Волонтерлааны дээш пенсияга баллдар…
Ажылдап турар волонтерлар кылган дузазы дээш, пенсиязынга немелде баллдарны алыр ужурлуг. Ол дугайында Николай Новичков Экономиктиг хөгжүлде яамызының 2028 чылга чедир эки турачы чорукту деткиир болгаш сайзырадыр талазы-биле ажылдап кылган планын саналдап турган үезинде дыңнаткан.
“Моральдыг деткимчеден аңгыда, эки турачыларны кандыг-ла-бир материалдыг дуза хевири-биле деткиир бодап тур мен. Чижээ, ажылдап турарларның пенсиязынга баллдар дижик. Азы хөй-ниити транспортунга ажылдаан шактары дээш орук өртээ төлээр социал карта-даа болгай-ла” – деп, депутат чугаалаан.
Ооң чугаалап турары-биле алырга, чуртка волонтерларның саны көвүдээр кылдыр кандыг-ла-бир деткимче хевири турар ужурлуг. “Эки турачы чорукче кижилерни кандыг-ла-бир амыдыралга ажыктыг чүүлдер сорук киирер ужурлуг. Ол өөреникчилерниң ЧКШ-ке немеп бээр элээн каш балл азы аныяктарга пушкин картазынче ажыглаар баллдардан аңгыда, ортумак болгаш улуг назылыгларга база хамааржыр ужурлуг” – деп, парламентарий демдеглээн.
Волонтер кижи баллдарын чыып алгаш, музейлерже, концерттерже, театрлар болгаш кинотеатрларже халас азы чиигелделиг киреринге ажыглаар кылдыр чыып алыр аргалыг.
Дайынчыларга халас черлерни бээр
“Чөптүг Россия” партияның даргазы Сергей Миронов Күрүне Думазынче дайынчы хөделиишкиннер хоочуннарынга халас черни аңгылаар дугайында хоойлу төлевилелин киирген.
Дайынчы хөделиишкиннер хоочуннарының, шериг албанныгларның болгаш эки турачыларның халас чер алыр эргелерин быжыглавышаан, ук өскерлиишкинни РФ-тиң Чер кодекизинче киирерин саналдаан. Ол ышкаш ТШО киржикчилери амы-тынындан чарылган, кемдээн азы балыгланганда ындыг эргени өг-бүлелериниң кежигүннеринге база саналдап турар. Чер дээш акша-хөреңги компенсациязын төлээрин үстүнде айыттынган кижилерниң чөпшээрели-биле көөр.
«Чөптүг Россия» партиязы черни бээриниң чаңгыс аай системазын тургузарын саналдап турар. Бо чүүл бистиң төрээн чуртувустуң эргелерин камгалаарынга эрес-дидим, маадырлыг чоруун көргүскен кижилерге социал чөптүг чорукту катап тургузар» – деп, С. Миронов ТАСС-ка чугаалаан.
Дугуржулгалыг олуттарже чаа дүрүмнер
Дугуржулгалыг өөредилге дугайында керээ чарар күзелдиглер РФ-тиң хамаатызы болур ужурлуг. Дээди өөредилге черинге дугуржулгалыг өөредилге дугайында керээни чүгле Россия Федерациязының хамаатылары чарып шыдаар. Керээни чаңгыс таладан күш чок болдурган таварылгада студентини үндүрүптер азы төлевирлиг өөредилгеже шилчидиптер.
Керээниң хүлээлгелерин күүсетпээн азы ат салырындан ойталааны дээш кол шииткел – торгаал орнунга өөредилге төлевирин эгидип бээри. Эмчи болгаш фармацевтика программалары дээш, өөредилге төлевирин ийи катап хөйнү төлээр. Студентиниң кажан керээни күш чок болдурганын-даа көрбейн, өөредилге черинден үндүрүптер. Ооң мурнунда бо дүрүм чүгле шилчиириниң баштайгы аттестациязынга чедир күштүг турган. Бир эвес хостуг олут бар болза, билдириишкин бижээш, төлевирлиг кылдыр өөредилгезин уламчылап болур.
