Адага пособие
Бичии уруун 1 хар чартыкка чедир азырап турар ача пособие акшазы алыр эргелиг дээрзин Россияның Социал фондузу дыңнадып турар. Пособиени алырда, ажылдап турар черинге ийи билдириишкин киирер: ай санының пособиезин бээр дугайында база чаш уруун ажаап-карактаары дээш шөлээ бээриниң дугайында.
Ай санының пособиезин шөлээже билдириишкин киирген өг-бүлениң бир кежигүнү ап болур. Ол чүгле ава-ачазы эвес, кырган-ава азы кырган-ачазы-даа бооп болур.
Пенсионерлерге немелде төлевир
Он-он чылдары-биле черге ажылдап турган кижилерге күрүнеден деткимче көрдүнген: көдээ ажыл-агыйга 30 чылдан эвээш эвес ажылдаан, ам ажылдавайн турар пенсионерлер. Олар камгаладылгалыг пенсиязынга 25 хуу өстүрген төлевирни алыр эргелиг. 2026 чылда ындыг немелде төлевир айда 2396,17 рубль болур.
«Ону бирден бирээ чокка билири чугула. Чижээлээрге, бир эвес кижи көдээниң немелде төлевирин алыр эргени алган болза, дараазында хоорайже-даа көже берзе, ол төлевирин алыр»— деп, омбудсмен демдеглээн.
Ортумак профессионал эртемге сонуургал улгаткан
2026 чылдың хүлээп алыышкын кампаниязында ортумак профессионал өөредилге черлеринче 2025 чылдан 380 муң хөй билдириишкин кирген. Абитуриентилер 4,2 сая билдириишкинни ортумак профессионал өөредилге черлеринче, ооң иштинде 1,4 сая билдириишкинни «Профессионалитет» федералдыг төлевилелдиң программаларынче киирген деп, РФ-тиң Чырыдыышкын яамызының парлалга албаны дыңнаткан.
2026-2027 өөредилге чылында 300 муң хире сургуулду хүлээп алган, эрткен чылгы көргүзүглерден 51 муң кижи хөй болган.
«Профессионалитет» талазы-биле эң-не нептереңгей мергежилдерге «Программалар хандырылгазын ажылдап кылыры болгаш удуртуру», «Сестра херээ», «Туризм болгаш хүндүлээчел чорук», «Автотранспорт херекселдериниң техниктиг хандырылгазы болгаш септелгези», «Улуг тудуглар болгаш бажыңнар тудары база ажыглаары», «Каңнакчы», «Машиналар тударының технологиязы» кирип турар дээрзин РФ-тиң чырыдыышкын сайыды Сергей Кравцов дыңнаткан.
Көдээниң чурттакчыларынга деткимче
Көдээниң чурттакчылары күрүнеден элээн каш тускай деткимчелерни ап болур. Ол дугайында ТАСС-ка РФ-тиң кижиниң эргелерин камгалаар бүрүн эргелиг төлээзи Яна Лантратова чугаалаан.
«Көдээниң чурттакчыларын деткиири — кижилерниң аргаларын дең кылдыр тургузары-дыр. Бо хүнде ындыг деткимчелер эвээш эвес: көдээ ипотека, чурттаар оран-сава тударынга база септээринге деткимче, «Көдээ черниң эмчизи» биле «Көдээ черниң башкызы» программалар, көдээниң специалистерин деткиири, пенсияга немелде» — деп, Я. Лантратова чугаалаан.
Кажан кижи бичии суурже ажылдап көжер бе азы улуг хоорайже чурттап чоруур бе деп шиитпирлеп турда, чурттаар оран-сава — эң-не кол айтырыгларның бирээзи апаар. Көдээ ипотеканы чылда 3 хуу чедир хемчээлдиг кредитке ап болур, ооң эң улуг түңү — 6 сая рубль, хуусаазы — 25 чылга чедир. 2025 чылдан тура программа адрестиг апарган болгаш ам хамыктың мурнунда ажылы көдээ черге херек улуска санап каан: көдээ ажыл-агый, социал адырның специалистери, муниципалдыг албан-хаакчылар, ТШО киржикчилери дээш элээн каш категорияның специалистери. Шак-ла ындыг принцип-биле «Көдээ черниң эмчизи» биле «Көдээ черниң башкызы» программалар ажылдап турар дээрзин омбудсмен демдеглээн.
«Социал деткимче чаңгыс угда ийи сорулганы шиитпирлептер эки үлегер-дир: тодаргай кижини деткиир болгаш бүгү девискээрни быжыглаар»— деп Я. Лантратова чугаалаан.
А. СОЯН белеткээн.
Медээлерни болгаш чуруктарны ТАСС-тан алган.
“Шын” №37 2026 чылдың сентябрь 24
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn