларны чедип алыр дээш кызыңар» — деп, Вадим уругларга чагаан. Чаныш-сыныш чок көргүзүп каан маадырлыг чоруу дээш ол «Эрес-дидим чорук дээш» деп медаль-биле шаңнаткан. Амгы үеде ол спортка хандыкшып, сайгарлыкчы чорук курстарын доозуп алган. «Тываның маадырлары» регионалдыг төлевилелдиң киржикчилериниң бирээзи, удавас университетти доозуптар.
Бистиң корр.

Чурукту «Ада-чурт камгалакчылары» фондунуң Тывада салбырындан алган.

“Шын” №3 2026 чылдың январь 29

ШЫН Редакция