Бистиң кырган-ававыс Чечекмаа Кыргысовна Сади Эрзин кожууннуң Мөрен сумузунда чурттап чоруур. Ол Тыва Республиканың алдарлыг ажылдакчызы, Маадыр ие. Кырган-ававыстың олут орбас, чыдын чытпас ажылгыр-кежээзин чаңгыс чер чурттуглары билир, хүндүлээр. Ылап-ла кайгамчык кежээ кижи, бажыңының хериминиң иштин көөрге, чайын-кыжын-даа тазартыр аштап каан, кезээде арыг-силиг турар. Одаар ыяжын чаргаш, дыка таптыг чыскаай тургузуп каан боор. Бо бүгүнү боду кылыр.
Ногаа-чимис, картошка тарыырынга база ынак. Күзүн инек-караа, кызыл-кат, малина, чодураа каттарын чыггаш, дыка чаагай вареньелер кылыр.
Кырган-ававыс – кадык амыдыралдың суртаалчызы. «Ажыл-иш кылып, шимченип чоруур кижи кадык-шыырак болур» деп бисти үргүлчү чагып-сургаар.
«Эртенниң-не арыг агаарга инектерим сүрүп чорааш, сула шимчээшкин кылырынга ынак турдум. Школачы үелеримде спорт-биле өңнүктежип, ылаңгыя хаакка маңнаарынга ынак мен. Ам назы-харым 80 чоокшулаза-даа, бажың ажылын шуптузун бодум кылып алыр мен. Хар чааптарга, эртенниң-не аштааш, картошка тарыыр шөлүмче дажып кааптар-дыр мен. Ол база сула шимчээшкин-дир» — деп, кырган-авам чугаалаар.
Идепкейжи кырган-ававыс сумунуң хөй-ниити ажылдарынга үргүлчү киржип чоруур, «Шын» солунга бо-ла бистиң кожуунга болган солун хемчеглерни бижий кааптар. Бо күзүн 80 харлаар узун назылыг өгбевистен үлегер-чижек ап, чоргаарланып чоруур бис.
Бистиң ынак кырган-ававыс
Могап-шылаар чүве билбес.
Уругларын, бистерлерни,
Угаадып каап сургап орар.
Каш малын сүрүп алгаш,
Кожагарга кадарар-даа,
Ажы-төлү, бистерлерни,
Аажок чаптап чассыдар-даа.
Кырган-ава өгбевиске
Кадыкшылды күзевишаан,
Уруглары, уйнуктары
Күдүк базып мөгейдивис.
/ Бады-Кежик ЧАЛЗЫРАЙ.
Эрзин кожуун.
Авторнуң тырттырган чуруктары.
“Шын” №6 2026 чылдың февраль 19
