Уильям ШЕКСПИР
Сонет
Ышкам эл-чурт мээң-биле алгышканда,
Ынакшывайн баар болзаң – ынчап-ла көр.
Кажыыдалым үлештинмес чартыы болбайн,
Каражамның эң-не аары болгай-ла сен!
Ажыг-шүжүүм ууптар шинек тыптып келзе,
Азыг черден кедеңгирлеп оорлап шашпа.
Довурактыг, боралгактыг узун дүн-даа
Долу чаъска, хөг чок даңга борашпазын.
Аас-дылдан шинээм төнүп, могаанымда,
Адып* каавыт, чүгле тыным арттырып көр,
Аарышкымның эң-не човаа бо-дур дээрзин
Амдыгааштан билип чорууйн, адып каавыт.
Ынакшылын кезээ шагда оскунары —
Ындыг хинчек ылап черле турбас боор оң.
Адып* – мында “чидиривит”, “уттувут”,
“каавыт” дээн уткалыг.
Редьярд КИПЛИНГ
ЧАГЫГ
Көп чонну хөлзеткен дээш, сени каргаан
Хөөремиктер аразынга бодуң туттун,
Аза сартыы өртемчейге өжээн кылдыр
Албыстыгның бачыт-чудун өршээп чору;
Үе-шагың келбээн-даа бол, төндүр мана,
Үгүлүүттүң деңнелинче чуглуп батпа;
Өршээп өөрен, өршээп тура, өршээдим деп,
Өскелерден мерген мен деп кончуургава.
Күзелдерниң кулу болбайн, күзеп өөрен,
Бодалдарны бурганчытпайн, боданып чор;
Хүндүткелди, чемелелди чаңгыс аайла -
Боларларның мегечизин утпайн чору;
Сөлгү чокту аайынга киирип аар дээш,
Сөглээн сөзүң кемдедип боор, топтуг бооп көр.
Амыдырал буурап болур, ынчан дагын,
Алызындан ону тудар ужурлуг сен.
Кызып чорааш, чыып алган үп-савың
Кызагдава, өскелерни өктеретсин,
Мөөрейлешкеш, шалдаң калып, түрей бергеш,
Мөөредир ыглап чоор сен, хомудава,
Көксү-хөрээң оду өжүп, хоозурап,
Хөөн-не харын «Бурунгаар!» деп чугаалаза,
Мага-ботту, чүреккейни чүгле сеңээ
Бараан бол деп, чукурувут, ыдалавыт.
Хааннар-биле сооттажырда, нарын болба,
Карачалга чугаа-домааң шынчы болзун;
Өжээти-даа, оон туржук өңнүүң безин,
Өйү кээрге, сени тоозун, быжыг чору;
Үе-шактар, хүннер маңын бектээр эвес,
Үүлени утка-биле иштеп чору, –
Ынчан харын октаргайны хааннаар сен,
Ынчан харын Кижи боор сен, мээң төлүм!
Хафиз ШИРАЗИ
Баажы билбес найыралдың ийизинге
Бажым берип, эчизинден хандыкшыдым –
Шиме куткан ишкир, хөртек көгээржикке,
Шилиттинген шүлүктерниң хемежиинге.*
Аар чүъктү артынчактаан ажыың бар бе –
Арттар-сыннар, кызыы орук сени манаан.
Чүгле чаңгыс шаажаң аяаң черле кагба –
Чүдеренчиг чуртталга сээ эглир эвес!
Чааскаанзыргай човулаңныг чуртталгадан
Чалгаарай бээр, түрегдей бээр – салымың-дыр!
Угаанныгны угаан хээглээр, шээжилеп ал!
Уштап-баштаар херектерге киириштирбе.
Таптыг шыгаап, бодаар болза, черле ындыг -
Тамчыктыг чол үүлеге кайыын турар,
Делегейниң, амы-хуунуң шимчении-даа –
Дезип маңнаан хөлегениң оюну-дур.
Кезээде-ле кады бис дээн идегелди
Кезе шаппайн, сеткилимге шыгжап чордум,
Ынчалзажок кедеп манаан өлүм-чидим
Ынаныжым өзүн өскен боогдакчы-дыр...
Эмиг-төжүң эргеледип, чассыдып каайн,
Эрткен өйнүң тыныжы бооп артар ыйнаан –
Өөрүшкүнүң, хожудалдың салым-чолу
Өртемчейлер оруу-биле тудуш болур.
Эзириинден секперевес, күжүр Хафиз,
Эгел душ бооп бөгүн мырай элээр-дир сен —
Чимис-каттың шимезинден сербээ чоруур
Шииң-не ындыг, үүлең мындыг кижи-дир сен!
* Перси литературада шүлүктер чыындызын
хеме деп адаар.
Орузундан Артур ХЕРТЕК очулдурган.
Чурукту ГигаЧат чураан.
“Шын” №10 2026 чылдың март 19