Бо чылын август айда Кызыл хоорайга IV Делегей чергелиг сарыг шажын шуулганы болур дээнин шупту чон билир. Аңаа делегейниң аңгы-аңгы чурттарындан хөй кижи кээри манаттынып турар болганда, бүгү спорт болгаш культура албан черлери эде-хере чаарттынып, чаагайжыдылга ажылдарындан аңгыда, улуг септелгелерни база чорудуп эгелээн.
Оларның бирээзи "Сүбедей" спорт комплекизин май 18-тен август 21-ге чедир септелге чорудары-биле хааптар. Комплекстиң директору Буянзак Тулуштуң тайылбыры-биле үрде манааны септелгеге чырык системазын солуур, дээвиирлерин, ханаларын, шалаларын болгаш фойени чаартыр ажылдар хамааржыр. Онза кичээнгейни амгы үеге дүүшкен кондиционерлер салырынче угландырып турар, ылаңгыя хөй талалыг залга. Септелгени шынарлыг кылып алыр болза, делегей чергелиг маргылдаалар болгаш өске-даа хемчеглерни эрттирер аргалыг апаарын директор демдеглээн.
Оон аңгыда спорт комплекизин долгандыр девискээрни чаагайжыдып эгелээн: кожа турар Кызылдың ПКУ-дан Калинин кудумчузунга чедир чадаг кижи оруунда брусчатканы чадып, долгандыр ногаан үнүштер тарылгазы чоруп турар. Ол ышкаш столоваязы чаарттынар, машина тургузар черниң девискээрин калбартыр болгаш өске-даа ажылдарны айыттынган хуусаада доозар деп планнап турар.
***
Тываның В. Көк-оол аттыг национал хөгжүм-шии театры амгы үеде ажылдавайн турар. Аңаа база капиталдыг септелге чорудар дээн. Ону ийи чадалыг кылырын планнап турар. Бирги чадазында кылыр ужурлуг септелге ажылдарынга театрның бирги каъдында көрүкчүлерниң арыгланыр өрээлдери, театрның кудумчудан кирер эргининиң чер-черлерде үрели берген граниттен шывыгларын солууру хамааржыр. Ол ышкаш театрның фасадынга капиталдыг септелгени кылыр. Бо бүгү ажылдарны 2026 чылдың август 1-ге чедир доозар дээн.
Септелгениң ийиги чадазы ноябрь 1-ден 2027 чылдың май 1-ге чедир уламчылаар. Ынчан көрүкчү залының паркедин салыры, бирги болгаш ийиги каъттарның фойезиниң шалазында плиткаларны мрамор-биле солууру, электри талазы-биле бүрүнү-биле солуур болгаш серизин септээр.
Национал театрның септелге ажылдарынче чарыгдалдарны “Өг-бүле” националдыг төлевилел-биле федералдыг бюджеттен үндүрген.
Театрның чогаадыкчы бөлүү септелге үезинде кожууннарже үнүүшкүннерни график ёзугаар чорудуп турар.
Национал театрның септелге ажылдарынче чарыгдалдарны “Өг-бүле” национал төлевилел биле федералдыг бюджеттен үндүрген. Театрның чогаадыкчы бөлүү септелге үезинде кожууннарже үнүүшкүннерни график ёзугаар чорудуп турар.
***
Эрткен неделяда ТР-ниң культура сайыды Виктор Чигжит культура объектилеринге хыналданы чоруткаш, удуртукчулары-биле чамдык четпес айтырыгларны ол-ла черинге сайгарып чугаалашкан.
А.Б. Чыргал-оол аттыг Кызылдың уран чүүл колледжизиниң фасадын долузу-биле будуур, өртке удур медээ бээр системазын септээр, Улусчу чогаадылга бажыңының 1, 2 каъдында санузелди солуур, Тыва үндезин культура төвүнүң фасадын септээр, Алдан-Маадыр аттыг национал музейниң салбыры “Тываның төөгүзүнүң болгаш культуразының музейиниң” фасадын чаартыр, Тываның А. Пушкин аттыг национал ном саңының литература болгаш уран чүүл, спорт килдизиниң (баштайгы электри подстанциязының турган оран-савазы) фасадын чаартыр, Алдан-Маадыр аттыг национал музейниң чанында «Алдын Дошканың» фасадын чаартыр, Алдан-Маадыр музейиниң фасадын чаартыр болгаш ооң мурнунда турар фонтанны септээр дээш ажыл-ла хөй.
Музейниң директору Каадыр-оол Бичелдейниң чугаазы-биле бо септелге ажылдарының үезинде музей долгандыр девискээрни чаагайжыдып, ногаанчыдар дээн. Дизайн-төлевилелди амгы үениң негелдезинге дүүштүр национал овур-хевирни киирип тургаш, чайын болур сарыг шажын шуулганынга келир аалчыларга аянныг болгаш чараш көстүр девискээрни чаңгыс аайлап кылыр деп турар.
***
Культура шугуму-биле Кызыл хоорайның 11 культура албан чериниң септелгезинче республика бюджединден, “Культура болгаш уран чүүлдүң хөгжүлдези” күрүне программазы-биле, федералдыг бюджеттен “Өг-бүле” национал программа-биле акшаландырары көрдүнген.
/ Бистиң корр.
Чуруктарны ТМГ-ден болгаш ТР-ниң Культура яамызының социал четкиде арнындан алган.
“Шын” №18 2026 чылдың май 14
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар max.ru/join/egenQ...