Рубрикалар

Тывадан эки турачылар

Бо хүн чепсектиг хөделиишкиннер аразында чурттап турар Донбасстың чурттакчы чонунга дуза кадары-биле Тывадан эки турачылар аъттаныпкан.

Тываның чурттакчы чону бо хүннерде чуртувустуң таваржып турары нарын байдалдарга боттарының талазындан болдунар-ла деткичени көргүзүп турар. Украинага националист шимчээшкинниң күштелгени-биле, Донецк, Луганскының чурттакчы чонунуң кызагдалга каш чыл дургузунда таваржып келгенин кичээнгейге алгаш, оларны камгалаары-биле база Россияның кызыгаарының айыыл чок чоруун хандырары-биле чуртувустуң Президентизи тускай шериг операцияны эгелээн. Россияның чаныш-сыныш чок туружунга таарзынмайн, куду базар сорулгалыг, барыын чүкте күрүнелер, АКШ чуртувуска, чонувуска удур экономиктиг базыышкын аргаларын ажыглап эгелээн. Ынчалза-даа российжи, ооң иштинде тыва чон Президентиниң шиитпирин бүгү талалыг деткип, чаңгыс аай демниг чон дээрзин херек кырында бадыткаан.
Тывада шериг кезектери, эрге-хоойлу камгалаар органнарның ажылдакчылары ук тускай операцияга Төрээн чурту дээш бир дугаар одуругга барганнар. Ооң-биле чергелештир тыва чон боттарының талазындан деткимчениң бүгү аргаларын боттандырган. Донбасстың чурттакчыларынга ачы-дуза чедирип, амыдыраарынга чугула херек бараан аймаан, акша-көпеекти чыып, мөөң-мөөңү-биле чоруткан. Ооң-биле кады Россияже хорагадал дилеп келген чонга Тывага кээп, амыдырап-чурттап болур байдалдарны тургузарынга белеткел ажылын республиканың удуртулгазы бедик деңнелге боттандырган.
Тываның чону Президент Владимир Путинге быжыг бүзүрелин, ынаныжын илереткенин, чоннуң чаңгыс кижи дег кылдыр хөделип, ачы-дузаны чедиреринче чүткүлдүг болганы бадыткаан. Шериг оолдарга “Кызыл-кош” деп акцияны чарлааш, оларның сагыш-сеткилин өөртүп, хей-аъдын көдүрери-биле, аъш-чем, идик-хеп дээш өске-даа амыдыралга херек бараан аймаан чыып чоруткан. Оон аңгыда улуг-биче чурттакчы чон шериг оолдарга чаагай сеткил долган чылыг сөстерлиг чагааларны база “Фронтуже чагаа” деп акция-биле аъткарган.
Тускай операция чоруп турар девискээрлерге эмчи дузазын чедирери-биле, Тываның хып дээн аныяк, бедик мергежилдиг эмчи оолдары эки тура-биле аъттаныпканнар. Оларны РФ-тиң Күрүне Думазында “Чаңгыс демниг Россия” партиязындан Тываның депутады эмчи Айдын Сарыглар баштап чоруткан. Бо шакта эмчи ооларывыс кызыгаарны эртип келгенин социал четкилеринге дыңнатканнар.
А бо хүн Кызыл хоорайның төвүнде тыва эки турачылар тураскаалының чанындан байырлыг байдалга дайынчы хөделиишкиннер девискээринде Донбасстың чурттакчыларынга боттарының изиг күзели-биле дуза чедирер дээн эки турачыларны чон үдээн.
“Бо күштүг тура-соруктуг, эрес-дидим кижилер бистиң өгбелеривис – Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчилери тыва эки турачыларның алдар-адынга төлептиг салгакчылары-дыр. – деп Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг демдеглээн. — Тываның алдын фондузу. Чаңгысчер-чурттугларымның мурнундан оларга онча-менди, кадык болгаш тиилелгелиг чанып келирин күзедим”.
“Украинаның чонунга дузалаар буянныг ажылывыс 80 чыл эрткенде катап эгелээн-дир деп чугааладым. Тыва чуртуңар төлдери силер деп чүвени утпазын олардан диледим. – деп, ТР-ниң Дээди Хуралының даргазы Кан-оол Даваа бодунуң социал четкилеринге бижээн. — 1943 чылдың сентябрь айда тыва эки турачыларны дайынче үдеп тура, ТАР-ның Биче Хуралының Президиумунуң Даргазы Анчимаа Хертек мынча дээн: «Ада-чуртуңарны эрес-маадырлыг камгалаарыңарны силерге дагзып тур бис. Тиилелге шагы дүрген келири-биле, дайзыннарны кээргел чокка узуткаңар!». Тываның ынчангы удуртукчузунуң ол сөстери бөгүн база катап күштүг болу бергенин эки турачыларга сагындырдым. Эки чорааш, тиилелгелиг чанып келиңер, эки турачылар!”
И.Санчат белеткээн.

Предыдущая запись
Тываның социал-экономиктиг хөгжүлдези уламчылаар
Следующая запись
Тывага 200 дыштанылга лагерьлери ажылдаар
Меню