Май 3-түң 15.10 шактың байдалы-биле алырга, Тывада сес арга-арыг өрттери хып турар. Арга-арыг яамызы арга-арыг өрттериниң байдалының дугайында медээни республика Баштыңы Владислав Ховалыгга берген. Май 3-түң эртенинде арга-арыг өрттериниң ниити шөлү 800 хире га болган.
Тайга өрттенип турар, тодаргайлаарга, Барыын-Хемчик, Чадаана, Сүт-Хөл, Туран, Шагаан-Арыг, Эрзин, Каа-Хем арга-арыг ажыл-агый девискээрлеринде тайгалар хып чыдар. 140 ажыг кижи өрттер-биле демиселче үнген. Красноярскының арга-арыг камгалалының авиация салбырындан 20 өртчү дузалажып чедип келген. Май 3-те 15 шак 10 минута турда, Тес-Хем кожуунда өрттү өжүрген.
Амдыызында чурттакчылыг черлерге айыыл чок. Ынчалза-даа элээн каш суурларга айыыл тургустунуп болур. Чижээ, Бии-Хем кожуунда Билелиг суурдан 7 км черде арга-арыг өрттенип турар. Эрзинниң өртчүлери кожуун төвүнден чүгле 4 км ыракта арыгда өрттү өжүрүп турар. Каа-Хем кожууннуң Бүрен-Бай-Хаак суурдан 9 км черде өрт хыппышаан.
Бо таварылгаларның шуптузунда тус черниң чурттакчылары буруулуг дээрзин специалистер дыңнаткан. Тываның Чазаа өртке удур онза чурумну чарлаан болзажок, чурттакчылар арга-арыглар кезивишаан, өрт айыылының бөдүүн дүрүмнерин сагывайн турар.
Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг чогуур яамылар удуртукчулары болгаш кожуун баштыңнары-биле кады часкы хову ажылдарынга хамаарыштыр хуралды эрттирип, өрт айыылының байдалынче кичээнгейни углап, Бии-Хем кожуунда байдал эң нарын деп айыткан. Тывада хенертен изип эгелээнинден, кургаг агаардан болгаш бичии-ле салгын-сырындан өрт айыылының 4-кү клазы тургустунган.
«Статистикадан алгаш көөрге, өрттерниң көвей кезии кижиниң буруузу-биле өөскүп турар. Харыысалгалыг болурунче кыйгырып тур мен, чаңгыс чер чурттуглар! Кургаг оът-сиген өрттетпеңер, от-көс салбаңар. Серемчилел чок чоруктан улуг айыыл-халап үнүп болурун утпаңар» - деп, Тываның Баштыңы МАХ-та бодунуң каналынга хурал соонда демдеглээн.
Арга-арыгга өртке удур айыыл чок чоруктуң дүрүмнерин хажытканы-биле, Россияның Административтиг чурум үрээшкиннериниң дугайында кодекстиң 8.32 чүүлү езугаар республикада үш херекти ажыткан. Арга-арыг ажылдакчылары 29 өртке хамаарыштыр буруулуг улусту илередир кылдыр истелге органнарынче билдириишкиннерни киирген.
2026 чылдың өрт сезону эгелээнден бээр республикада 1500 гектар ниити шөлдүг 31 арга-арыг өрттерин бүрүткээн. Ол өрттерниң ийизи федералдыг ужур-дузалыг тускай камгалалдыг «Убсунур ыйгылаажы» заповедник девискээринге болган.
Республиканың Арга-арыг яамызы апрель 15-тен эгелеп Тывада өртке удур тускай чурум чоруп турарын сагындырган. Айыыл чок чорук дүрүмнерин хажытканындан арга-арыг өрттери үнген таварылгада ол чурум езугаар 15000-дан 60000 рубль чедир административтиг торгаалга онаажыр.
Ол ышкаш кеземче харыысалгазын онаары база көрдүнген: 1 сая рубль чедир торгаалдарга онаажып база 10 чылга чедир хосталгазын казыдып болур.