1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ҮШ АЖЫ-ТӨЛДҮГ ӨГ-БҮЛЕЛЕРГЕ ПОСОБИЕ

Социал адырда

Бистиң регионувус Россияда чаш уругларның төрүттүнери-биле мурнуку одуругда. Күрүнениң талазындан уругларга көрдүнген пособие акшазының хемчээлин болгаш аңаа хамаарышкан чаартылгалар дугайында ТР-ниң Өг-бүле болгаш чаштарга социал деткимче төвүнүң килдис даргазы Гульнара Александровна Салчакка сөс:
— Өг-бүлеге бир дугаар уруг төрүттүнерге кандыг дузаламчы акша көрдүнгенил, Гульнара Александровна?
— 2018 чылдың январь 1-ден эгелеп, төрүттүнген база азырап алган (бир дугаар) уругларга 1,6 харга чедир 11322 рубль көрдүнген. Ону 2020 чылдың январь 1-ден эгелеп, 3 харга чедир алыр кылдыр узаткан.
Албан ёзу-биле көрдүнүп каа­ны-биле амыдыраарының ортумак хемчээлинге орулгазы четпес өг-бүлелер ону алыр эргелиг. Ол 2019 чылдың 2-ги кварталында 11125 рубльге дең. Ол дээр­ге өг-бүлениң бир кежигүнүнге хамаа­рыштыр, амыдыраарының ортумак хемчээлиниң ийи дакпыры 22250 рубльден көвүдевес ужурлуг. Төлевирниң хемчээли бо чылын 10655 рубль турган болза, келир чылын январь 1-ден 11322 рубль апаар.
— 2018 чылдың эгезинде төрүттүнген уруглар ам 1 хар 6 ай ажа берген болгай. Олар канчаарыл?
— Бо таварылгада, 1,6 харга чедир пособиезин алыр, ооң соон­да ол үстү бээр. Оон катап, 2020 чылдың январь 1-ден эгелеп, өг-бүлениң орулгазы амыдыраарының ортумак хемчээлинге четпес болза, узаттырып алыр.
— Ийи дугаар уругга күрүнеден кандыг төлевирлер көрдүнгенил?
— Ийи дугаар уругга өг-бүле­ниң күзели-биле «Ие капиталындан» ай санында 10655 рубльди ап турар. Келир чылын 11322 болур. Бир хар 6 ай азы 3 харга чедир алырын боттары билир. Ол дээрге ийи дугаар уруг төрүттүнерге күрүнеден алган «Ие капиталы» 453026 рубльден ай санында бичиилеп ап турары ол. Ону алыр-албазын өг-бүле боду билир.
— Үш дугаар уругга кандыг болурул?
— Россия Федерациязының Президентизиниң 2012 чылда үндүргени 606 дугаар Айтыыш­кынын боттандырары-биле РФ-тиң Күш-ажыл болгаш социал хөгжүлде яамызының 2019 чылдың июль айда Айтыышкынының даңзызынче Тываны база киирген. Ында 2020 чылдың январь 1-ден эгелеп, 3 дугаар болгаш оон-даа ыңай төрүттүнген уругларга төлевирни бээрин айыткан. Ол 2020 чылдың 01.01-ден 2024 чылдың 12.31-ге чедир уламчылаар. База-ла орулгазы амыдыраарынга көрдүнген ортумак хемчээлинге четпес өг-бүлелерге ук акшаны төлеп бээри көрдүнген. Төлевирниң хемчээли ай санында 11322 рубль болур, ону 3 харга чедир алыр.
— Ол шупту федералдыг бюджеттен көрдүнген бе?
— 99 хуузу федералдыг бюджеттен, а 1 хуузу республика бюд­жединден көрдүнген.
Баштай ол Айтыышкынны чүгле эвээш төрүттүнүп турар регионнарга хамаарыштыр үндүрген турган. ТР-ниң Чазааның кылып чоруткан ажылының түңнелинде, үшкү болгаш оон-даа ыңай уруг төрүттүнгени дээш, көрдүнген төлевилелдерни Тывага боттандырар аргалыг болган.
— Бо 2019 чылда төрүт­түнген уругларга чүге болбазыл, Гульнара Александровна?
— Чүге дизе, чаа хевирниң төлевирин 2020 чылдың бюджединче киирген болгаш, акшаландырыышкын ол чылдан эгелээр.
— Өг-бүлениң ортумак орулгазын канчаар санаарыл?
— Өг-бүлениң бир чылда шупту орулгазын (үндүрүг чокка) кадыптар. Үнүп келген түңнү өг-бүледе кежигүн санынга үлептерге, бир кижиге хамаарыштыр орулга үнүп келир. Өг-бүлениң айда ортумак орулгазы ол болур.
— Бо төлевирлерни ка­йыын алырыл?
— Чурттап турар чериниң аайы-биле социал хөгжүлде эргелелинге көрдүнген документилерни ду­жаап, санадып алыр. Долу медээни база ол черлерден билип ап болур.
— Чоокта чаа 50 рубль түңнүг уругларга пособие акшазын келир чылдан эгелеп алырын соксадыр деп, Айыткал үнген болгай, аңаа хамаарыштыр та­йылбырлап берип көрүңерем?
— 1994 чылдың май 30-де РФ-тиң Президентизи Б.Ельцинниң 1110 дугаарлыг Айтыышкыны-биле уруг азырап олурар чамдык категорияның ажылдавайн турар иелеринге 1,6 хардан эгелеп, ай санында 50 рубль түңнүг пособие көрдүнген турган. Ол түң бо хүнге чедир ол-ла хевээр арткан. Ынчангаш ук Айтыышкынны 2020 чылдан эгелеп, күш чок болдурган.
— Чаа чыл байырлалында уругларга чүнү планнап тур силер, Гульнара Александровна?
— Чылдың-на кылып турар чаагай чаңчылывысты бо чылын база хажытпайн, берге байдалда өг-бүлелерниң уругларын чигирзиг белектер-биле өөртүр бис. Оон аңгыда, өөредилге чылы эгелээрге, «Школаже белеткениринге дузалаш» деп акцияга база чылдың-на киржип турар бис.
Республика иштинде ортумаа-биле 3 болгаш оон хөй ажы-төлдүг өг-бүлелерниң саны ийи муң ажып турар. Даңзыда турар ажыл-агый чок ада-иелер 1300 хире кижи бүрүткеттинген. Бо чылын ортумаа-биле 1383 өг-бүле көрдүнген пособиени алыр кылдыр тургускан. 2020 чылдың бюджединде 180 млн. рубльди, бо төлевирлерге үш чыл дургузунда, 1,5 млрд. ажыг рубль көрдүнген.
Аржана ЧАМЗЫРЫН
материалды белеткээн.
https://www.facebook.com/shyntuva/posts/2689338437811878
#детскоепособие2020
#уругларакшазы2020

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.