Бирги ээлчегде шөлээлээр эргелиг
РФ-тиң Коммунистиг партиязының Төп Комитединиң даргазының бирги оралакчызы Юрий Афонин баштаан бөлүк парламентарийлер 14 харга чедир ажы-төлүн чааскаан азырап чоруур ада-иелерге боттарының күзели-биле база оларга таарымчалыг кандыг-даа үеде төлевирлиг дыштанылга алыр эргени бээр дугайында хоойлу төлевилелин ажылдап кылган. Чогуур документ ТАСС-та бар.
Ук өскерилгелерни Россия Федерациязының Күш-ажыл кодекизинче киирерин саналдаан. Төлевилелдиң авторларының бодалы-биле алырга, ажы-төлүн чааскаан азырап чоруур ада-иелер болгаш ажы-төлүнүң кара чаңгыс азыракчылары уруглар азыраарынга болгаш өг-бүлениң хүлээлгелерин ажыл-биле катай хаара кылырынга немелде бергедээшкиннерге таваржып турар.
«14 харга чедир ажы-төлүн чааскаан азырап чоруур ие азы ада азы хоойлу езугаар төлээзи чылдың-на төлевирлиг дыштанылганы бодунуң күзээни-биле эптиг үеде алыр эргелиг» – деп, хоойлу төлевилелинде бижээн.
Ю. Афонинниң ТАСС-ка тайылбырлааны-биле алырга, бир эвес уруг бүдүн-бүрүн өг-бүлеге өзүп турган болза, чайгы дыштанылга үезинде ада-иезиниң бирээзи ооң-биле кады дыштанып болур, а кажан чаңгыс ада-ие барда, ол барык болдунмас.
Үш неделя немелде шөлээни ап болур
“Маадыр ие” деп хүндүлүг атты алган херээжен кижилер чылда чаңгыс катап санаторийже дыштаныр путевканы, оочурдан дашкаар эмчи дузазын алыр, бажыңынга телефонну болгаш медээ херекселин коштурар эргелиг дээрзин РФ-тиң Чазааның чанында Саң-хөө университединиң доцентизи дыңнаткан.
Хүндүлүг атка төлептиг херээжен кижилер ай санында немей акша төлевирин болгаш өске-даа социал деткимчениң хевирлерин алыр дээрзин Балынин чугаалаан.
Ол ышкаш чылда чаңгыс катап санаторийже баар, оочурдан дашкаар эмчи дузазын алыр, бажыңынга телефон болгаш медээ херекселин салдырып алыр эргелиг дээрзин база немээн. “Маадыр ие” деп атты Россияның хамаатылары болур 10 азы оон хөй ажы-төлдү төрээш, кижизидип өстүрүп турар иелер алырын Балынин дыңнаткан.
Ай санында көрдүнген төлевири бо чылдың февраль айдан тура 76 муң 458 рубль апарганын демдеглээн.
Шынар чок бензин сатканы дээш төлээр
Бир эвес машина шынар чок бензинден үрелген болза, ооң септелгезинче чараан акшазын эгидип ап болур. Чарыгдалды шынар чок бензин саткан кижи төлээр дээрзин РФ-тиң Хөй-ниити палатазының хөй-ниити хыналдазының талазы-биле болгаш кыйгырыглар-биле ажылдаар хыналда комиссиязының кежигүнү Евгений Машаров ТАСС-ка чугаалаан.
Бир эвес интернетке бензин садып турар дугайында чарлал көрзүңерзе, хоойлу-дүрүм органнарынче дыңнадырын ол демдеглээн. “Чарлалды тырттыргаш, полицияже кыйгырыг киирер. ОБЯ-же база киирип болур. Бензин дээрге картошка азы шилде суг эвес болгай. Ооң шыгжамыры, аай-дедир сөөртүлгези болгаш саарылгазы өрт айыылын тургузуп болур” – деп, Е. Машаров чугаалаан.
Ооң чугаалап турары-биле алырга, Россияның саарылгазында кывар-чаар материалдар четчири-биле хандыртынган. Ынчалза-даа логистиканың эде тургустунганы-биле турумчуп алырынга элээн үе негеттинер” – деп, Е. Машаров чугаалаан.
“Шын” №26 2026 чылдың июль 9
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/join/egenQ...