Россияның Президентизи Владимир Путин 2025 чылдың июль 31-де холунуң үжүүн салып бадылаан, 2026 чылдың март 1-де күштүг апарган № 344 федералдыг хоойлу чер участоктарын юридиктиг болгаш хууда хамаатыларга чөпшээреп бээриниң, оларны ажыглаарының чурумун чаңгыс аайлаан.
“Роскадастрның” Тыва Республика талазы-биле эргелелиниң удуртукчузу Светлана Тулуш, “Роскадастрның” хоойлу-дүрүм компаниязының Тыва Республика талазы-биле салбырының директору Леонид Дамдын олар парлалга конференциязын эрттирип, 344 дугаарлыг федералдыг хоойлуга хамаарыштыр допчу тайылбырны бергеннер.
Парлалга конференциязының үезинде олар кол кичээнгейни ажыглал чок чер участоктарын бүрүткээриниң 344 дугаар федералдыг хоойлу ёзугаар чаңгыс аай чурумунче, чер участоктарын бүрүткедип азы садып турар үеде хамаатыларның эрге-ажыктарының юридиктиг камгалалынче угландырганнар.
Чер участогу бүрүзү хоойлу-дүрүм ёзугаар “Роскадастр” органнарынга албан-биле бүрүткеттинген, ооң юридиктиг ээзи хамаатының ат-сывы тодаргай айыттынган болур ужурлуг дээрзин “Роскадастрның” Тыва Республика талазы-биле эргелелиниң удуртукчузу Светлана Тулуш тайылбырлап, бо чугула документини “Роскадастрның” албан черлеринден хөй угланыышкынныг ажыл-чорудулгалыг төптерден (МФЦ) ылавылап хынап албайн, садып ап, бузурукчу кижилерге мегеледип турарының таварылгалары барын демдеглээн. Чер участогун садып алырда, ону хоойлу-дүрүм ёзугаар бүрүткээн документилерни ыяап-ла хынап алырын хамаатыларга чеже-даа тайылбырлаарга, ону кижилер кичээнгейге албайн, сая-сая рубль акшаларга бузурукчуларга мегеледип ап турарын Светлана Тулуш сагындырган.
“Росреестр”, "Ростехинвентаризация", "Роскартография" акционерлиг ниитилелдер дээн ышкаш чер бүрүткелинге, ажыглалынга хамаарышкан ажылдарны чорудуп турган элээн каш федералдыг албан черлерин каттыштыргаш, “Роскадастрның” хоойлу-дүрүм компаниязын “Роскадастр” күрүнениң федералдыг албан чери тургускан. 2021 чылдың декабрь 30-де хүлээп алган № 448-ФХ федералдыг хоойлу ёзугаар бо компания бодунуң ажыл-чорудулгазын чорудуп турар.
“Роскадастрның” хоойлу-дүрүм компаниязының ажыл-чорудулгазының кол угланыышкыны – чер участоктарының бүрүткелин, оларның кызыгаарларын болгаш ээлерин тодарадыры, чер участоктарының болгаш ында объектилерниң ажыглалга экижидери, оон күрүнениң бюджединге орулганы хөйү-биле киирери. “Роскадастрның” хоойлу-дүрүм компаниязының Тыва Республика талазы-биле салбыры ол ажылдарны регионнуң девискээринге чорудар оператор.
“Роскадастрның” хоойлу-дүрүм компаниязының Тыва Республика талазы-биле салбырының кылыр ажылдарының хемчээли улуг. 2025 чылдың төнчүзүнде байдал-биле алырга, хоойлу-дүрүм ёзугаар бүрүткеттинмээн объектилерниң саны элээн хөй. Шимчевес өнчүнүң күрүнениң чаңгыс аай реестр албанының сан-чурагайлары-биле алырга, 1700 чер участогу 2400 капитал тудуг объектизи, хууда чуртталга бажыңнарының 800 чер участогу, көдээ ажыл-агый ажыглалының 2800 чер девискээри, 1000 чуртталга бажыңы бүрүткеттинмээн.
Бо бүгү шимчевес өнчүнүң күрүне бүрүткелин чорудуп, оларның ажыглалын билдилиг башкарар болза, оларның орулгазындан эвээш эвес үндүрүг республиканың бюджединче кирер.
Ш. МОҢГУШ.
Авторнуң тырттырган чуруу.
“Шын” №10 2026 чылдың март 19