1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

МЕДЭЭЛЕР

Журналистер-биле ужурашкан
Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол аныяк журналистер-биле ужурашкан. Ук ужуражыл­гага аныяк журналистер боттарының үзел-бодалдарын болгаш «Тываның аныяктары» солуннуң салым-чолунуң дугайында айтырыгны көдүрүп чугаалааннар. Оон ыңай «Оваа ТВ», «Тува инкогнито» төлевилелдерниң удуртукчулары боттарының ажыл-чорудулгазын база таныштырган. 
 
Чөөн-Хемчик, Сүт-Хөл кожууннарга чораан
ТР-ниң Дээди Хуралының депутады Александра Донгак Чөөн-Хемчик болгаш Сүт-Хөл кожууннарның чурттакчы чону-биле ужуражып, эрткен чылдың ажыл-чорудулгазын түңнээн. Ол ышкаш хууда айтырыглыг чонну база хүлээп ап, суурларның социал объектилеринге база четкен.
 
Москвадан медээ
Москвада даг университе­диниң 5-ки курсчузу тыва омак­тыг уруг амы-тынындан чарылган. Беш дугаар каъттан кээп дүшкен студентиниң сөөгүн Тываже эккээри-биле материалдыг болгаш моральдыг дузаны көргүзерин Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол республиканың Москвада төлээ черинге дааскан. 
 
Оолдар хоккейлээн
Бай-Тайга кожуунда уруг­ларның спорт школазының тренер-башкылары ортумак класстың оолдарының аразынга хоккей маргылдаазын эрттирген. Ниитизи-биле дөрт команда боттарының күжүн шенежип ойнааннар. Оон ыңай күзелдиг оолдар, уруглар "Спортчу шак" деп бөлгүмге келгеш, конькиге, баг кагарынга, "Хөглүг старттарга" идепкейлиг киржип турарлар.
 
Онза байырлал
Чаа чылдың баштайгы хүннеринде Чеди-Хөл кожууннуң Ак-Тал суурунга онза байырлал болуп эрткен. Октаттынган Культура бажыңын эде чаартып кылгаш, хүреш залын ажыткан. Бо залды Ада-чурттуң Улуг дайынының киржикчизи, Арзылаң мөге Бегзи-Хуурак Донгактың ады-биле мөңгежидип адаан. Мындыг улуг ажылды аныяк дарга Вадим Донгак саналдап үндүргеш, чонну эвилелдеп, тудугну кылдырган. 
 
Аныяк малчыннарда
Чаа-Хөл кожууннуң даргалары Шаңчы суурнуң аныяк  малчыннарының кыштагларынга чедип, оларның-биле ужуражып чугаалашкан. Кожууннуң чагырга даргазы Станислав Сарбакай Эрес, Мариана Ондарларның болгаш Анна Балдаңның өг-бүлелеринге тыва уксаа­лыг коданчы эниктерни белекке берген. Мал-маган узун кышты хүр-менди эртип турар дээрзин аныяк малчыннар чугаалааннар.
 
Демисел  уламчылавышаан
Ажыл-чорудулганың чамдык хевирлерин лицензиялаар болгаш хайгаараар талазы-биле албанның ажылдакчылары, полицияның участок төлээлери-биле кады Чаа чылдың дыштаныр хүннеринде спирт холуксаалыг “Боярышник” хандызын садып турар садыг  точкаларын илередири-биле хыналдаларны чоруткан. Ооң түңнелинде 2 тонна кылымал араганы болгаш “Боярышник” хандызын хавырган. Кожууннар аайы-биле алырга, Чөөн-Хемчиктиң садыг точкаларындан 740,75 литрни, Барыын-Хемчиктен – 653,8, Улуг-Хемден – 421, 25, Кызыл кожуундан 410 литрни хавырган.
Кижилерниң кадыынга хора чедирип, эзиртир суксун садып байып турар оптуг-кажар кижилер-биле демисел уламчылап турар.
 
Бөрүлер өзүп турар
Тывага чаа чылдың бүдүү­зүнде болгаш дыштаныр хүннерде мал өстүрүп турар ажыл-агыйларга айыыл чок болур кылдыр, бөрүлерниң санын хөлүн эрттир көвүдетпейн өйлеп таарыштырар хемчеглерни ап, аңчыларның күжү-биле бөрүлерге удур 130 чедир аглаашкынны организастаан. Тываның Чазааның айтыышкыны-биле чылдың-на чорудуп турар бо кампанияның организакчызы болгаш башкарыкчызы ТР-ниң Дириг амытаннар болгаш сугнуң биологтуг курлавырларын камгалаар талазы-биле күрүне комитеди болган. Ук күрүне албан чериниң удуртукчузу Геннадий Кууларның дыңнатканы-биле алырга, малчыннарга дыш чок онза дүвүренчиг байдалдыг девискээрлерге ийи неделя дургузунда аглаашкынның түңнелинде 35 бөрүнү узуткап чок кылган.
Ылаңгыя Улуг-Хем кожууннуң девискээринге бөрүлерге удур аңнаашкыннар чедиишкинниг болганын демдеглээн. Бо кожууннуң аңчылары 12 үнүүшкүннүң түңнелинде 11 бөрүнү, а Чөөн-Хемчик биле Өвүрнүң аңчылары 7 биле 4 кокайны узуткаан.
Аңныыр ажыл-агыйын харыылап турар албан чериниң сан-түңнерин езугаар алырга, республика девискээринде бөрүлерниң саны доктааттынган норма-чижектен 1, 6 катап ажып турар. Эртемденнерниң санап турары-биле алырга, бөрүлерниң ниити саны 800-тен көвүдевес болза, ниитиниң малынга айыыл чок болур. А Тывада амгы үеде бөрүлерниң саны 1,5 муң чедип турар. Бо хире хөй араатаннар чыл дургузунда мал ажыл-агыйынга ортумаа-биле 30-40 млн. рубль чедир когаралды таварыштырып болур дээрзин санап түңнээн.
 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.