Эрткен неделяда Тыва Республика российжи деңнелдиг чугула болуушкуннуң эрткен чери болган. Россияның күрүнениң национал политиказының 2036 чылга чедир стратегиязын боттандырарының талазы-биле чөвүлел семинар хуралды Россия Федерациязының Президентизиниң Сибирь федералдыг округта бүрүн эргелиг төлээзи Анатолий Серышев биле Россияның Президентизиниң аппарадының удуртукчузу Магомедсалам Магомедов олар июнь 10-да, Тыва Республиканың Чазааның бажыңынга эрттирген. Чөвүлел хуралдың айтырыы – күрүнениң национал политиказының 2036 чылга чедир стратегиязында көрдүнген сорулгаларны дээштиг күүседири-биле националдар аразында харылзааларны башкарарының механизмнерин сайзырадыры.
Чөвүлел хуралга Националдар херектериниң талазы-биле федералдыг агентилелдиң удуртукчузу Игорь Баринов, Сибирь федералдыг округтуң регионнарында күүседикчи эрге-чагырганың удуртукчуларының күрүнениң национал политиказын чорудар талазы-биле харыысалгалыг оралакчылары, округта федералдыг албан черлериниң удуртукчулары, Россияның чоннарының ассамблеязының төлээлери болгаш күрүнениң национал политиказының талазы-биле эксперттер киришкен. Чөвүлел хуралга Сибирь регионнарында кол федералдыг инспекторлар болгаш тус черлерниң бот-башкарылга органнарының төлээлери видеоконференция чурумунга олурушканнар.
Россия Федерациязының Президентизи Владимир Путин Россияның чоннарының чаңгыс деминиң чылы кылдыр чарлаан 2026 чылда российжи күрүнениң национал политиказының 2036 чылга чедир стратегиязын боттандырарының талазы-биле Сибирь федералдыг округ деңнелдиг чөвүлел семинар хуралды Тывада эрттирип турарын республиканың ниитилел-политиктиг амыдыралында улуг хемчээлдиг чугула болуушкун дээрзин Тыва Республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг, хуралдың киржикчилеринге байыр чедирип тура, демдеглээн.
Күрүнениң национал политиказын Тывада боттандырып турарының дугайында республиканың удуртукчузу Владислав Ховалыг чөвүлел хуралга илеткээн. “Россия Федерациязының күрүнениң национал политиказын Тыва Республикага боттандырары” күрүне программазы 2023 чылдан бээр боттанып турарын, амгы үеде республикада чеден үш чоннар эп-найыралдыг кады чурттап турары орустар, тывалар, кыргыстар, узбектер дээш янзы-бүрү улустарының чаңгыс демнииниң херечизи, националдар аразында эптиг-чөптүг чорук российжи күрүнениң национал политиказы таарымчалыг байдалда, российжи күрүнениң национал политиказының 2036 чылга чедир стратегиязын чедиишкинниг боттандырарынга бүзүрелдиг магадылал барын Тыва Республиканың Баштыңы айыткан.
Күрүнениң национал политиказын боттандырып турарының база бир угланыышкыны – Ада-чурттуң Улуг дайынының, ооң эрес-дидим маадырлары орус, тыва, армян дээш өске-даа национал киржикчилериниң дугайында тураскаалды, сактыышкыннарны амгы үениң болгаш келир үениң салгалдарынга дамчыдып, кадагалап арттырары деп Владислав Ховалыг илеткелинге демдеглээн. Российжи күрүнениң национал политиказының Тывада херек кырында чедиишкинниг боттанып турарының бир херечизи республиканың хөй национал чоннары тускай шериг операциязында киржип турар чаңгыс чер чурттуглары дайынчыларга болгаш Луганск, Донецк республикаларның чурттакчыларынга гуманитарлыг дузаны чедирип турары деп республиканың удуртукчузу чугаалаан. 2023 чылдан бээр Тывада боттанып турар “Россия Федерациязының күрүнениң национал политиказын Тыва Республикага боттандырары” күрүне программазында патриотчу болгаш интернационалчы сорулгалар тускай шериг операциязының үезинде улам чугула апарганын, бо талазы-биле шериг-патриотчу кижизидилге ажылы аныяк-өскенниң аразында күштелгенин Владислав Ховалыг айыткан. Ооң херечилери Ада-чурттуң Улуг дайынының маадырлары, Тываның эрес-дидим оолдары Шумов алышкыларга, оларның дайынчы ат-алдарын уламчылаан тускай шериг операциязының киржикчилеринге тураскаалды республиканың найысылалы Кызыл хоорайда тургусканын Тываның Баштыңы дыңнаткан.
Тывада чоннар аразында эптиг-чөптүг, эп-найыралдыг байдал Сибирь федералдыг округта националдар аразында чорудуп турар күрүнениң национал политиказының талазы-биле системниг ажылдың ачызы дээрзин Владислав Ховалыг демдеглеп, бо чугула ажылга эрге-чагырганың федералдыг болгаш регионалдыг эрге-чагырга органнарының республикага деткимчезин Тываның Баштыңы демдеглээн.
Чөвүлел хуралдың соонда, Россияның Президентизиниң аппарадының удуртукчузу Магомедсалам Магомедов, Националдар херектериниң талазы-биле федералдыг агентилелдиң удуртукчузу Игорь Баринов, Россияның Президентизиниң Сибирь федералдыг округта бүрүн эргелиг төлээзи Анатолий Серышев болгаш Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг тус черниң массалыг информация чепсектериниң журналистериниң чөвүлел хуралга хамаарыштыр айтырыгларынга харыылап тура, хөй янзы национал чоннар эп-найыралдыг кады-кожа чурттап, ажылдап турар, национал харылзаалар кончуг таарымчалыг регионнарның бирээзи Тыва деп демдеглээннер.
/ Ш. МОҢГУШ.
Чиңгис СААЯНЫҢ тырттырган чуруктары.
“Шын” №23 2026 чылдың июнь 18
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...