1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ХАМААТЫЛАРНЫҢ КИЧЭЭНГЕЙИНГЕ!

Кызыгаар зоназының чурумун, ооң иштинде амыдыралга херек ажыл-агый чорудуп тура хажыдарын болдурбас сорулга-биле Россияның ФАЧА-ның Тыва Республикада Кызыгаар эргелели кижилерниң болгаш транспорт аймааның кызыгаар зоназынче киреринге (эртеринге) эрттирилге бижиктерни база кызыгаар зоназынга ажыл-агыйжы, ус-тывыш болгаш өске-даа ажыл-агый чорударынга чөпшээрел бижиктерни тыпсыр талазы-биле күрүне ачы-дузазын чедирериниң чурумунда 2018 чылдың январь 1-ден эгелеп күштүг болуп кирер өскерлиишкиннерниң дугайында хамаа­тыларга дыңнадып тур (Россияның ФАЧА-ның 2017 чылдың август 7-де №455 дужаалын езугаар). 
Амыдыралга херек ажыл-агый чору­дарынга эрттирилге болгаш чөп­шээ­рел бижиктерни долду­ра­рының чурумунда дараазында өскер­ил­гелерни киирген:
1) кызыгаар зоназынче эрттирилге бижикти азы кызыгаар зоназынга ажыл-агыйжы, ус-тывыш болгаш өске-даа ажыл-агый чорударынга чөпшээрел бижикти алырынга билдириишкин киирип болур кижилер: 18 хар четкен РФ-тиң хамаатылары, даштыкы хамаатылар, хамааты эргези чок кижилер; Россияның болгаш даштыкының юридиктиг черлери, хууда сайгарлыкчылар;
2) күрүне ачы-дузазын чедиреринге эргежок чугула документилерни билдириишкин киирикчизиниң адындан ооң бүзүреткен төлээзи бүзүредилге бижикке үндезилеп киирип болур. Бо таварылгада бүзүреткен төлээзиниң бодун шынзыдып турар документизин болгаш бүзүредилге бижиин немей кожар;
3) 18 хар четпээн хамаатыга эрттирилге бижикти ооң хоойлу езугаар төлээзи (ада-иези, азыракчызы) кылдыртыр;
4) эрттирилге (чөпшээрел) бижикти кылдыртырының үе-хуусаазы Россия Федерациязының хамаатыларынга – 30 хонуктан 15 ажыл хүнү кылдыр кызырылган; даштыкы хамаатыларга болгаш хамааты эргези чок кижилерге – 60 хонуктан 30 хонук кылдыр кызырылган.
Күрүне ачы-дузазын чедиреринге эргежок чугула документилерни боду киирген, ол ышкаш электроннуг документ хевиринге чорутканда, хүлээп алырындан ойталаар чылдагааннарга хамааржыры болза:
киирген документилерниң негелделерге дүүшпези;
киирген документилерде оларның утказын чаңгыс аай тайылбырлаптар арга чок хажыдыышкыннарның бары;
билдириишкин киирикчизинге хамаарылга чок кижиниң документилер кииргени;
билдириишкин киирикчизиниң бодун шынзыдып турар документизиниң үе-хуусаазының эрткени.
Эрттирилге (чөпшээрел) бижикти тыпсыры:
Кызыгаар зоназы турар девискээрде Россия Федерациязының субъектизиниң кызыгаарында чурттап турар чериниң аайы-биле бүрүткеттирген болгаш кызыгаар зоназынче кирерин (эртерин) (ажыл-агыйжы болгаш ус-тывыш ажыл-чорудулгазын боттандырарын) Россия Федерациязының чогуур субъектизиниң иштинде доктаамал боттандырып турар Россия Федерациязының хамаатыларынга – билдириишкин киирикчизиниң айыткан үе-хуусаазынга, ындыг-даа болза үш чылдан эртпес үе-хуусаага (ооң мурнунда бир чыл турган);
өске категорияның хамаатыларынга – билдириишкин киирикчизиниң айыткан үе-хуусаазынга, ындыг-даа болза бир чылдан эртпес үе-хуусаага.
Кызыгаар зоназынга эрттирилге бижии (бодун шынзыдып турар документилери) чокка чүгле күрүне кызыгаарын дургаар черниң 5 километр чоок девис­кээринде чурттап турар азы чедип келген чериниң аайы-биле бүрүткеттирген РФ-тиң хамаатылары туруп болур.
 Өске хамаатыларга (ооң иштинде күрүне албан-хаакчыттары, организа­ция­ларның албан-дужаалдыг кижилери болгаш төлээлери, шериг албан-хаакчылары дээш оон-даа өске) 5 километр чоок девискээрже киргенде, бодун шынзыдып турар документилеринден аңгыда, эрттирилге (чөпшээрел) бижиин азы «Кызыгаар чурумунуң дүрүмнериниң» 1.3 пунктузунда айыттынган кызыгаар зоназынга турар эргени чөпшээреп турар өске-даа документилерин (сургакчы­лаашкын шынзыдылгазы, эмчилээринге путевка, бижимел айтыышкын дээш өске-даа доку­ментилерин) ап алыры чугула.
Кызыгаар зоназынче кирер (эртер) эрттирилге (чөпшээрел) бижикти кызыгаар чоогунда тускай кезектерге (Мугур-Аксы, Саглы, Хандагайты, Торгалыг, О-Шынаа, Шара-Суур, Цаган-Тологой салбырларынга) азы Россияның ФАЧА-ның Тыва Республикада Кызыгаар эргелелинге кылдыртып (Кызыл хоорай, Дружба кудумчузу, бажың 42а, КПП), чок болза «Күрүне ачы-дуза» порталының сайтызынга долдуруп ап болур. Ол ышкаш билдириишкинни электроннуг почта азы почта харылзаазын таварыштыр база чорудуп болур. Электроннуг почта таварыштыр чорутканда, бодун шынзыдып турар документизинде хамаатының дугайында медээлери (фамилиязы, ады, адазының ады, төрүттүнген чери, ай-хүнү, документизиниң дугаары, тывыскан чери, ай-хүнү) кирип турар арыннарының электроннуг хоолгазын албан кожар. Бүзүреткен кижи таварыштыр билдириишкинни киирген таварылгада бүзүредилге бижикти болгаш билдириишкин киирикчизиниң бүзүреткен төлээзиниң бодун шынзыдып турар документизин немей кожар.
Кызыгаар зоназынга түр када турарын болгаш чоруурун чөпшээреп турар туризм (чөпшээрел чок ажыл-чорудулгадан аңгыда) деп билиишкин база тыптып келген.
«Кызыгаар зоназында туризм талазы-биле ажыл-чорудулганы күүседир дугайында керээлерде айыттынган черлерде, ол ышкаш кызыгаар зоназында туризм ачы-дузазын чедирип турар организацияның кызыгаар органы-биле дугурушкан маршруттарында туризм (чөпшээрел чок ажыл-чорудулгадан аңгыда) сорулгалыг турар Россия Федерациязының хамаатыларынга».
Эрттирилге (чөпшээрел) бижикти долдурары болгаш тыпсыры халас.
Чайгы дыштанылгазында кызыгаар зоназынче (ооң иштинде Төре-Хөлче) эртер бижикти кылдыртып алыксап турар күзелдиг кижилер чайгы үени манап турбайн, бо үелерде-даа кызыгаар эргелелинче баргаш, кылдыртып ап болур.
 
