Кызыл хоорайның Баштыңының шаңналы дээш
"Сүбедей" спорт ордузунга январь 22-24 хүннеринде Кызыл хоорайның Баштыңының шаңналы дээш 8 дугаар хол бөмбүүнге маргылдаа бедик деңнелге болуп эрткен. Маргылдаага ниитизи-биле 24 эр, 17 херээжен командалар киришкеннер. Маргылдаа чылдың-на регионнуң “Чаңгыс демниг Россия” партиязының деткимчези-биле эртип турар. Бо чылын олар шылгараан эр-херээжен шыырак командаларның тренерлеринге акша сертификаттарын база тывысканнар.
Маргылдааның түңнелинде эр командалар аразынга: 1-ги черни ТывКУ-нуң командазы, 2-ги черни “Дөгээ” командазы, 3-кү черни “Азия төвүнүң” командазы алган. Херээжен командалар аразынга 1-ги черни “Чеди-Хаан” командазы, 2-ги черни ТывКУ-нуң командазы, 3-кү черни “Буура” командазы алган.
Шылгараңгай ойнакчыларынга тускай шаңналдарны база тывысканнар: херээжен ойнакчылар аразынга “Шыырак халдакчы” – ТывКУ командазындан Меңги Севекпит, “Эки көдүрүкчү” – Кызыл хоорайның Төлээлекчилер хуралының командазындан Алдынай Дукаа, “Тергиин камгалакчы” – “Буура” командазындан Чечек Дакыр-оол, “Дески ойнакчы” – Кызыл хоорайның Төлээлекчилер хуралының командазындан Роланда Саая.
Эр ойнакчылар аразынга “Шыырак халдакчы” – ТывКУ командазындан Аюш Манжыкай, “Эки көдүрүк- чү” – “Найырал” командазындан Чаян Чамбал, “Тергиин камгалак- чы” – “Азия төвү” командазындан Шаанак Сат, “Дески ойнакчы” — "Меңгилиг" командазындан Аян Иргит болганнар.
“Сүбедей” командазының төөгүлүг чедиишкини
Абакан биле Минусинск хоорайларга январь 19-23 хүннеринде Сибирь болгаш Ыраккы Чөөн чүк девискээрлериниң бирги чери дээш 16 хар чедир оолдар аразынга залга ойнаар бут бөмбүүнүң түңнел маргылдаазы бедик деңнелге болуп эрткен. Аңаа Норильск, Минусинск, Новосибирск, Северск, Абакан болгаш Кызылдан ниитизи-биле 90 шыырак бичии спортчулар киришкеннер. Түңнелинде бирги черни Томск облазында Северск хоорайда ОКСШ-тың “Лидер” деп командазы алган. Ийи дугаар шаңналдыг черге Кызылдың “Сүбедей” спорт школазының командазы төлептиг болган, ону улуг төөгүлүг чедиишкин деп санаар. Үшкү черже Абаканның “Хакас – СШ” деп командазы кирген.
Баскетбол маргылдаазы
ТР-ниң Баскетбол федерациязы баскетболду сайзырадыры-биле 15-18 харлыг оолдар аразынга 6 ай иштинде долгандырыг оюннуг “Төп Лига–А” деп маргылдааны эгелээннер. Аңаа киржир командаларның саны 10 четкен. Сорулгазы таймер биле электроннуг таблодан көрүп тургаш, өөренири болур. Ол маргылдаага “Сүбедей” спорт школазындан тренер башкы Андрей Ооржактың 3 чыл белеткелдиг бөлүүнүң ойнакчылары киржирлер. Маргылдаа Каа-Хемде чаа ажыттынган “Тиилелге” спортчу төпке болур.
Шыдырааның хөгжүлдези
Чалыы база элээди оолдар, уруглар аразынга шыдырааны сайзырадыры-биле “Школада шыдыраа” деп төлевилелдиң ачызында январь 22-24 хүннеринде Кызылдың 22 база 15 дугаар школаларынга маргылдаалар болган. Кызылдың 22 дугаар школазынга школалар командаларының аразынга 7-8 харлыг 18 шыдыраачы оолдар, уруглар ойнааннар. Түңнелинде 1-ги черни Самба Ондар, 2-ги черни Антонина Маадыр-оол, 3-кү черни Эрик Ондар үлешкеннер. Уруглар аразынга 1-ги черни Антонина Маадыр-оол, 2-ги черни Айше Ондар, 3-кү черни Элиана Куулар үлешкеннер.
