Бистиң Куран арбанның чурттакчылары эвээжээн. Чеден хар ажып турар улустан үш-ле кижи бар бис. Артканнары 50-ден 65 хар аразында «аныяктар». Олар эрес-кежээ, ажылгыр өг-бүлелер. Ылаңгыя Уйнук, Эрес Күнзектерни онзалап демдеглекседим. Олар кодан долдур мал-маган тудуп турарлар: инектер, өшкү-хойлар, кас-дагаалар. Уйнук сүдү-биле быштак, тарак, творог кылгаш, артыкшылдыын садып турар. Кас-дагааларының чуургаларын Куран оруунда шайлааракка садып, чамдыызын улуг назылыг хоочуннарга берип-даа турар. Эрес бо үеде тайгалааш, хылба чыыр чаңчылдыг. Хылбазын ак чеми-биле катай кожуун төвү Самагалдайга барып садар кижи.
Сергей, Аня Аракчаалар база дыка амыдыралчы, кежээ өг-бүле. Олар каш чыл бурунгаар Куранга чер садып алгаш, чаа бажың тудуп алганнар. Бажыңының девискээринде пекарня кылгаш, тус черниң чурттакчыларын хлеб-биле хандырып турарлар. Аня кернивистиң холу чемзиг, быжырган хлеб, булочкалары дыка чаагай болур. Кылган хлевин чүгле Куранда эвес, Шуурмак, Кызыл-Арыгда база садып турар.
Час узун, соок болганы-биле куранчылар картошканы чоокта чаа тарыдывыс. Черивистиң кара хөрзүнүнге картошка, ногаа дыка эки өзер, күзүн дүжүдү элбек боор.
Чайгы үеде суурувустан ырак эвеске честек-кат, инек-караа, кызыл-кат эңдере үнүп келир. Тус черниң чурттакчылары кат быжарга, каттааш, вареньелеп алыр бис. Хоорайда чурттап турар ажы-төлүвүстү өөртүп чорудуп бээр-дир бис.
Куранывыс байлаа кайгамчык. Элик, хүлбүс, балык-байлаң, кат-чимис дээш чүнү чок дээр. Бай-байлак оранда амыдырап-чурттап тур бис.
/ Оюмаа АРАКЧАА, күш-ажылдың хоочуну.
Тес-Хем кожуун.
Чурукту авторнуң архивинден алган.
“Шын” №23 2026 чылдың июнь 18
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...