Тозан беш харлаар «Шын» солуну киришкен

previous arrow
next arrow
Slider

Красноярск крайның Журналистер эвилелиниң 100 чылдаанынга 60 ажыг харлыг Тываның Журналис­тер эвилели болгаш 95 чылдап турар «Шын» солуннуң төлээзи аалдап чедип, байыр чедирип, кадаан сунган.

«Журналистерни эрткен, амгы үениң төөгүзүн бижип турар деп чугаалаар болгай. Чоокта чаа эвилелге фотокорреспондент Юрий Барминниң делгелгези эрткен. Ооң фото-чуруктарында Красноярск крайның болуушкуннар бижилгезин көргүскен. Бистиң крайже Фидель Кастро, Никита Хрущев, Леонид Брежнев оларның кээп турганын, баштайгы космонавт Юрий Гагаринни краснояржыларның уткааны ооң  фото-чуруктарында төөгү кылдыр арткан. Эң кол чүүл – бөдүүн ажылчыннар, тараа­чыннар, металлургтар, башкылар, эмчилер дээш оон-даа өске мергежилдиң кайгамчык чаңгыс чер-чурттугларывысты көргүскени. Массалыг информация чепсектериниң журналистери төөгүнү солун арыннарынга бижип, тырттырып, радиога дамчыдып, сюжеттеринге көргүзүп турар» – деп, Красноярск крайның губернатору оралакчызы Васи­лий Не­любин демдеглээн.

Енисей сибириниң журналисчи харылзаалары, эп-найыралы быжыг

Россияның Журналистер эвилелиниң даргазы Владимир Соловьев Енисей Сибириниң журналисчи харылзааларын, эп-найыралын быжыктырары-биле аалдап келген Тываның болгаш Хакасияның Журналистер эвилелдерин онзалап демдегледи.

Болгарияның Журналистер эвилелиниң даргазы Снежана Тодорова РЖЭ кежигүннерин Болгарияга чиигелделиг аян-чорук кылып, дыштанып келиринче чалады. Ол дугайында эрткен чылын дугуржулганы кылган турган. Хөй-ниити палатазының даргазының оралакчызы Эльвира Лифанова Красноярск крайның Журналис­тер эвилелиниң даргазы Дмит­рий Голованов база эвилелдиң баштаар чериниң секретары Татья­на Головановага ТР-ниң Хөй-ниити палатазының хүндү­лел бижиктерин тывысты.

Өгбе «Шын» солуннуң юбилейинде делгелгеге номчукчуларывыс төөгүлүг чуруктарны редакцияга эккээр боор деп идегеп тур бис.

“Чонар-даш бийириниң” тускай шаңналы

Чээрби алды чыл дургузунда эртип турар «Красноярскиниң бийирлери» мөөрейниң тиилекчилерин база шаңнап-мактаан. Оларның аразында район солуннары элээн хөй. Мөөрейниң түңнелдери-биле «Канские ведомости» солуну Красноярск крайның тергиин солуну болган. Россияның алдарлыг журнализи Надежда Антуфьева «Чонар-даш бийир-2019» мөөрейниң тускай шаңналын (Россияның чоннарының аразында билчилге болгаш эп-сеткилди неп­тередип, национал харылзаа­ны быжыктырганы дээш) ук солуннуң корреспондентизи Татьяна Крускинага тывыскаш, Тываның Баштыңы, Россияның Журналистер эвилелиниң хүндүлүг кежигүнү  Шолбан Кара-оолдуң мурнундан суй-белекти база “Люди Центра Азии” номнуң V томун сөңнээн. Журналист ажылынга бедик үнелелди берген ТЖЭ өөрүп четтиргенин илеретти. 

«Сибирь дугуржулгазы» регионнар аразының ассоциа­циязының даргазы Шолбан Кара-оол чүгле политиктиг, социал-экономиктиг эвес, а журналисчи харылзааларны база быжыктырып турар.

«Канские ведомости» солун­нуң кол редактору Любовь Цевун-биле чай аразында чугаа­лажып четтигиптим. “Канск хоорай 80 муң чурттакчылыг. Чагыдылгавыстың тиражы – 8000 кезек. Амгы үеде улустуң хөй кезии интернетче “көже берген” дээр болза, частырыг болбас. Ынчангаш электроннуг чагыдылгавыс база бар. Чамдык улуска солуннуң PDF хевирин компьютер, планшет азы смартфонга номчуурга эптиг” – деп, ол чугаалады.

А бисте «Шын» солун­нуң чагыдылгазы Тывада эң-не улуг. Электроннуг хевири бо хүннерде ажылдай берген. Ында номчукчуларны эвээш эвес солун чүүлдер манап турар.

“Шынның” хоочунун  сактып…

Красноярск крайның Журналистер эвилелиниң даргазы Дмит­рий Голо­вановтуң чугаазы-биле, эвилелдиң кежигүннериниң саны 500 чедип турар. Оларның аразында аныяк журналистер хөй. Дмитрий Голованов Тывага “Извес­тия Тувы” солуннуң кол редакторунга 2005-2006 чылдарда ажылдап турган. Чыл дургузунда журналист республиканың булуңнарын эргий кезээн. “Бир катап кожуун чагыргазының даргазы, ат-сывын, кожуунун сагынмайн тур мен, редакцияга келгеш, солунга материал салырын дилээн. Чөпшээрештим. Ол мени: “Каш акша төлээр мен” – дидир. “Чүү-даа херек чок. Ажырбас” – деп харыыладым. Кижим черле чөпшээрешпес: “Черле четтиргенимни илередир болзумза эки”. “Халас салып бээр бис” – деп база катап чугаалааш, байырлаштывыс. Солунга материалы үнүп келген. Бир эртен ажыл чоогунче кылаштап бар чорумда, херим чанында хой өртеп каан турар. Оон билгеним, чагырга даргазы салдырган материалы дээш дөмей-ле четтиргенин илереткен “белээн” чоруткан болду. Ынчан солунувустуң очулдурукчузунга Дангыт Чыдым ажылдап турган. “Хойну дедир эгидер болзуңза, хүндүткел чогуңну илереткениң ол-дур” – дээн. Ам канчаар, хойну өзээр ужурга таварышкан бис. Оода чадаарга, Дангыт Иргит­ович хой база “аайлап” билбес. “Тыва кижи канчап хой өзеп билбес кижи сен” – деп, баштактаны аарак, чемеледим-даа.  Ол хүн таныыр кижини чалааш, кежээ редакцияга изиг-ханнаан бис. Ынчан Давуу-Самба Донгак, Юрий Сучков, солун чыскаакчызы Шолбан Биче-оол ажылдап турган. Бир катап кыска шоодуг бижип каан мен. Дангыт Иргит­ович ону тыва дылче очулдуруп каарга, номчаан улус баарын кадыр каттырган дээр. Шоодугнуң ужур-утказын өске дылче чүгле арга-дуржулгазы бедик очулдурукчулар дамчыдып шыдаар деп санаар мен. Боду база аажок баштак кижи”. “Шынның” хоочун журнализи “бурганнай” бергенин чугаалаарывыска, ол кезек када ыыт-шимээн чок олурду. 

Национал аъш-чемни амзап…

“Эң тергиин район солуну” шаң­налга “Енисейская правда» солун тиилээн. Корреспондентизи Оксана Власова «Интернет-делгеминге тергиин парлаан чүүл» шаңналга төлептиг болган. Оксана-биле интернетте “Фейсбук” социал четкиде өңнүктер улус бис.  «Эрткен чы­лын өөрүм-биле каш хонук Кызылга дыштандывыс. “Азия төвү” скульптура комплекизинге агаарлап, суй-белек садыындан буян-кежик хавын садып алдым. Национал кухняны шенээри-биле Тыва үндезин культура төвүнүң чанында өг-кафеже кирип, аажок амданныг хуужуур­ларны, хаарган хой эъдин, буузаны, быжырган далганны амзадывыс. Үе эвээш болганы-биле Алдын-Булак этно-культурлуг комплексче барып четтикпедивис. Ынчангаш база катап аалдап чедер бис” – дидир.

Ынак Тывам чүрээмде

“Иланские вести” солуннуң кол редактору Татьяна Осмоловская мени көрүп кааш: “Тывадан силер бе?” деп айтырды. Чугаалажы бээривиске, чаңгыс чер-чурттуувус болду. “Төрүттүнген, өскен черим – Тываның төвү Кызыл. 1977 чылда Кызылдың педагогика институдунуң филология факультедин доостум. Аңаа-ла өөм ээзи Виктор-биле таныжып алган мен. Амыдырал-чуртталгамның аайы-биле крайже көшкенимден бээр 30 чыл ажа-даа берген болза, төрээн, ынак Тывамның бедик дагларының, төнчү чок ховуларының, эм шынарлыг хөлдериниң, шыргай арга-арыының катаптаттынмас чыдын ам-даа сактыр мен. Азия төвүнге, күчүлүг Улуг-Хемден сырыннап кээп турар арыг агаарны тынмышаан, агаарлап турганым кажанда-даа уттундурбас. Чаңгыс чер-чурттугларымның делегациязы юбилейлиг хемчег­ниң хүндүткелдиг аалчылары болуп келгени дээш чоргаарланып тур мен” – деп, ол сеткил хайныгыышкынныг чугаалады.

Хөлде салдаан куулар-ла

Чаңчыл езугаар, байыр­лал­дың ийиги кезээ, парлалганың ба­лы-биле уламчылаан. Демир-орукчуларның культура ордузунга “Вдохновение” улусчу танцы ансамблиниң самчылары хөлде салдаан куулар-ла, дурт-сыны чоргаар, чараш, ээлгир шимчээш­киннери-биле салгын-хат дег чиик үнүп келди. Балга чылдың-на киржип турар журналистер классиктиг хөгжүмнүң үделгези-биле полонез, вальска долгандылар. Хөйнүң аразындан чааскаан тыва арын-шырайым, торгу тонум-биле ылгалып турдум.

Күчүлүг Енисей Красноярск край, Хакасия биле Тываның журналистерин каттыштырып, эп-найыралдыг харылзааларны улам быжыглаан.

Озерченма  ХОВАЛЫГ.

Чуруктарны Борис  Бармин тырттырган.

Меню