1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ЧОГААДЫКЧЫ, ТЫВЫЗЫК ДАҢГЫНА

Амгы үеде кыс уругларны тус­кай кижизидерин, оларны чараш овур-хевирлиг, топтуг-томаанныг, төлептиг кылдыр хевирлээрин амыдырал боду негеп келген. Кыс кижиниң мөзү-бүдүжү, туруштуу бистиң амыдыралывысты байлакшыдар, хей-аът киирер болгаш сайзырадыр. Тывада мода адырында көскү черни ээлей берген «Урянхай» модельдер агентилели бо-ла бүгү шынарларга кыс уругларны чогумчалыг өөредип турар.
Ооң удуртукчузу Юлия Хирбээ Тыва­ның ховар, чараш кыстарының бирээзи. Ол боду база каш-ла чылдар бурунгаар чараш кыстар мөөрейлеринге киржип эгелээш, 2008 чылда Тываның Даңгыназы атка төлептиг болган. Ол модель болур бирги базымнарын танцы болгаш костюм театры «Эдегейден» эгелээн. Ам ооң тургузуп алган «Урянхай» агентилели келир чылын 5 харлаар. Бо хүннерде ында 5 хардан 25 харга чедир 170 кыс уругну 9 башкы (хореограф, психолог, артист, визажист, дизайнер) чараш чүүлдерге өөредип турар. Ол чүлерил дизе: хорео­графия, визаж, дизайн, этика болгаш этикет, макияж, прическа кылыры, сценага кылаштаары (дефиле), фитнес база артистерниң уран аргаларынга өөредип турар. Уруглар  чараш идик-хеп кедип алгаш сценага кылаштаарындан аңгыда, кедип турар костюмнарының чинчилерин безин боттары дизип өөренип турарлар. Ол ышкаш уругну чараш аажы-чаңга, бодун алдынып билиринден эгелээш, бодунга ынак болурунга, дааранырынга, холунга педикюр, арны-бажын ажаап, макияж кылып билиринге чедир ында өөредип турар. Кыс уругнуң чаражы — сагыш-сеткилиниң арыы, биче сеткилдии, хөй чүүлдерни билири-дир. Ынчангаш бо-ла бүгүнү билир уругнуң келир үеде чуртталгазы чиик болур болгаш олардан амыдыралынга туруштуг кижилер үнер. 
Шынап-ла, «Урянхай» агентилелдиң чойган ышкаш хөнү сынныг модель кыстарын сценага көөрге чиик, ээлгир шимчээшкинниг, хостуг, чоргаар көстүр, езулуг-ла мергежээн модельдер. 
«Урянхайга» өөренир күзелдиглер хөй, ылаңгыя Ак-Довурак, Шагаан-Арыг хоорайлардан безин ада-иелер айтырып турар. Ынчангаш кожууннардан уруг­ларга дыштанылгалар үезинде 10 хонук­туң өөредилгезин эрттирер сорулгалыг. Агентилелде өөренип кээп турар уругларның аразында социал байдалы берге уруглар база бар. Ынчангаш 45 уругну халас, чамдыызының төлевирин 50, 20 хуу чиигелделерлиг өөредип турар. 
«Урянхай» агентилели уруглар өөре­диринден аңгыда, ачы-буян ажылдарын база чорудуп турар. Олар чоокта чаа Кызылдың уруглар бажыңынга чигирзиг белектерлиг четкеш, өскүс болгаш ада-иезиниң хайгааралы чок арткан бичии чаштарны ойнадып, хөгледип хүнзээннер.
«Урянхайжыларның» эң-не улуг чоргааралы – оларның коллекциялары. 2015 чылда республиканың дизайнерлериниң «Арт-стиль» деп мөөрейинге «Урянхайның даңгыналары» биле «Торгунуң чырыткызы» деп коллекцияларын киириштиргеш, Дээди шаңналды алган. Ол мөөрейге Юлия Романовна «Тываның эң эки дизайнери» деп атка төлептиг бооп, Тываның Баштыңының грантызын алган. Хөй-ле  шаңналдарының аразында бо чылгы бир чедиишкини — Сочи хоорайга «Сылдыстарның эге базымы-2016» деп Бүгү-российжи фестивальдың Дээ­ди шаңналы-дыр. Ол фестивальга жюри кежигүнү Бедрос Киркоров бичии тыва даңгыналарны чаптап, сонуургааш, келир чылдың январь 10-14 хүннеринде Москваның Кремльге болур «Арт-премиум» деп фестивальга киржир чалалганы чоруткан. Ол ышкаш бо чылдың ноябрь айда болган «Мисс-Тыва» мөөрейниң Дээди шаңналын «Урянхайның» өөреникчизи Айлана Монгуш алганы база оларга улуг чоргаарал. Бо-ла мөөрейлер, фестивальдарда киириштирип турар чараш костюмнарны агентилелдиң уран-шевер даараныкчызы Анай-Хаак Салчак даарап турар. 
Келир чылын 5 харлаанында көр­гүзери-биле «Аяк шай» деп улуг коллекция белеткеп турарын Юлия Романовна дыңнатты. 2017 чылды Аныяктарның бот-идепкейиниң чылы кылдыр чарлаан болгай, ынчангаш чогаадыкчы аныяк кыска мурнунда салып алган хөй сорулгаларын, чараш үзел-бодалдарын боттандырарынга шаптараазыннар турбазын күзеп каалыңар.
Алдынай СОЯН.
Фото-чурукту «Урянхай» агентилелдиң архивинден алган.

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.