Шынап-ла, бистиң аравыста «дедир» кижилер дыка-ла көвей чүве бо. Оларга эки чүве кылган кижини ийи караа-биле көрбестей бээр. А багай чүве кылып турар, каржы, өжээнзирек, дерзии улуска ынак, хүндүлээр, чашпаалаар…
Тендиш-кыс кудумчуга бажын азып алгаш, аамайланып кылаштап олурган. Мурнунда канализация кудуунуң аксы ажык чыткан иргин. Ол ону-даа эскербейн, мырыңай ынаар дүжүп кире берги дег кылаштап келген. Оон ырак эвеске чораан Ачыты ону көргеш, дүвү далаш-биле халып келгеш, Тендиш-кыстың чеңинден алгаш, коргунчуг кудуктан чайлады шелип четтиккен иргин. Оон башка та чүү болур турган… Өскээр чугаалаарга, Ачыты Тендиш-кыстың дадаазын дег кызыл тынын ынчаар камгалап каан…
Оон чүү болган деп бодадыңар? Тендиш-кыс коргуушкундан оңгарлып келгеш, Ачытының кырында-ла барган: «Бо кандыг-мындыг чүдек ашак сен, буга ышкаш кижи кырынче шурап турар. Уң-уң, аа халак, холум сый тудуп кал частың. Аарышкылыын! Ол дээш харыылаар сен. Милицияга билдирип каар мен. Шоруң! Кижи базынган сойлук боор бо!».
«Бо кудукче кире бер частыңар ийин, харын-даа дузалап калдым ышкажыл» — деп, Ачыты агартынып чадап каан. «Чүү кудук, кандыг кудук, мелегей? Мени карак чок деп бодадың бе? Арта халый бээр деп бар чыткан кижи-дир мен. Харын сен шаптыктап калдың…».
Хөөкүй Ачыты ооң соонда кижилерге дузалаар деп чүведен хөңнү калган. Кижилер черле ындыг болгай, эки чүве кылырга, ыяап-ла бак-биле харыылааш турар.
1984 чыл.
Игорь ИРГИТ.
Чурукту интернеттен хоолгалаан.
“Шын” №1 2026 чылдың январь 15