1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Көдээ ажыл-агыйда

МУҢЧУЛАРНЫҢ БАШТАЙГЫЛАРЫ

Чөөн-Хемчик кожуунда хуу малын кадарып орар малчыннардан муң ажыг хойлуг, өшкүлүг малчыннарны 10 чыл бурунгаар-ла республика солуннарынга чырыдып, телевидениеге көргүзүп эгелээн.

УКСААЛЫГ ИНЕКТЕР

Чадаананың арат ажыл-агыйының башкарыкчызы Эльвира биле Буян Саттар 3 чыл бурунгаар Чөөн-Хемчик кожуунга шенээри-биле эккелген Колстинская деп уксаалыг, кызыл-шокар, сүткүр 95 инектерни хүлээп алгаш, ол малды кожууннуң девис­кээринге кыш, чай чок кадарып, ажаап эгелээннер.

МАЛЫВЫСТЫ ӨСТҮРЕР БИС

Теве-Хаяның малчыннары Наталья Николаевна биле Дактан Досумович Донгактар чайның кончуг изиг үезинде кадарган малын Улуг Хөндергениң Ак-Хем аксында сериин чайлаанда кадарып, семиртип ап турарлар.

Чайлаг-Хемниң малчыны

Чайның кончуг изиг үезинде Чайлаг-Хем, Ак-Хем деп   одар-белчиирлиг тайгага малын кадарып чайлаар малчыннарның бирээзи Сургуул-оол Чодур-оолович Монгуш. Ооң ажылы көдээниң амыдырал-чуртталгазы-биле сырый холбаалыг.

САЙЗЫРАЛДЫҢ ОРУУНДА

Тываның мурнуу-ба­рыын чүгүнде онзагай, чараш чурумалдыг Мөңгүн-Тайга кожуун чаттылып чоруткан ол кадыр-берт тайга-сыны-биле аңгыланып чыдар.

АККЫР, ЧАРАШ АНГОРЛАРЛЫГ

Бай-Тайга шаг-төөгүден бээр малчыннар чурту чораан, ам-даа ол алдаржып-сурагжаан адын сыкпаан. Ында кандыг үнүштү, катты, аң-меңни, кушту, балыкты чок дээр. Ооң делгем девис­кээри аржаан сугларлыг, кадар оъттуг одарларлыг.

Теве кыргылдазы

Россия девискээринде калмык бактриан, казах бак­триан, моол бактриан деп уксаалыг, ийи мөгенниг тевелерни азырап турар. Калмык база казах бактриан, моол бактриан уксаалар бистиң тевелерден бичии-ле улуг.

АДА-ӨГБЕДЕН САЛГАП АЛГАН АЖЫЛ-ИШТЕ

 «Хойлуг кижи каас, инектиг кижи тодуг» деп өгбелерниң чечен чугаазында ханы утка-ла бар. Республикага мал бажының санын өстүрер сорулга-биле хуу мал тудуп амыдырап чоруурларның саны чылдан чылче өзүп турар.

ААЛ-ЧУРТТУҢ ЧОРГААР ЭЭЗИ

Чеди-Хөлдүң делгемнеринде

Аал-чурттуң чоргаар ээзи

ОГОРОДТАН ТАРЫЫЛЫҢАР

Кызылдың оң талакы эриинде кудумчуларның бирээзинде бажыңда Россияның көдээ ажыл-агый төвүнүң республика салбыры ажылдап турар.Күрүнениң бо бюджет албан чери үрезиннер өстүрер болгаш үнүштер камгалаар сорулгалыг кылдыр тургустунган.

Мал чеми четчир

Агаар-бойдустуң таарымчалыг болуп турары-биле Чөөн-Хемчик кожуунда малдың кыштаглаашкыны чүгээр эртип турар.

БУРУНГААР ХӨГЖҮДЕР ДЭЭШ...

Бистиң республикага сыын ажыл-агыйын катап хөгжүдери-биле база туризмни сайзырадыр дээш ийи чыл бурунгаар Бии-Хем кожуунга «Туран» сыын ажыл-агы­йын тургускан.

ӨЗҮМНЕРНИ ТАРЫЫР ҮЕ КЕЛГЕН

АВТОРНУҢ  ДУГАЙЫНДА

САЛГАЛ ДАМЧААН САЛЫМНЫГЛАР

Ёзулуг тыва чаңчылдар-биле чурттап чоруур, көжерде-даа, тудуг-даа, одаар ыяжын-даа сөөртүрде, малынга чылгаар дузун-даа чедирип алырда, шары бугазын чонап, ыңгыржактааш, дизилеп доңнааш, хем ол чарыының улузунуң көшкүн амыдыралын кара чажындан көрүп өскен болгаш бодунуң ээлчээ

МАЛДЫҢ ДЕҢГЕЛИ ШЫЫРАК

Өвүр кожууннуң көдээ ажыл-агый адырында  «Торгалыг», «Чалааты», «Адарган» деп үш муниципалдыг бүдүрүлге, «Саглы-Бажы», «Хөгжү», «Аржаан-Туруг», «Кошкарлыг» кооперативтери, 48 арат фермер ажыл-агыйлар, 1120 хууда дузалал ажыл-агыйлар кирип турар.

Страницы