Улаштыр январь 24-те 15 дугаар школага “Ак терге 2026” маргылдаазы болган. Аңаа 14 ойнакчы швейцар чурум-биле 7 салыгны ойнааннар. Түңнелинде оолдар аразынга 1-ги черни Сарыг-Лама Мөңгүн, 2-ги черни Дүгер Допай, 3-кү черни Тимур Иргит үлешкеннер. Уруглар аразынга 1-ги черни Анастасия Ооржак, 2-ги черни Ай-кыс Байкара, 3-кү черни Алиса Мигир-оол үлешкеннер. Маргылдааларны школаларның удуртулгазы, Кызылдың немелде өөредилге школазының тренер башкылары база идепкейжи ада-иелерниң киржилгези-биле эки белек-селектиг, бедик деңнелге эрткенин демдеглээри артык эвес.
Хоочун шыдыраачы башкыга тураскаадып
Аныяктар ордузунга январь 25-те хоочун шыдыраачы, Тыва Республиканың алдарлыг башкызы Мижит Оолакович Ооржактың 90 харлаанынга тураскаадып, хоочуннар аразынга төөгүлүг шыдыраа маргылдаазын эрттирген. Ук маргылдааны хоочун боду деткикчилеп эрттиргени улуг чоргаарал болган. Ниитизи-биле маргылдаага 70 хардан өрү 14 хоочун долгандырыг оюнга киришкеннер.
Мижит Ооржак 1936 чылдың январь айда Өвүр кожууннуң Саглы сумузунга ада-иезиниң дун оглу болуп төрүттүнген. Ол Чадаананың 7 чыл школазын база Кызылдың 2 дугаар школазын чедиишкинниг дооскаш, Кызылдың башкы институдунуң физика-математика факультедин дооскаш, 70 харга чедир башкылап ажылдаан. Ол хөй өөреникчилерге, студентилерге, сонуургактарга шыдырааның нарын аргаларын өөреткен. Ам-даа 90 харлыында ынак оюну шыдырааны ойнап, маргылдааны эрттирип турары улуг чоргаарал.
Узун салыглыг, нарын оюннуң түңнелинде 1-ги черге Чөөн-Хемчиктен Сергей Куулар төлептиг болган. Дараазында 2-ги черни Өвүрнүң Саглыдан Константин Ооржак алган. База 3-кү шаңналдыг черлерни Барыын-Хемчиктен Иван Күжүгет биле Кызылдан Валерий Омун үлешкеннер. Тиилээн ойнакчыларны 90 харлаан хоочун шыдыраачы Мижит Ооржак бодунуң өмүнээзинден акшалар-биле шаңнаан.
Угаан сайзырадыр бурунгу оюн
Мурнуу Кореяда Сеул хоорайдан 180 км черде Тхэбэкэ хоорайга “Азияның оюннары” деп Го маргылдаазы болган. Аңаа бистиң республикадан Буян Чамзырын башкының удуртулгазы-биле чаа-ла 1 чыл ойнап чоруур оолдар, уруглар чедиишкинниг ойнаан. Башкыга база өөреникчилеринге изиг байырны тыва чоннуң мурнундан чедирбишаан, бедик хей-аътты база улуг спортчу чедиишкиннерни күзедивис.
Тыва мөгелерниң чедиишкини
Белоруссияның төвү Минск хоорайга январь 21-23 хүннеринде спорт мастерлери Колошко алышкыларның шаңналы дээш хоочуннар аразынга чаңчыл болган делегей чергелиг хостуг хүреш маргылдаазы болуп эрткен. Аңаа Белоруссия, Россия, Моолдан база оон-даа өске чурттарның шыырак мөгелери хүрешкеннер. Бистиң республикадан боттарының хар-назы аайы-биле бөлүүнге 70 килге Буудай Кара-Монгуш база 130 килге Сонам Соян эки хүрешкеш, 1-ги черге төлептиг болганы – улуг чоргаарал.
Моолдуң төвү Улан-Баторга шериг “Алдар спорт хороо” деп спортчу ниитилелиниң 80 чыл оюн таварыштыр суму чергелиг 128 мөге аразынга долгандырыг хүрешке бистиң аныяк мөгелеривис чараш хүрешти көргүскеннер. Түңнелинде аныяк мөге Сүлде Донгак шүүлген, Начын мөге Александр Доржу үжүүрлешкеш, 2 дугаар болган. Аныяк мөгелерге төрээн Тывазын алдаржыдып чорууру дээш, изиг байырны база оон-даа бедик спортчу чедиишкиннерни күзедивис.
/ Арынны спорттуң хоочуну Алексей ЧАМБАЛ-ООЛ белеткээн.
Чуруктарны ТР-ниң Спорт яамызының болгаш "Сүбедей" спорт школазының социал четкиде арнындан алган.
“Шын” №3 2026 чылдың январь 29