КҮРҮНЕ  КЫЗЫГААРЫН ҮРЭЭН
 
Россия Федерациязының Күрү­не кызыгаарын хоойлуга удур үрээн Эрзин кожууннуң чурттакчы­зынга хамаарыштыр судтуң шииткели күштүг болуп кирген.
Оперативтиг-истелге хемчеглериниң чорудулгазының үезинде Россияның Федералдыг айыыл чок чорук албанының (ФАЧА-ның) ажылдакчылары 2015 чылдың октябрь 26-дан 27 дүнезинче Эртине Богданович Банданның 26 харлыг чаңгыс чер-чурттуу-биле (аңаа хамаарыштыр материалдарны аңгылаан) кожа чыдар күрүнениң девискээ­ринден мал оорлап алыр сорулгалыг баш бу­рун­­гаар дугурушкаш, Россия Федерация­зындан дашкаар үнер тускай шынзыдылга документизи болгаш РФ-тиң хоойлу-дүрүмнери-биле доктааттынган чурум езугаар алыр чөпшээрел бижии чокка Эрзин кожууннуң Качык сумузунуң девискээринде тургускан № 272 кызыгаар демдээниң дужундан Моолче РФ-тиң Күрүне кызыгаарын аъттарлыг үреп киргени тодараттынган. Э.Б. Бандан эжи-биле Моолдуң хамаатызының 32 баш аъдын одардан оорлааш, Күрүне кызыгаарын эрттир сүрүп эккелген. 
Эрттирип чоруткан оперативтиг-истелге ажылының түңнелинде 2016 чылдың июнь 24-те Россияның ФАЧА-ның Тыва Республикада эргелелиниң истелге салбыры Э.Б. Банданга хамаарыштыр РФ-тиң КК-зиниң 158 чүүлүнүң 2 кезээ-биле, 322 чүүлүнүң 3 кезээ-биле көрдүнген кем-херек үүлгедиишкининиң кеземче херээн оттургаш, истээн.
2017 чылдың сентябрьда ТР-ниң Эрзинниң кожуун суду Э.Б. Банданны РФ-тиң КК-зиниң 322 чүүлүнүң 3 кезээ-биле, 158 чүүлүнүң 3 кезээниң «в» пунк­тузу-биле көрдүнген кем-херек үүлгедиин кылганынга буруулуг деп санааш, шыңгыы чурумнуг эдип-чазаар колонияга эрттирер кылдыр хосталгазын 2 чыл 8 айга казып шииткен.
2017 чылдың декабрь 17-де Тыва Республиканың Дээди Судунуң кеземче херектериниң талазы-биле суд коллегия­зы Эрзинниң кожуун судунуң шииткелин өскертилге чокка арттырган.
Бо үеде судтуң шииткели күш кирген.
Россияның ФАЧА-ның 
Тыва Рес­публикада Кызыгаар
эргелелиниң парлалга албаны.

 

Рубрика: 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.