Тываның Чазак бажыңынга Республиканың Баштыңы Владислав Ховалыгның удуртулгазы-биле болган неделяның Аппарат хуралының кол темазы Тывада туберкулёз аарыының берге айтырыгларының дугайында болган.
ТР-ниң кадык камгалал сайыды Анатолий Югайның илеткээни-биле алырга, 2024 чылдың көргүзүглери-биле деңнээрге, 2025 чылда республикада турберкулёз аарыы 25,9 хуу эвээжээн. Ол ышкаш сөөлгү беш чыл дургузунда ол аарыгдан чок болган кижилер саны 34,4 хуу кызырылган. Ынчалза-даа Россия Федерациязы база Сибирь федералдыг округ талазы-биле ол саннар ортумак көргүзүгден ажып турар. Кылып чорудуп турар ажылдар болгаш чедиишкиннер турза-даа, Россияның девискээринде туберкулёз аарыының талазы-биле Тыва чедимче чок регион болуп артпышаан.
Чурттакчы чонга профилактиктиг хыналдалар чорудары 95,8 хуу четкен, планда 73 хуу, чуртта ортумак көргүзүгден 22,9 хуу ажып турар. Аарыг кижилерни илередир кол аргазы флюорография болуп артпышаан. Республиканың 11 муниципалитединде организастыг ажылдарны чедир чорутпайн турарын сайыт айыткан. Чеди кожуунда аарыгның көргүзүглери өөскүп турар, ылаңгыя Тере-Хөл, Мөңгүн-Тайга база Чаа-Хөл кожууннарда элээн көвүдээни илерээн.
Кадык камгалал яамызының медээлери-биле алырга, күжениишкинниг ажылды чоруткан түңнелинде эмнедиринден ойталаар аарыг кижилер санын 2025 чылда 71-ден 2026 чылда 33 чедир эвээжедирин чедип алган. Эмнедир күзел чок эң-не хөй аарыг кижилер Барыын-Хемчик, Эрзин кожууннарда база Кызыл хоорайда чурттап турар.
Регионнуң эмнелге албан черлеринде мергежээн фтизиатр дузазын 46 фтизиатр эмчилер чорудуп турар. Дөрт кожуунда — Мөңгүн-Тайга, Тес-Хем, Бай-Тайга база Тере-Хөлде ол адырның специалистери чок.
Аппарат хуралының түңнелинде Владислав Ховалыг Кадык камгалал, Өөредилге, Күш-ажыл болгаш социал политика яамыларынга, ол ышкаш кожуун чагыргаларының удуртукчуларынга элээн каш даалгаларны берген.
«Күш-ажыл яамызынга 2026-2030 чылдарда туберкулёз-биле демисел программазын бо айның төнчүзүнге чедир таныштырып көргүзерин база туберкулёзтуң аар хевирин аарып турар кижилерге хайгааралды күштелдирерин даастым. Ол дээрге бүгү чурттакчы чоннуң аайыл чок чоруунуң айтырыы-дыр» — деп, Тываның Баштыңы бодунуң МАХ мессенджерде каналынга бижээн.
Өөредилге болгаш социал албан черлеринче профилактиктиг хыналданы эрткен дугайында справканы көргүскен соонда, ажылче хүлээр ужурлуг дээрзин ол айыткан. «Туберкулёз эмнеттингир аарыг, ындыг-даа болза ону эрте илередип, эмнээринге харыысалгалыг болурун негээр дээрзин кижилер билир турар ужурлуг» — деп, Владислав Ховалыг демдеглээн.
Бистиң корр.
Чурукту ТР-ниң Чазааның парлалга албанындан алган.
“Шын” №11 2026 чылдың март 26
