Сентябрь 27-де Мөңгүн-Тайга кожууннуң Кара-Белдир деп черинге “Мөген-Бүрен” совхозтуң тургустунганындан бээр 60 чыл болган юбилейинге болгаш Тывада чарлаттынган Тургузукчу күш-ажылдың болгаш өг-бүле ыдыктарының чылынга, Көдээ ажыл-агый ажылдакчыларының хүнүнге тураскааткан “Сарлык саалдазы” кожуун чергелиг мөөрей болуп эрткен. Саанчылар мөөрейин “Мөген-Бүрен” КХН организастап эрттирген. Үш аңгы назы-харга аңгылаан мөөрейге ниитизи-биле 12 саанчы — үш хоочун, 5 аныяк саанчы, 4 школачы киришкен.
Сагган сүдү савазыраан саанчылар
Мөөрейниң кол сорулгазы – өзүп олурар салгалга сарлык саарының арга-дуржулгазын көргүзери, ону дамчыдып бээри болгаш сөөлгү чылдарда чидип бар чыдар инек саалдазын катап нептередири болган. Оон аңгыда малдың сүдүнден каш янзы ак чемни кылып болурун мөөрей киржикчилери баш бурунгаар боттарының белеткеп алган чемин делгеп көргүскен.
Чараш болгаш онзагай эрткен мөөрейниң түңнелинде хоочун саанчылар аразынга Мөген-Бүренден Өшкү-Саар Чоргаар тиилекчи болган. Ийиге черни Севил Доржу ээлээн, үшкү черге Саарбай Коңгаржап төлептиг болган.
Аныяк саанчылар аразынга Маруся Чамзы тиилээн. Чочагай Иргит ийиги черни, Салия Хертек үшкү черни ээлээннер. Ол ышкаш школачылар аразында сарлык саарынга мергежээн уруглар бар болганы мөөрейниң эрттирикчилеринге болгаш хоочун киржикчилеринге канчаар-даа аажок өөрүнчүг болган. Ынчалдыр школачылар аразынга Саглана Донгак тиилекчи болган. Очур-Дажы Сагаан ийиги черге, Онзагай Коңгаржап үшкү черге, Туяна Ондар дөрткү черге төлептиг болганнар. Шаңналдыг черже кирген саанчыларга өртектиг белектерни болгаш школачыларга акша шаңналдарын “Мөген-Бүрен” КХН-ниң мурнундан Өшкү-Саар Ооржак тывыскан. Кожууннуң Херээженнер эвилели киржикчилерге чигирзиг белектерни үлээн. Кызыл-Хая сумузунуң эң улуг назылыг 94 харлыг өгбези Минчеймаа Хертековна Нордаттың мурнундан ооң уруглары Мария Нордатовна биле Салбакай Шоожуловна мөңгүн каасталгаларны тиилекчилерге тывыскан.
Ниитизи-биле ол хүн саанчыларның 3 минута дургузунда сагган сүдү: хоочуннар — 0,800 литр, аныяктар — 1,300, өөреникчилер — 0,800 литр болган.
Чараш-даа, өөредиглиг-даа мөөрей аңгы-аңгы салгалдың төлээлерин каттыштырып, сарлык малдың үскүр, эм шынарлыг сүдүн саап, оон хөй янзы ак чемнерни моон-даа соңгаар кылып чоруурунче кыйгырыг кылдыр эрткен. Киржикчилер, жюри кежигүннери болгаш сумунуң, кожууннуң удуртулгазы, “Мөген-Бүрен” КХН-ниң директору, хөйге билдингир хоочун удуртукчу Өшкү-Саар Ооржакка шак мындыг ажыктыг хемчегни организастап, ооң кол деткикчизи болганынга өөрүп четтиргенин илереткен.
/ К. МОНГУШ.
Чуруктарны болгаш медээни Мөңгүн-Тайга кожууннуң социал четкиде арнындан алган.
“Шын” №38 2026 чылдың октябрь 1
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn