Июнь 12-де Россия хүнүнүң байырлалы-биле холбаштыр Россия Федерациязының болгаш Тыва Республиканың күрүне шаңналдарын Тываның шылгараңгай кижилеринге тыпсырының байырлыг ёзулалы Тыва Республиканың Чазааның бажыңынга июнь 9-та болуп эрткен.
Күрүне шаңналдарын тыпсыр байырлыг ёзулалга чыглып келгеннерге российжи күрүнениң база бир ыдыктыг байырлалы Россия хүнү-биле байырны Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг чедирген. Бедик күрүне шаңналдарынга төлептиг болган кижи бүрүзүнүң Россияның чаагай чоруунга, хөгжүлдезинге, российжи күрүнениң эрге-ажыктарын камгалаарынга киирген улуг үлүүн республиканың удуртукчузу онзалап демдеглээн.
Тускай шериг операциязының киржикчилери дайынчыларның болгаш эки турачыларның маадырлыг чоруунче онза кичээнгейни ол хүн угландырган. Экономиканың аңгы-аңгы адырларын хөгжүдеринде, кадык камгалалында, өөредилгеде, спортта болгаш чуртталга тудугларында национал төлевилелдерни боттандырарында Тываның чурттакчы чонунуң чедиишкиннери российжи деңнелде бедии-биле үнелеттингенин Владислав Ховалыг дыңнаткан.
Тывада чарлаттынган Күш-ажылдың болгаш өг-бүлениң чаагай чаңчылдарының чылында республиканың хөгжүлдезинче боттарының көскү үлүүн киирген ажыл-ишчилерге өөрүп четтиргенин Тываның Баштыңы илереткен. “Улуг болгаш биче төрээн чурттарывыстың сайзыралынга кижи бүрүзү бодунуң үлүүн киирген. Бис улам найыралдыг сырый каттыжып алгаш, экономиктиг хөгжүлдениң ам-даа улуг бедиктеринге чедип, республиканың чурттакчыларының амыдырал-чуртталгазының деңнелин улам бедидип, бистиң тиилелгевиске боттарывыстың ниити үлүүвүстү киирер бис. Силерниң шуптуңарга быжыг кадыкшылды, аас-кежикти, тайбыңны болгаш чаагай чорукту күзедим. Россия хүнү-биле!”– деп, Тываның Баштыңы чыылганнарга байыр чедирген.
Шупту 17 кижи бедик шаңналдарга төлептиг болган. Оларның аразында: ийи өг-бүле “Ада-иениң алдары” орденниң медалы-биле шаңнаткан; ийи хамаатыга Россия Федерациязының Президентизиниң Өөрүп четтириишкин бижиин тудускан; алды кижиге Тыва Республиканың хүндүлүг аттарын тывыскан; беш хамаатыны Тыва Республиканың медальдары-биле шаңнаан; тускай шериг операциязының ийи киржикчизинге “ТШО-нуң киржикчизи” тураскаал медальды тывыскан.
Шаңнатканнарның аразында Бии-Хем кожууннуң Туран хоорайның хоочун чурттакчылары Ольга Дамчай биле Сергей Уйнук-оол онзагай болганнар. Оларның өг-бүлези 50 чыл дургузунда ынакшылдыг, демниг чурттап, ажы-төлүн төлептиг кижилер кылдыр кижизидип өстүргени дээш, “Өг-бүлениң чаагай чаңчылдарын кадагалап арттырганы” медаль-биле шаңнаткан.
Ольга Дамчай биле Сергей Уйнук-оол олар Туран школазынга таныжып алганнар. Туран хоорайдан элээн ыракта фермадан Сергейниң хаактап өөренип кээп турганы Ольганы магадаткан. Дөрткү класстан Сергей хаак спортунга хандыкшып, школа болгаш район маргылдааларынга тиилеп турган. Бии-Хем кожууннуң спортчу адын Сергей хаак маргылдааларынга камгалап, хаак спортунга Тываның каш удаа чемпиону болган. Хаак спортунга ооң хандыкшылы хууда тиилелгелери-биле кызыгаарлаттынмаан, хаак спортунуң тренери апарган. Спорт мастеринге кандидат элээн каш хаакчыларны ол белеткеп, тиилелгелерге чедирген. Хаак спорту кижини чүгле күш-шыдалга быжыктырар эвес, а ооң мөзү-шынарын база кижизидер. Тренерлеп ажылдап тургаш, Сергей Уйнук-оол Красноярск хоорайның педагогика институдунуң күш-культура болгаш спорт факультедин дооскан. Ольга Дамчай Кызылдың күрүнениң педагогика институдунуң филология факультедин дооскан. Кайызы-даа башкылап ажылдааннар. Ольга Михайловна элээн каш чыл башкылап ажылдааш, партийжи ажылче шилчээш, школа-биле шуут байырлашпаан, башкы ажылынче катап эглип келген. Туранның 2 дугаар школазынга хөй чылдар дургузунда дыл болгаш литература башкылап ажылдаан.
Оларның өг-бүлези кандыг-даа ажыл-херектерге бурунгаарлап, чедиишкиннерни чедип ап чораанын Ольга Михайловна чугаалап, өг-бүлениң эр ээзи биле өг иштиниң херээжен ээзи боттарын билчип, деткижип чорууру кол чүүл дээрзин демдеглээн.
Ш. ЛОПСАН.
Чингис СААЯНЫҢ тырттырган чуруктары.
“Шын” №22 2026 чылдың июнь 11
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...