1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

Архив

«Салгалдарның өнчүзү» делегей чергелиг чурук конкурузу

Массалыг информация чепсектерин болгаш Тываның чурук-мастерлерин «Салгалдарның өнчүзү» делегей чергелиг чурук конкурузунга киржиринче чалап тур. Конкурстуң сорулгазы – Россия Федерациязының чоннарының культура салгалын делгередири, төөгү болгаш культура салгалынга, бойдустуң чаражынга болгаш хөй янзылыынга сонуургалды хандыкшыдары, салгалдарның чугаалажыышкынынга чурук уран чүүлүнүң херекселдери-биле сеткил-сагыш хайныгыышкынныг чаа утка аянны киирери, аныяк салгалга чоннарның эрткен болгаш амгы үези дээш чоргааралды, ажыл-чорудулганың аңгы-аңгы адырларынга оларның чедиишкиннерин кижизидери. Доктаамал даштыкыда чурттап турар  ада-чуртчуларывыс-биле харылзааларны быжыглаары, Россияның шажын болгаш культура амыдыралынга оларны хаара тудары, чаңгыс аай культура делгемин хевирлээри.

Байыр чедириишкини

Тываның эргим ие-херээженнери!

Силерге эң изиг күзээшкиннерни болгаш чүректиң ханызындан байырны кайгамчык байырлал — делегейниң Ие хүнү-биле респуб­ликаның бүгү эр кижилериниң өмүнээзинден чедирерин чөпшээреп көрүңер!

Бо хүн чырык чер кырынга бисти чаяаган, чугаалап өөренип чорааш, эң баштай адаарывыс, деткимчези-биле амыдыралдың оруунга баштайгы базымнарны кылдырткан кижини ханы хүндүткел-биле алдаржыдып турар бис. Кижиниң салым-хуузу кандыг-даа болур болза, ооң бүгү назынында эң эргим болгаш чоок кижизи иези болур.

ОННУҢ БИРЭЭЗИ — БАЙ-ТАЙГА КЫЗЫ

Дайынче аъттанырда эки турачы кыстар аныяк-чалыы турганнар. Куулар Дарьяның хары ынчан чүгле 17. Чоруурунуң мурнуу хүнүнде чолдаксымаар мага-боттуг, арнында хүлүм- зүрүг чайыннаан уруг Кызылдың дыштанылга парыгының сценалыг хуралдаар шөлүнге хөйнүң мурнунга үнүп кээрге, ооң дидим, чүткүлдүүн эш-өөрү дораан эскерип каан. Бичии када хөрээниң тыныжын хостап алыр дээнзиг, холун көдүре каапкаш, дорт көрүш-биле Дарья чугаазын эгелээн: «Бистерниң, тыва кыстарның, сагыш-сеткили чаңгыс — Совет Эвилелинге дузалаары. Совет Эвилели бистиң улуг өңнүүвүс, деткикчивис, ооң хос­талгазы Тываның база болур, ооң демисели — бистиң демиселивис. Фашистиг Германия — ССРЭ-ниң дайзыны-дыр».

БӨДҮҮН ТЫВА ИЕНИҢ ТӨЛЕПТИГ КЫЗЫ

Республика чергелиг улуг хуралдарга, концерттерге азы спортчу маргылдааларга чурук тырттырар аппарат туткаш, өскелерге шаптыктавазын бодап, солун ужуражыл­галарны, кижилерни тырттырып ап турар аныяк уругнуң адын Ай-кыс Монгуш дээр.Ол — 2007 чылда Омскиниң технология колледжизиниң фотография салбырын дооскан бедик мергежилдиг фотограф. Күш-ажылчы баштайгы базымын «Шын» солундан эгелээн. Тываның аңгы-аңгы кожууннарынга чедип, эрес-кежээ мурнакчыларның, ат-алдарлыг спортчуларның чуруктарын тырттырып, чонга чедирип, таныштырган. Хоочун фотографтар, ат-сураг­лыг фотожурналистер Владимир Савиных биле Виталий Шай­фуллинниң арга-сүмези, деткимчезинге даянып, мергежилин бедидип, дуржулгазы чылдан-чылче улгадып орар. «Чурук тырттырарда чүгле аппарат туткаш, кнопка базар эвес, кижиниң  иштики делегейин чурукка дамчыдып шыдаптарын кызар болза эки» деп бодалдыг.

АЯК ШАЙНЫ ААРТАП ОРА...

Анатолий Моңгуш

ЭРГИМИМНИ

Ырак, чоок-даа чорук чорааш,

Ыржым дүне азы хүндүс

Бажыңымга чедип кээрим

Манап орар эргимимни.

 

Чылыг сөзү, эргеледии

Шылаанымны дыштандырар.

ШҮҮГҮ НОЯНЫ ЧОРААН КЫРГАН-АЧАМ

Эрткен чылын Россияның соңгу найысылалы Санкт-Петербург хоорайже аян-чорукчулап чорааш, кырган-ачам, кырган-авам Анай-оол Дыытпаевич биле Капитолина Алексеевна Ховалыгларның бажыңынга Москвада чурттап турар дуңмам Дарина-биле аалдап четтим. Олар-биле ужуражырын Кызылдан үнер­­де-ле, телефон дамчыштыр дугуржуп алдым. Бажыңының чанынга чеде бергеш, домофонну базыптарымга: «Кымыл?» деп айтырган. «Тывадан төрелдериңер-дир бис» — дээримге, ажыдыпты.

КАДЫКШЫЛЫНЫҢ БАЙДАЛЫ-БИЛЕ АРГА-ШИНЭЭ КЫЗЫГААРЛАТТЫНГАН КИЖИЛЕРНИҢ ЭРГЕ-АЖЫЫ

Бүгү-делегейниң инвалидтер хүнүнге уткуштур редакцияга ноябрь 20-де ээлчеглиг «дорт харылзаа» болуп эрткен. Аңаа ТР-ниң күш-ажыл болгаш социал политика сайыдының оралакчызы Елена Ондаровна Саая, специалистери Чечек Юрьевна Күжүгет, Экер Чингир-оолович Монгуш, Людмила Васильевна Хоюр-оол, «Медицина-социал экспертизаның Тыва Республика талазы-биле кол бюрозу» федералдыг албан чериниң 1 дугаар бюрозунуң удуртукчузу Ая Сү­­ге-Маадыровна Ооржак, Пенсия фондузунуң Тыва Республикада салбырының кол специализи Саяна Эрес-ооловна Бараан олар киржип, «Шынның» номчукчуларының айтырыгларынга харыылаан.

Рубрика: 

ТӨЛЕПТИГ САЛГАКЧЫЛАРЫ ХӨЙ

Башкының  чымыштыг ажылынга бердинген эр башкылар Нарын ортумак школа­зынга шагдан бээр ажылдап чораан. Оларның мергежилин уламчылап, даанган хүлээлгезин кызымаккай күүседип чоруур башкыларның бирээзинге Сергей Белек-Доржуевич Ендан хамааржыр.Ол бодунуң салым-чолун спорт-биле холбааны таварылга эвес. Сергей ортумак класстарга өөренип турда, школага башкы училищезин чаа доос­кан аныяк башкылар Анай-оол Тумат­ович Шойдук, Учас Наксыл­ович Бюрбючап ажылдап келген. Школада бичии оолдарның сонуургалын аныяк башкылар дораан хаара тудуп, хүреш, волейбол секцияларын ажылдадып эгелээн. Оон эгелеп спорт Сергей Белек-Доржуевичиниң амыдыралының чарылбас кезээ  болу берген.

ИНВЕСТИЦИЯ ПОЛИТИКАЗЫНЫҢ КОЛ СОРУЛГАЛАРЫ

Тываның Баштыңы үнер чылда рес­публиканың инвестиция политиказы­ның кол-кол угланыышкыннарын тодарат­кан.

УРУГ БYPY3Y ЭРГЕЛИГ

Ноябрь 20-де Бүгү-россияның уругларга эрге-хоойлу дузазының хүнүнде Кызылдың школа-интернадынга Тыва Республикада Уругларның бүрүн эргелиг төлээзи Светлана Аракчаа «Амыдырап-чурттаар болгаш кадык сайзыралче уруг­ларның эр­ге-ажыы» деп темага ажык кичээлди эрттирген.

Рубрика: 

Страницы