2026 чылда Тываның уран чүүлүнүң төөгүзүнге туруп көрбээн онзагай болуушкун болган. Виктор Көк-оол аттыг национал хөгжүм-шии театры «Алдын масканы» чаалап алган.
«Алдын маска» – Россияның Национал театр шаңналы. Ол дээрге чурттуң бирги болгаш эң-не ат-сураглыг театр шаңналы-дыр. Шаңналды «Сырын-Хаттың тоожузу» деп национал мюзикл дээш алган.
В. Көк-оол аттыг национал хөгжүм-шии театрының коллективинге «Алдын маска» шаңналын ТР-ниң культура сайыды Виктор Чигжит тывыскаш, байыр чедирип, сөс алды:
«Тываның Баштыңы Владислав Ховалыгның даалгазы-биле Күжүгет Шойгу аттыг культура фондузунуң даргазы Ирина Шойгу, мюзиклдиң кол ролюн ойнап турар Ачыты Салчак, режиссёр Александр Лебедев, Москвада Тываның бүрүн эргелиг төлээзи Чечен Чоксум база мен «Алдын масканы» байырлыг байдалга барып алдывыс» – деп, ТР-ниң культура сайыды Виктор Чигжит чугаалады.
Россияның Театр ажылдакчыларының эвилелиниң даргазы, «Алдын маска» Национал театр шаңналының болгаш фестивальдың президентизи Владимир Машков тыва делегацияга «Уран чүүлге бердинген болгаш эрес-дидим чоруу дээш» деп тускай шаңналды тывыскан. В. Машков шаңналды тыпсып тура, национал хөгжүмнү, сыгыт, хөөмейни амгы үениң танцы-самын болгаш ханы уткалыг драмалыг ажылды каттыштырган көргүзүгнүң онзагайын онзалап демдеглээн дээрзин Виктор Чигжит улуг чоргаарал-биле дамчытты.
«Чүнүң-даа мурнунда С. Шойгу аттыг культура фондузунга өөрүп четтиргенивисти илередир-дир мен. Фондунуң деткимчези болгаш эгелээшкини-биле база национал театрывыстың салым-чаяанныг артистериниң ачызында улуг чедиишкинниг болдувус.
Чедиишкинни чаңгыс хүн чедип албаан болбайн канчаар, улуг шаңналга чедир дыка хөй шаңналдарны театрывыс ап турду. Ол бүгү «Алдын маскага» чедер оруувус болган дээрзи чугаажок. 2006 чылда Алексей Ооржактың тургусканы «Король Лир» бо-ла Россия чергелиг мөөрейлерге шаңналдыг черни алыр чүве. Чылдың-на черле албан бир-ле шаңналдыг черни мынча чылдар дургузунда ап келген. А бо чылын төөгүге туруп көрбээн дээди шаңналды театрывыс алды» – деп, Виктор Чигжит чугаалады.
Мюзикл тыва улустуң тоолчургу чугааларынга үндезилеттинген, ол үениң эң-не билдингир маадырларының бирээзи Өскүс-оолдуң дугайында. Төлевилелди Күжүгет Шойгу аттыг культура фондузу Тыва Республиканың Культура яамызының деткимчези-биле эгелеп кылган. Режиссёр Александр Лебедевтиң удуртулгазы-биле профессионалдар командазының тургусканы шииниң баштайгы көргүзүү 2024 чылдың декабрьда Кызылга болуп эрткен болгаш көрүкчүлерниң сагыш-сеткилин дораан чаалап алган турган.
«Алдын маска» шаңналды алыры, шынап-ла, тыва театр уран чүүлүнүң бедик деңнелин болгаш национал культура адырынга ооң ужур-утказын бадыткаан болуушкун дээрзи билдингир.
Байырлыг хемчег үезинде С. Шойгу аттыг культура фондузунуң Тывада бүрүн эргелиг төлээзи Аяс Лопсан, «Сырын хаттың тоожузунуң» кол маадыры Ачыты Салчак болгаш өскелер-даа байыр чедирип, сөс алганнар.
Дээди шаңнал алган коллектив өөрүп, хөглеп байырлаан. В. Көк-оол аттыг хөгжүм-шии театрының кол режиссёру, ТР-ниң улустуң артизи Леонид Каң-оолдуң медеглээни-биле алырга, күзүн театр сезонунуң ажыдыышкынында ынак көрүкчүлери-биле өөрүшкүзүн театр үлежир.
Айдың ОНДАР.
Ада ТЮЛЮШТУҢ тырттырган чуруктары.
«Шын» №32 2026 чылдың август 20
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn