Тываның 2025 чылда чурагай хөгжүлдезиниң көргүзүү 63,4 хуу болуп, сорулгазын ийи катап ажыр күүсеткен. ТР-ниң Чурагайлыг хөгжүлде яамызы эрткен чылда республиканың чурагайжыдылгазында сайзыралдың чедиишкиннерин түңнээн. Яамының отчедунда транспорт, хоорай хүрээлеңи болгаш кадык камгалал адырында информастыг технологияларны болгаш чурагайлыг эде тургузуушкунну боттандырарынга эң-не чугула чедиишкиннер чедип алдынганын демдеглээн.
Чижээ, «Угаанныг Кызыл» системаны болгаш «Айыыл чок хоорай» аппарат комплекизин экижидер талазы-биле ажылдар уламчылаан, ооң иштинде кижилерни арнындан таныптар видеокамералар четкизин калбарткан. Хөй-ниити транспортунуң шимчээшкинин хайгаараар «Угаанныг транспорт» төлевилелди боттандырган. 2025 чылдан эгелеп республика «Кадык камгалалының чурагайлыг ачы-дузалары» деп чаа федералдыг төлевилелге киришкеш, электроннуг арга-биле эмчиже бижидер, эмчи картазынче кирер болгаш өске-даа ачы-дузаларны алыр аргалыг апарган.
Тываның чурттакчылары электроннуг арганы ажыглап, 92 санныг социал ужур-уткалыг ачы-дузаларны ап болур апарган, азы 97,7 хуу четкен. Чижээ, хамаатылар социал пособиеже документилер дужаарын, ажы-төлүн уруглар садынче тургузар билдириишкинни бижиирин, ХБАБ-тан справканы бижидерин, ажыл дилээр, тудугга чөпшээрел алыр дээн ышкаш оон-даа өске ачы-дузаларны электроннуг хевирге кылдырып болур апарган.
2026 чылда чурагайжыдылгада дең эвес чорукту чок кылыр, харылзаа инфраструктуразын тудар болгаш чаартыр, «Айыыл чок хоорай» комплексти хөгжүдер талазы-биле ажылдар республикага уламчылаар. Республиканың 19 школазын амгы үениң харылзаа болгаш видеохайгаарал системалары-биле дериир, эң-не ыраккы болгаш чедери берге суурлар — Куңгуртуг, Кызыл-Хая, Кара-Хөлге оптиктиг удазын шугумун шөер. Чыл эгезинден тура күрүне организацияларында ажылчын олуттарны Россияның Astra Linux операция системазынче көжүрер ажылдар эгелээн.
Бистиң корр.
“Шын” №8 2026 чылдың март 5