Чаа чыл байырлалдарының үезинде хамаатыларның болгаш хөй-ниитиниң айыыл чок чоруунуң камгалалын, чуртталга-коммунал ажыл-агый адырының, социал албан черлериниң болгаш үзүктел чок ажыл-чорудулгалыг бүдүрүлгелерниң турум ажылдаарын, малдың кыштаглаашкыны чидириг чок болурун хандырар талазы-биле организастыг хемчеглерни баш бурунгаар алыр, ол хемчеглерни шыңгыы чорудар даалганы чогуур албан черлериниң, яамыларның болгаш ведомстволарның удуртукчуларынга Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг берген.
Республиканың Чазааның кежигүннери чаа чыл дыштанылгазының хүннеринде кожууннарже график ёзугаар үнүп, кожууннарның болгаш суму чагыргаларының ажылдакчылары-биле кады рейдилерни чорудуп, тус-тус черлерде байдалды шыңгыы хайгааралга алган.
Тыва Республиканың Онза байдалдар яамызының, иштики херектер органнарының болгаш хоойлу-дүрүм камгалалының өске-даа албан черлериниң ажылдакчыларының ажылын шыңгыы оперативтиг чурумче шилчиткен.
Кижилер озал-ондактыг байдалдарның, корум-чурум үрээшкиннериниң дугайында оперативтиг албан черлеринге дыңнадырынга эптиг болзун дээш, оларның телефоннарының дугаарларын массалыг информация чепсектери дамчыштыр чурттакчы чонга чарлаан.
Кижилерниң боттарының буруузу азы оваарымча чогу-биле озал-ондактыг болуушкуннар чаа чыл байырлалдарының хүннеринде болгулаан.
Декабрь 31-ден январь 11-ге чедир 75 кем-херек үүлгедиишкиннери бүрүткеттинген. Дерзии 10 кем-херек үүлгедиишкиннери кижилер кады арагалаанының уржуунда болган. Үш өлүрүүшкүннүң ийизи Кызыл кожуунга болган. Кижилерниң амы-тынынга четкеннерниң бирээзи кем-херек үүлгеткени дээш шииттирип чораан болгаш тускай шериг операциязының киржикчизи.
12 хонук дургузунда 3 тонна хире арага аймаан болгаш спирт холумактыг эзиртир суксуннарны хавырган. Чижээлээрге, Каа-Хем кожуунга ийи машинаны хынаан түңнелинде бир тонна ажыг пивону хавырган.
Чаа чыл байырлалдарының дыштаныр хүннеринде бичии уругларның киржилгези-биле 12 озал-ондак Тывага болган. Республиканың оруктарынга машиналарны эзирик мунуп чораан 89 чолаачыны туткан. Бир эвес инспекторлар оларны тутпаан болза, оруктарга каш автотранспорт озал-ондактары болуру билдинмес херек. Самагалдай биле Ак-Чыраа аразынга автоорукка машина оруктан үне халыткаш, ыяштарга үскен уржуунда пассажир биле чолаачы чок болган.
Чаа чыл байырлалының эң баштайгы хүннеринде Кызыл хоорайның Сарыг-Сеп, Тыва эки турачылар кудумчуларда бажыңнарга өрт үнгеш, аңаа улуг назы-харлыг эр кижилер амы-тынындан чарылган.
Хамааты бүрүзүнге шагдаа-даа, дарга-даа кожуп каар деп чүве болдунмас херек дээрзи билдингир болгай. Кижилерниң айыыл чогу оларның боттарындан хамааржыр дээрзи 2026 чылдың баштайгы 12 хүннеринде озал-ондактыг болуушкуннар көргүскен.
Чогум-на иштики херектер органнарының болгаш хоойлу-дүрүм камгалалының өске-даа албан черлериниң, ТР-ниң Чазааның, яамыларның, кожууннар болгаш суму чагыргаларының ажылдакчыларының, оларның эки турачы дузалакчылары дээш чаа чыл байырлалдарының үезинде хөй-ниитиниң корум-чурумун тудар дээш, кызымак ажылдааннар.
Байырлалдар үезинде чурттакчы чоннуң амыр-дыжын, хөй-ниитиниң корум-чурумун камгалаарынга демниг ажылы дээш оларның шуптузунга өөрүп четтиргенин Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг илереткен.
Ш. ЛОПСАН.
Чуруктарны ТР-ниң Чазааның парлалга албанындан алган.
“Шын” №1 2026 чылдың январь 15
