Республиканың арга-арыг фондузунуң черлеринге регион Чазааның чогуур доктаалы-биле март 31-ден чарлаан өрт сезону октябрь 17-де доозулган. Эрткен чылга деңнээрге, сезоннуң түңнелдери элээн экижээнин бадыткаан.
Тываның Арга-арыг болгаш бойдус яамызының дыңнатканы-биле алырга, марттан октябрьга чедир республикага ниитизи-биле 18486,46 га черни ээлээн 179 арга-арыг өрттери бүрүткеттинген. 2024 чылга деңнээрге, өрттерниң саны 36 санга (17 хуу) эвээжеп, өртке алыскан шөлдүң хемчээли 2,43 катап (26463,20 га чедир) кызырылганы – чугула чедиишкиннерниң бирээзи болган. Онза хайгааралдыг бойдус девискээрлеринге, тодаргайлаарга, «Азас» завоведник девискээринге болган 3 өрт 4 гектар шөлдү алганы эрткен чылдың көргүзүүнден элээн эвээш. Арга-арыг фондузунга 53,3 сая рубльдиң экономиктиг когаралын чедирген, ол дээрге 2024 чылда чедирген когаралдан 20 катап эвээш (1,065 млрд рубль).
Өрттерниң 67,1 хуузунга бойдус халавындан, чижээ, кургаг чаңныктардан өөскээн, а кижиниң буруузундан өрттерниң 21,8 хуузу үнген. Бо чылын өске категориялыг черлерге база кызыгаар чоогу черлерге өрттерниң 11,1 хуузу хамааржыр. Бо чайның дургузунда байдалды турум тудар дээш, чамдык кожууннарда онза байдалды чарлап, регионалдыг деңнелге онза байдалды үш катап киирген. Ол үеде 98 өрттү өжүрген. Өрттер өжүреринге федералдыг арга-арыг камгалаар күштерни, ооң иштинде чаъс чагдырарынга ажыглаар самолетту ажыглаан. Кожа-хелбээ регионнардан 293 специалисти хаара туткан.
Регионнуң Арга-арыг болгаш бойдус курлавырларының яамызы «Ужудукчу чок авиация системалары» национал төлевилели-биле арга-арыгда байдалды дүрген хайгаараарынга «Геоскан 801» деп амгы үениң 16 квадрокоптерин алган.
Буруулуг кижилерни тодарадыры-биле шупту өрттерниң дугайында материалдар кирген. Хыналдалар соонда арга-арыг шөлдерин чок кылып азы хоозуратканы дээш, үш кеземче херээн оттурган. Материалдарның хөй кезиинде (93,3 хуузу) кем-херек үүлгедиишкининиң бадыткалы чок болган.
Арга-арыг болгаш бойдус яамызы өрттерниң шөлүн ам-даа эвээжедир, баштайгы хонуунда өжүрген өрттер үлүүн 69,5 хуу чедир көвүдедир, чон-биле профилактика ажылын күштелдирер сорулгаларны 2026 чылга салган. Муниципалдыг чагырга черлери арга-арыглыг черлер чоогун үезинде аштап-арыглаарын хандырар даалганы алган.
ТР-ниң Чазааның парлалга албаны.