Эрткен дыштаныр хонуктарда Тываның күрүнениң ойнаар-кыстар театрынга Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи Аян-оол Самның «Өгбелерим хөөмей ыры» деп оюн-көргүзүү болуп эрткен.
Көрүкчүлер залы шыгырт долу. Сыгыт-хөөмейниң мөгейикчилери улуг назылыглар-даа, аныяктар-даа, элээдилер-даа көрүкчүлер аразында бар болду. Оларның аразында Республиканың Р.Д. Кенденбиль аттыг уран чүүл школазының өөреникчилери, А.Б. Чыргал-оол аттыг уран чүүл колледжиниң сургуулдары болгаш өске-даа өөредилге черлериниң школачылары бар болду.
Чаңгыстың оюн-тоглаазын Делегей чергелиг хөөмей академиязының директору, ТР-ниң улустуң хөөмейжизи Бады-Доржу Ондар ажытты. Хөөмей-сыгыттың мөгейикчилери болур көрүкчүлерге чыглып келгени дээш, өөрүп четтиргенин илереткеш, 2026 чылда 60 харлап турар хоочун коллегаларынга ТР-ниң культура яамызының өмүнээзинден 60 муң рубльдиң сертификаттарын Радик Семёнович Мунзукка болгаш Владимир Хуналдаевич Кууларга тывыскаш, «Олар бистиң хоочуннарывыс, акыларывыс, башкыларывыс-тыр. Аныяк хөөмейжилерни кижизиткеш, ам-даа өөредип чоруур» – деп үнеледи.
Бады-Доржу Ондарның чугаалааны-биле алырга, Делегей чергелиг хөөмей академиязы эрткен чылын «Хөөмейниң болуушкуннары» деп төлевилелди боттандырып эгелээн. Ол төлевилелдиң утказы болза, кандыг-ла-бир хөгжүм херекселинге ойнавышаан ырлап, каргыраалап, хөөмейлеп, сыгыртып чоруур аңгы-аңгы бөлүктерниң кежигүнү болур артистерниң көрүкчүге бүдүн концерт дургузунда чааскаан бараан болуушкуну азы чаңгыстың оюн-тоглааларын организастап эрттирери болур.
Ойнаар-кыстар театрының сценазынче кежээниң маадыры Тыва Республиканың улустуң хөөмейжизи Аян-оол Сам үнүп келгеш, кайгамчык чараш оюн-тоглаазын эгелей берди. Тыва улустуң болгаш бодунуң чогаадып бижээни чараш ырыларын улай-улай күүседип кириптерге, сагыш-сеткил ала-чайгаар көдүрлүп, тыва болганынга көрүкчү бүрүзү чоргаарланып олурганы чадавас боор. Артистиң чонунга бараан болуп эгелээнден бээр хөй чылдар дургузунда күүседип келгени-даа, чоокта чаа чогааттынган-даа композициялары бар дээрзи билдингир.
Аян-оол Сам 23 чыл бурунгаар Кызылдың уран чүүл колледжиниң бызаанчы клазын дооскаш, эш-өөрү-биле кады ынчангы үеде эң нептереңгей бөлүктерниң бирээзи «Алаш» ансамблин тургузуп алган. Коллектив хөй-хөй мөөрейлерге тиилеп, 2009 чылда америк хөгжүмчүлер-биле кады “Грэмми” шаңналынга төлептиг болган альбомнуң бижидилгезинге киришкен.
“Хөөмейниң болуушкуннары” төлевилел эгелээнден бээр дөрт дугаар артист бодунуң тускай оюн-көргүзүүн бараалгадып, көрүкчүлер-биле арын-арын ужурашканы ол. ”Арын-арын” дээн ужуру болза “Хөөмейниң болуушкуннарында” киржип турар артист оюн-тоглаа көргүзеринден аңгыда, мөгейикчилериниң сонуургааны айтырыгларга харыылап, ажык чугааны кылып турар. Бо удаада база көрүкчүлер ынак күүседикчизи Аян-оол Самга сонуургааны айтырыгларын салып хөөрешкен. Ол хөөмей-сыгыттың беш аңгы хевирин күүседип, Тываның үндезин хөгжүм культуразының байлаан көрүкчүлерге база катап сагындырган.
/ Айдың ОНДАР.
Чурукту Тыва үндезин культура төвүнүң сайтызындан алган.
“Шын” №38 2026 чылдың октябрь 1
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn