Кылыптар мен деп чүгле бүзүрептерге безин –
сорулгага чедер оруктуң чартыын эрткен боор сен...
(Теодор Рузвельт).
Ульяна Донорова (Монгуш) Өвүрге май 24-те ыдыктыг чөленгииштери, дазыл-дамырлары боор ада-иези Очур-оол Дамдынович биле Елизавета Степановна Монгуштарның найыралдыг, хөй ажы-төлдүг өг-бүлезинге төрүттүнген.
Ульяна Очур-ооловна бодунуң дугайында таныштырып тура, өпейлиинден ойнап өскен төрээн уязы — Өвүр чериниң төлү болганынга бодунуң өөрүшкүзүн, чоргааралын чажырбаан. Ада-иезиниң болгаш ажыл-ижиниң дугайында таныштырылганы кылып, кожууннуң төп ном саңынга бодунуң ажыглап чорааны өнчүзү — 300 ажыг номнарын белек кылдыр сөңнээнин бодум хуумда кончуг чарашсынып, аныяк эртемденниң сагыш-сеткилиниң байлаан магадаан мен.
Эртем адын камгалаан ажылы – “Тыва дылда хөгжүм терминологиязы”, аныяк эртемденниң хөгжүм талазы-биле эртем удуртукчузу Екатерина Константиновна Карелина. Ол уран чүүл эртемнериниң доктору, Новосибирск хоорайның М.И. Глинка аттыг күрүне консерваториязының профессору.
Өөредилге методиктиг ажылы – тыва хөгжүм терминнери. Аныяк эртемденниң уран-чечен чогаа- лы – “Асфальтыда өзүм” деп ийи кыдырааш чечен чугаалар чыындызы. Номнуң таныштырылга байырлалын 2019 чылдың сентябрьда А.С. Пушкин аттыг библиотекага эрттирген. “Уран чүүл аныяктарның көрүжү-биле” деп эртем ажылдарын база бижээн. Баштайгы ному – “Чамбы дипте чаңгы Хөөмей”, ийиги ному орус-тыва дылдарда “Хүртүүн Ховалыг биле “Хүн-Хүртү”; үшкү ному электроннуг хевирде “Непоколебимый сын горы Дугай”.
Редакторлаан номнары: Алексей Боктаевич Чыргал-оолдуң фортепианога чогаадыгларының чыындызының 3 томун, Тываның сураглыг ыраажызы, хөөмейжизи, национал хөгжүм херекселдериниң ус-шевери Алдын-оол Севектиң “Өртемчейниң нарын хээзи” деп номун, Александр Даржайның “Даң хаяазында йөрээл” дээш өске-даа чогаалдарны редакторлаан. Алдын-оол Севектиң шүлүктеринде болгаш угаадыгларында кижиниң иштики сагыш-сеткилиниң хөй янзылыг куюмун, ооң төрээн чериниң болгаш бойдус-биле сырый харылзаазын көргүскенин онзалаан.
Бистиң аравыста мындыг кайгамчык салым-чаяанныг, онзагай чараш кижилер барынга чоргаарланмас арга чок.
Раиса ОНДАР, улустуң башкызы.
Чуруктарны авторнуң архивинден алган.
«Шын» №42 2026 чылдың октябрь 29
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn