САГЫНМАС МЕН
Шаажаңнар бузундузу,
Чараш даштар чыып ойнаар
Чашкы шаамдан чарылганым
Чарт черле сагынмас мен.
Сайлыктаан даш маңнап чоруй,
Саарыгдыва шымны бержик.
Чашкы шаамны азы ол даш
Чарып алгаш барганы ол бе?
Чаңгыс классчым чанымга кээп,
Чажым суйбап, удур көржүк,
Чашкы шаамны чаңгыс көрүш
Чарып алгаш барганы ол бе?
Чашкы шаамдан чарылганым
Чарт черле сагынмас мен.
* * *
Сайда үнген сарыг чечек
Шагда каткан – чүү-даа артпаан.
Чаражымга ынакшылым
Шак-ла ындыг апарган бе?
Кайын ындыг боорул аан,
Каткан чечек катап үнгей.
Чүрээм сени уткан болза,
Шүлүк канчап бижиттинген?
/ Мария КҮЖҮГЕТ.
Бай-Тайга.
* * *
Улуг чоорган, чымчак сыртык
Удуурунче көгүде бээр.
Ооң-биле чөрүштүр-ле
Олурбушаан хевээр боор мен:
Шүлүк сомнап, орайга дээр
Шүүдээштиң, дыжым ханар.
Ажыл-иштиң өөрүшкүзүн,
Ажыктыын оон тывар-дыр мен.
* * *
Каям, кызым, чыттап каайн,
Катап база куспаамга кел,
Күжүр ачаң дыжы ханзын –
Күзел хандыр эргелен даан,
Оран – делгем, уя – хензиг,
Ону бода, тенекпейим!
Соора базым черле кылба,
Чоннуң – чоорган, салдынышпа!
* * *
Тыва кадай холу-биле хоюг чөөктү
Дыдып каанзыг бора булут кудай дургаар
Көжүп келгеш, хөлегелей хүннү хойлааш,
Хөңнү муңгак, даамай чазын черже саарды.
Кезек талдар бүрүлери удаваанда
Кедергей каас сыргаларлыг болу берди.
Херээжен чок кулактарын аян киирген
Хензиг, нарын эртинелер сагындырды.
/ Сергей НОРБУ.
Улуг-Хем.
НОГААН ЧАЙНЫҢ
ТООЛЗУГ ХҮНҮ
Дүштеримге чашкы шаавыс чуруттунуп,
Дүне безин хүндүс ышкаш көзүлгүлээр.
Черниң кыры базар чер чок – чечек бүргээн,
Челээш кырлап, сенче базып орар-дыр мен.
Шалыңнардан эргелиг хүн херелдерин
Адыжымга дозуп алгаш, сенче сундум.
Арның кызып, дидим эвес көрүжүңде
Чажыртынмас ынакшылдың оду хып тур.
Аас-кежик, салым-чолду ужуктап каан
Чүрээвисте уттундурбас ногаан чайның
Чүден чараш, хуулгаазын тоолзуг хүнүн
Аккан хем дег, шуушкан чылдар балай албас.
* * *
Калбак шөлге кадыыр чайып чоруп турдум,
Канчангаш-ла карак уштап көрүп кагдым:
Кескен сиген аразында кызыл чечек
Келдеш дигеш, ооргаже кээп дүштү.
Сактырымга, бүрүлерден борбак шалың,
Карак чажы төгүлген дег ышкаш болду.
Сөгедектей олурупкаш, көрүп ор мен –
Канчап ону эскербейн барганым ол...
/ Владимир СААРЫМБУУ.
Баян-Тала.
ЫГЛААНЫ ОЛ БЕ?
Ырак черде дуруяаның
Ыгламзыргай үнүн дыңнааш,
Карак дешпе күскү дүне
Катап база дыңнааландым.
Чараш куштар чаныпканда,
Чаңгыс дуруяа канчап арткан?
Ыдык черин кагбас дээн бе?
Ынак эжин оскунган бе?
/ Борис КУУЛАР.
Сүт-Хөл.
СЫЛДЫСТАР
Мөңге меңги тыныжындан тывылган
Мөңгүннелген дамды сугнуң кавайы
Сылдыс хөлүм чалгыгларга бырлаңнап,
Сыдым октап, аргамчылап ойнаан.
Сынның бедик бизеңинден хараан
Сылдыстыг даам кайыын тура көскү,
Амыр-Санаа ашкан артын йөрээн,
Аттыг мерген ирейлер дег өндүр.
Айдың дүне күзеттээрим ховум дег,
Айыраңнап чивеңнешкен чинчилер –
Сылдыс – ынаам, сылдыс –
төлүм, чуртталгам
Сырыналы, чурумалы – сылдыстар.
* * *
Сени уттуп, сенден ырап шыдавадым,
Сээң үнүң уян тода дыңналы-дыр.
Чазык арның хүлүмзүрүг долу чайнап,
Чанымда дег, карактарга чуруттунар.
Сеткиливис куюм ыры бисти кый деп,
Сээң биле мени чаңгыс каттыштырбаан.
Уйгу-дүште эргеленчип чорза-даа,
Удазын дег, салымывыс доңнаттынмаан.
/ Айлаңмаа ДОҢГАК.
Мөңгүн-Тайга.
ДЕЗЕ БЕРГЕН
Эрте берген частың айын
Эгидип ап шыдавас бол,
Бора талдар аразынга
Болчаавысты сактып кээр мен.
Эктиң-биле эктим кожа,
Эргелелден эстип, таалап,
Шапкын хемниң шоорун дыңнап,
Чарлып чадап тургулаан бис.
Ынчалза-даа айлар эрткен,
Ынакшылың менден ойлаан.
Дээрде сылдыс хүлүмзүрүүң
Дергилепкеш, дезе берген.
/ Иван ХЕРЛИИ.
Кызыл.
Чурукту архивтен алган.
“Шын” №25 2026 чылдың июль 2
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...