Таңдының оруктарында
Таңды кожууннуң девискээринде оруктарны грейдер-биле дески- лээр ажыл доозулган. Чижээ, Бай‑Хаак – Чал‑Кежиг аразында орукта оңгарларны дуглап, орук кыдыынче үнүп келген ыяштар будуктарын кескилээр ажылды хүлээникчи организация “Оникс” КХН кылып дооскан.
Межегей – Бай-Хаак аразында автоорукту хүлээникчи организация ДСУ 2 КХН грейдер-биле дескилээн.
***
Аныяктар хүнүнге уткуштур Межегей суурнуң аныяктары Бойду-Сады субурганны чугайлап, будуп, чаагайжыдар ажылды чоруткан. Эң-не идепкейжи Ом-Дарый Оюн, Айдың Ооржак, Аян, Чойгана Оюннарның өг-бүлезинге болгаш өске-даа суурнуң чурттакчыларынга кожууннуң удуртулгазы четтиргенин илереткен.
Тере-Хөл кожуунга Наадым–2026
Июнь 25, 26 хүннеринде Тере-Хөл кожуун Наадым–2026 – малчыннар байырлалын эрттирген.
Кожууннуң эки түңнелдерлиг малчыннарын болгаш көдээ ажыл-агыйда хаара туттунган шудургу ажылдап чоруур ишчилерин деткип, оларның кылган ажыл-ижин үнелээн байырлал чараш концерт-көргүзүглүг, национал спортчу оюн-тоглаалыг, бедик хей-аът көдүрлүүшкүннүг эрткен.
Национал тыва хүреш маргылдаазынга кожууннуң шыырак мөгези Чигжит Сундуй шүүлген.
Беш аңгы салыгга аът чарыжынга 2 харлыг, 4 харлыг болгаш улуг аъттар, челер аъттарны салган. Тыва уксаалыг аъттар аразынга Танаа Хуужаанның аъды эрткеш, чемпион болган.
Тыва ча адар маргылдаага херээжен спортчулар аразындан Алдынсулу Найдан, эр спортчулар аразындан Ласол Чадамба тиилекчилер болган.
Оон аңгыда «панчык», «даалы», «кажык», шыдыраа, хол бөмбүүнге база маргылдаалар солун эрткен.
Наадым байырлалында тыва национал чем кезээде кол черни ээлээр. Бо байырлалда “Тыва чемим чаагайын!” деп мөөрейни чыылганнар амзап тургаш, чаагайзынып үнелээн.
Байырлалдың кол киржикчилери – малчыннар “Малчын өг-бүле” деп ыры болгаш танцы мөөрейинге киришкенин улус улуг сонуургал-биле көрген.
Медээ болгаш чуруктарны
Түмен Ховалыгның ВКонтактеде арнындан үлешкен.
156 чүгүрүк аътты чарыштырган
Июнь 27-де Бай-Тайганың Хаак-Ховузу деп чараш бойдустуг черинге республика чергелиг аът чарыжы болуп эрткен. Ону кикбокска Россияның хүлер медалының эдилекчизи, бокс болгаш кикбокска Тываның 9 дакпыр чемпиону, 4 дакпыр мөңгүн болгаш 2 дакпыр хүлер медальдарының эдилекчизи чораан Айдың Экер-оолович Чүлдүмнүң чырык адынга тураскаадып эрттирген.
Маргылдаага республиканың аңгы-аңгы булуңнарындан эң дээре 156 чүгүрүк аъттарны чарыштырган. Түңнелинде 2 харга чедир аныяк аъттар аразынга Чөөн-Хемчиктен Чечен-оол Ондарның аъды эртип келген. Шаңналынга мотоциклди алган. Шак-ла ындыг шаңналды дөрт харга чедир аъттар аразындан бир дугаарында эртип келген аъттың ээзи Чөөн-Хемчиктен Айдемир Кууларга, улуг аъттар аразынга эрткен аъттың ээзи Улуг-Хемден Чылгычы Монгушка тывыскан. Салыг бүрүзүнге 5-ке чедир шаңналдыг черлерни ээлээн аъттарның ээлерин богбалар, телевизорлар, генераторлар, эзерлер болгаш акша-биле шаңнаан. Эзерлиг аъттар чарыжынга Бай-Тайгадан Шораан Будуй-оолдуң аъды эрткен. Ол ээзинге богбаны ойнап берген. Ук салыгга бешче киир маңнап келген аъттарның ээлери аптара, богба, хойлар-биле шаңнатканнар.
Ниитизи-биле маргылдаа хей-аът көдүрлүүшкүннүг эрткен. Кожууннуң культура ажылдакчыларының солун концерт-көргүзүү байырланчыг шинчини улам күштелдирип, чыылганнарны өөрткен.
Волонтёрларны шаңнаан
Июнь 30-де Кызыл кожууннуң удуртулгазы эң-не идепкейлиг волонтёрларга шаңналдарны тывыскан.
Төрээн кожуунунуң сайзыралы дээш сагыш човап чоруур идепкейжи чурттакчыларының ачызында “Таарымчалыг хоорай хүрээлеңин тургузары” федералдыг программага киришкеш, 13 муң ажыг үннү алгаш, планны 131 хуу күүсеткен түңнелинде, кожуунда үш девискээр: Каа-Хем суурнуң сесерлиинге, Ээрбек суурда Алдар аллеязынга, Баян-Кол суурда Аныяктар сесерлиинге чаагайжыдылганы чорудар деткимчени алган.
Баян-Колдан Чойгана Тоглакпанга база Инга Чүлдүмге “Таарымчалыг чер” республика программазы-биле халас чер участогу алыр сертификаттарны тывыскан. Ол ышкаш Кызыл кожуун чагыргазының хүндүлел бижиктерин Ээрбек суурнуң башкылары Байлак Ооржак, Аяна Сундуйга, Баян-Кол школазындан Дина Дурбулекке, Сукпактан суму чагыргазының кол специализи Александра Хомушку база Каа-Хем суурнуң чагыргазының кол специализи Валерия Сатка тывыскан.
Ол ышкаш Каа-Хем суурнуң чагыргазының специалистери – Салбак Ооржак, Али Монгуш, Алена Монгуш, Туяна Чоодур “Чаңгыс демниг Россия” партияның Тывада регионалдыг салбырындан өөрүп четтириишкин бижиктерин алган.
Сорунза МОНГУШ белеткээн.
“Шын” №25 2026 чылдың июль 2
Чуруктарны болгаш медээлерни кожууннарның социал четкилеринден алган.
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...