1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

КАРА-ХӨЛГЕ ШТАБТЫ ТУРГУЗАР

Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол эрткен вторникте ноябрь эгезинде Тываның барыын кожууннарынга чаг­ган улуг харның уржуктарын чайладыр талазы-биле ажылды контрольдап турар, агроүлетпүр комплекизиниң айтырыгларын харыылаар Чазак Даргазының оралакчызының хүлээл­гезин күүседип турар Байбек Монгуш-биле Бай-Тайганың малчыннарынга чедип, дүрген дуза чедирериниң хемчеглерин удуртуп тур­ган ТР-ниң Хамааты камгалалының болгаш онза байдалдар агентилелиниң удуртукчузу Аяс Сарыгларга ужурашкан. 
Аяс Сарыглар амгы үеде Бай-Тайга, Барыын-Хемчик кожууннарда байдалды илеткээн. Оруу муңгаш чедери берге черлерде кандыг-даа дуза албаан малчын коданнар барын ол дыңнаткан. Оларның аразында «Аныяк өг-бүлеге – кыштаг» губернатор төле­вилелиниң киржикчилери база бар. Камгалакчылар харга чоруур техника-биле чедип болгу дег кыштагларга четкеш келгеннер. Малчын турлагларда мал-маганны, өг-бүлелерни хайгааралга алган.
Бай-Тайгада 276 кыштагның 215-инче орук ажык. Амдыызында Кара-Хөл сумузунда 12 коданче орук аштаттынмаан. Ол ышкаш Алаш хемде дош быжыкпаанындан 47 малчын турлагларже баар арга чок. Шуй сумузунда – ийи, Бай-Тал биле Кызыл-Даг сумузунда бирээ-бирээ малчын турлагларже чедери шуут берге, чүгле аъттыг барып болур. Агентилелдиң ажылдакчылары оларже аъттарлыг чорааш, аъш-чемни чедирип, малчын аалдарның девискээрин аштаарынга дузалашканнар. Оон аңгыда Тээлиде (15), Ээр-Хавакта (12), Хемчикте (10), Бай-Талда (82), Шуйда (28), Кызыл-Дагда (25) кышкы турлагларже оруктарны бүрүнү-биле аштаан. 
Барыын-Хемчик кожуунда малчын турлагларның саны – 225, бо хүннерге чедир 213 кыштагже орукту аштаан, а 12 коданче чедери арай берге бооп турар. Ындыг-даа болза олар-биле соталыг харылзаа бар. Ниитизи-биле 179 малчын кодан-биле соталыг телефон дамчыштыр харылзаа үспейн турар. Четпес чүве 46 турлагда харылзаа чок. 
Бо хүннерге чедир Ак (20), Аксы-Барлык (20), Аянгаты (6), Барлык (20), Бижиктиг-Хая (8), Кызыл-Мажалык (33), Эрги-Барлык (20), Барлык (20) суурларның малчын турлагларынче оруктарны улуг хардан аштап арыглаан. Хөнделеңде – 9, Барлыкта – 3 кыштагже орук аштаттынмаан. Бо черлерге хар аштаар аар техни­ка херек. 
«Эң-не ыраккы малчын коданнарда байдалды сайгарып көргеш, хамааты камгалалының болгаш онза байдалдар аген­тилелиниң штавын Кара-Хөлдүң Арга-Баары деп черге тургузарын шиитпирледивис. Ынаар мал чемин чедирип, малчыннарга үлээр. Одар шөлдерин далбыйлаар үш тракторну Кара-Хөлдүң Сукпак деп черге тургузар. Республикада күрүне деткимчези-биле алган тускай техникаларның шуптузун Бай-Тайга биле Барыын-Хемчикте малчын турлагларже орук аштаар­ ажылдарже хаара тудар бис. Бир эвес малды согар апарза, малчыннарга каража болбас кылдыр, рынок өртээнге эътти садар. Көдээ ажыл-агый яамызы ону контрольдаар ужурлуг» – деп, Шолбан Кара-оол интернетте бодунуң блогунда бижээн. 
Оон аңгыда Кара-Хөл суурнуң малчын коданнарынга ТР-ниң Көдээ ажыл-агый яамызының харыысалгалыг ажылдакчыларын быжыглаарын бо ужуражылга үезинде шиитпирлээн.
Даш-оол МОНГУШ.

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.