| Октябрь 1 — Бүгү-делегейниң улуг назылыглар хүнү |
Октябрь 1-де, Улуг назылыг өгбелерге мөгейиишкин хүнүнде, тыва журналистиканың хүндүткелдиг хоочуннарын эвилелдиң өрээлинге чалап алгаш, солун шайлаашкынны кылып, дириг төөгүлер-биле аралажып чугаалажыр аас-кежиктиг болдувус.
Ол хүн Тываның Журналистер эвилелиниң чаагай чаңчылы ёзугаар август, сентябрь айларда мугур хар харлаан хоочуннар – Тыва Республиканың алдарлыг ажылдакчызы, хөй чылдар дургузунда Күрүнениң телерадиокомитедин болгаш Тыва АССР-ниң Журналистер эвилелин удуртуп чораан Тавалай Чилбакович Салчакка (85 харлаан), Тываның алдарлыг ажылдакчызы, тыва парлалганың хоочуну
Надежда Санчыдаровна Эргепке, РФ-тиң алдарлыг журнализи, уруглар чогаалчызы, тыва парлалганың хоочуну, Тываның Журналистер эвилелин удуртуп чораан Александр Сан-оолович Шоюнга (70 харлаан) байыр чедирип, хол белектерин сундувус.
Демдеглексенчиг чүүл, чылдың-на Тываның В. Халилов аттыг күрүне филармониязы бистиң хоочуннарывыска концерттерже халас билеттерни берип турарынга өөрүвес аргавыс чок. Бо чылын мырыңай ийи концертче халас билеттерни бердилер. Улуг назылыгларже шак мындыг чымчак сеткилдиг хүндүткелди илередип чорууру дээш, филармонияның удуртулгазынга, концерт килдизин харыылап турар харыысалгалыг ажылдакчыларынга бүгү журналистерниң мурнундан мөгейип, четтиргенивисти илередип тур бис.
Тыва телевидениениң, тыва радионуң болгаш тыва парлалганың хоочуннарының солун чугаазын дыңнап, оларның-биле ужуражыры дег эргим, уттундурбас болуушкун кайда боор.
Өндүр өгбелеривиске Бүгү делегейде өлчейлиг улуг назылыглар хүнүн таварыштыр байыр чедирип сөс алгаш, улаштыр "Эрги шагның кижилери" деп шүлүүмнү оларга тураскаадып номчуп бердим. Эрткен үениң ёзулуг шын чуртталгазын көрүп каапкан хоочуннарның үнелелин алганымга канчаар-даа аажок өөрдүм. Ындыг солун шайлаашкынны организастап, юбилярларга дыка эки белектерни тывысканы дээш, Тываның Журналистер эвилелиниң баштаар чериниң секретары Карина Монгушка, ТЖЭ-ниң баштаар чериниң кежигүннеринге өгбелер өөрүп четтиргенин илередип, ам-даа оларны чыып чоруурун күзеп, чагып, сагыжы ханып турдулар.
Чүгле чаңгыс-ла ол хүнүнде хүндүткелди көргүспейн, дужуп болур чылдагааннар тургустунарга-ла, оларга мөгейип чораан болзувусса деп бодал бажымны коңгалап артып калды...
Бо хүнде Тываның Журналистер эвилелинде 171 кежигүн бактаап турар.
Оларның аразында “РФ-тиң алдарлыг журнализи” бедик аттыг – 2,
“Тыва Республиканың алдарлыг журнализи” аттыг 15 журналист бар.
80 хардан өрү 7 хоочуннуң эң улуг назылыы 92 харлыг.
Эвилелдиң эң аныяа – 26 харлыг.
ЭРГИ ШАГНЫҢ КИЖИЛЕРИ
Эрги шагның кижилери
Эвээш, ховар, санныг арткан...
Төөгүлүг хоочуннарга
Төдү камныг болуп көрээл.
Эрги шагның кижилерин
Ээн черде чыып кагбаан...
Чанывыста, кожавыста
Чаңгыс каътта, дужувуста...
Эрги шагның кижилери
Эмин эрттир кээргенчиг...
Сагыжында шаандакы өй
Шак-ла олчаан хевээр-даа...
“Сактыр сен бе, ынчан” –дээштиң,
Сагыш хандыр хөөрежирлер...
Чаакты куду дамды чаштар
Чарышпышаан шуужуп бадар...
Эрги шагның кижилери
Эмин эрттир бүзүрээчел.
Айыыл бүргээн амгы шагда
Алзып чоруур ужуру ол.
Чүү-даа дээрге шынга алыр
Чүү-даа бээрге, “Чаа”-ла дээр...
Каржы сагыш чулуп чиирге,
Камгалал чок. Кымнар болчур?!
Чажындан-на шынчы кылдыр
Чаңчылдарга кижизиткен.
“Хоржок!” биле “Ынчанмас!” деп
Хоруглуг чүүл көвей турган.
Эрги шагның кижилери
Эмин эрттир хөйнү көрген
Экини-даа, багайны-даа,
Эктин ажыр чурттап эрткен.
Олар турбаан чүве болза,
Оортулаңнаан улус кайыын?!
Олар тудуп кагбаан болза,
Хоорай-суурлар кайыын келген?!
Төк кээп дүшкен эмнелгеңни,
Төкүлчек ак школаңны,
Төре херээ туткан чериң,
Дөгерезин кымнар туткан?!
Малга малды немеп чорааш,
Малчын чон деп адын сыкпаан
Төлдериниң төлдеринге
Дөгерезин чедиштирген.
Чаңгыс өгден аймак чедир
Чалынмайн өстүрүп каан
Авыралдыг өгбелерниң
Ачызы деп миннир бис бе?
Өскен мен дээш, оттуң орнун
Артай базып болбас дээр боор...
Өскен мен дээш, хоолургап,
Арын-нүүрүн артай бээр бе?
Өгбелерниң ачызында
Өктерелдиг чурттап чорааш,
Өйлүг назын чедип кээрге,
“Өшкү чүзүн үзер?” — дээр ийик?
Эрги шагның кижилери
Эмин эрттир сеткил бичии
Чаңгыс сөстен чалбыышталыр
Чаңгыс сөстен муңгарай бээр...
Эрги шагның улустарын
Эптиг, ээлдек уткуп чоргар!
Хүндүткелдиг ёзу-чаңны
Хүнден хүнче өргүп чорза...
Эрги шагның кижилери
Эвээш, ховар, санныг арткан...
Төөгүлүг хоочуннарга
Төдү камныг болуп көрээл.
(23.11.2025 чыл.)
Орлан ДАМБА-ХУУРАК, Тываның Журналистер эвилелиниң баштаар чериниң кежигүнү.
“Шын” № 39 2026 чылдың октябрь 8
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn