1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

АНЫЯКТАРНЫҢ БОТ-ИДЕПКЕЙИ: ТҮҢНЕЛДЕР

Тывада Аныяктарның бот-идепкейиниң чылы Эки турачы болгаш волонтержу чылынче эстафетазын дамчыткан. ТР-ниң Баштыңы Шолбан Кара-оол аныяктарның бот-идепкейиниң эң көскү түңнелдерин «Спортчу элитаның» байырлыг кежээзи ышкаш чылдың-на эрттирерин саналдаан. Республикада Аныяктарның бот-идепкейиниң чылының байырлыг хаашкынында киришкен аныяктар ол саналды диңмиттиг адыш часкаашкыннары-биле деткээн.  
Республиканың Национал хөгжүм-шии театрын ол хүн аныяктарга чүмү-биле бараалгаткан. Таныштырылганың хөй санныг стендилерин ийиги каътта делгээн. "Тываның энерелдиг чүректери» хөй-ниити организациязының активчилери байырлыг хемчегниң киржикчилерин болгаш аалчыларын уткаан. Келген чон оолдар-биле ужуражып, чедиишкиннерни күзеп, тураскаалдыг хөрек демдектерин ап турган. Чылды түңнеп тура, бо аныяктар организацияның ажыл-ижин тиилекчиниң диплому-биле үнелеп, «Чылдың эки турачызы» деп статуэтканы тывыскан.  
"Тыва – эрес-дидим чоруктуң девискээри" губернатор төлевилелиниң «Эрес-дидим чорук школазындан» шокар хептерлиг оолдарның көрүжү безин орлан-шоваа. Бо оолдар чепсекти адырып-чыырынга мергежээн, күш-шыдалының белеткели эки, черден иттинеринге, олуруп-турарынга бодунуң күжүн шенеп көөрүн аалчыларга сүмелеп турганнар.  
2017 чылда волонтер эмчилер элээн каш хөйге билдингир эгелээшкиннерни кылган. Бо удаада байырлалдың таныштырылга кезээнде Тываның Кадык камгалал яамызының Аныяк специалистер чөвүлели-биле кады олар эң-не идепкейлиг көскү киржикчилер болган. Оларның бирээзи тайылбырын бербишаан, хан базыышкынын хынаан, өскелери бестерге УЗИ шинчилелдерни кылып, диш эмчизи күзелдиг кижилерниң диштерин хынап, сүмелерни берип, өске-даа ачы-дузаларны организастаан.
 Дээди Хуралдың Даргазы Каң-оол Даваа аныяк эмчилерниң хайгааралы-биле, чаа төрүттүнген чашты шын чөргээринге мастер-классты эрттиргени солун. Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол аныяк эмчилерниң санал-оналдарын база хөй-ниити ажылдарының түңнелдерин улуг кичээнгей-биле дыңнап, оларның бот-идепкейлиг чоруу дээш өөрүп четтиргенин илереткен. Ынчангаш ол кежээ «Чылдың эгелээшкини» кол номинацияның тиилекчизиниң дипломун база бир тураскаалдыг статуэтканы Тываның Кадык камгалал яамызының Аныяк специалистер чөвүлелиниң алганы чөптүг.  
Тываның аныяктарында чогаадыкчы эгелээшкиннер хөй дээрзин байырлыг хемчегниң киржикчилери бадыткаан. Алексей Чыргал-оол аттыг Кызылдың уран чүүл колледжизиниң башкылары база студентилери өңгүр чараш ажылдарны делгээн. Ол дээрге чураан чуруктар, бижутерия, чонар-даштан чазаан чүүлдер болгаш өске-даа кылыглар-дыр. Кызылдың уран чүүл колледжизиниң студентизи Анай-оол Ендан 2017 чылда Дубайга WorldSkills делегей чемпионадынга «Даштан чазаныр ажылдар» хевиринге киришкен. Ынчангаш Анай-оол ол кежээ Тываның Баштыңын бодунуң кылып белеткеп алганы «WorldSkills» аныяк профессионалдар» деп нацио­нал чемпионаттың таныштырылга стендизиниң чанынга уткаан. Анай-оол Енданның үлегери аңгы-аңгы профучилищелерде ажылчын мергежилдерде өөренип турар өске оолдарның хей-аъдын көдүрген.  
Анна Салчактың пөс-таавыдан уруг­ларга чогаадыкчы ажылдары — вигвамалар, уруглар оруннарынга өңгүр, чымчак кыдыглар, адын бижээн сыртыктар бир онзагай. Тываның Баштыңы Анна-биле чугаалажып тура, республикада даараныр бүдүрүлге катап тургустунуп турарын чугаалаан. Тываның Чазаа-биле керээ чарып алган "БТК групп" российжи холдинг тус черниң даараныкчыларының деңнелин аңгы демдеглээн. Амгы мастерлер дыка тывынгыр, чогаадыкчы, соцчеткилерде арыннарында боттарының ажылдарын көргүзүп, арга-дуржулгазын солчуп турар болгаш, ол ажыл-херекке күзелдиг кижилерниң сонуургалы улуг болуру чугаажок. Уран-шевер Тана Сат хөмден эки шынарлыг сумкаларны даа­рап турар, оон аңгыда херээжен кижилерге хептерин база көргүскен.  
Таныштырылга шөлдериниң ол чүгле чамдыызы-дыр. Хоорайның активчилеринден аңгыда, кожууннардан аныяктар база ол кежээде хөйү-биле келген. Эрзинчилер 2017 чылда боттарының девис­кээрлерин чаагайжыдып алганнар. Чижээ, алдарлыг мөге Арзылаң Күдерекке тураскаалды туткан.  
«Аныяк өг-бүлеге – кыштаг» губернатор төлевилелиниң киржикчилериниң стендизи онзагай черни ээлээн. Аныяк­тарның Бот-идепкейиниң чылын хагган хемчегде Чимис Сырат өөнүң ишти-биле киржип келгеннер. Тываның Көдээ ажыл-агыйын хөгжүдеринге Тес-Хем кожууннуң Шуурмак суурдан аныяк­ малчынның идепкейжи туружун демдег­леп тура, Тываның Баштыңы кыштаглааш­кын кайы хире эртип турарын сонуургап, аныяк өг-бүлеге чедиишкиннерни күзээн.  
Национал театрның улуг залынга кежээниң байырлыг кезээ – Аныяктарның бот-идепкейиниң чылының хаашкынын эрттирген. Кежээниң эң-не онзагай хемчээ — «Чылдың эгелээшкиннери» мөөрейниң тиилекчилерин шаңнап-мактаары-биле доозулган. Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол биле Дээ­ди Хуралдың Даргазы Каң-оол Даваа дипломнар болгаш турас­каал статуэткаларны тывыскан. "Чоннуң оолдары" шимчээшкин «Амыдыралдың кадык овур-хевири» номинацияга тиилээн. "Социал сайгарлыкчы чорук" номинацияга Шагаан-Арыг хоо­райда «Знайка» (“Билииргекпей”) уруглар сайзыралының тө­вүнүң удуртукчузу Чаяна Чамбал шылгараан. "Чылдың тулган социал төлевилелинге"  "Хатико" төлевилел төлептиг болган. Ооң удуртукчузу Анна Мурыгинага дипломну тывыскан. "Техниктиг чогаадылга адырында иннова­ция" номинацияга Тываның күрүне университединиң интеллектуалдыг өнчү болгаш технологиялар трансфери килдистиң эргелекчизи Чингиз Ховалыг шылгараан. Иркутск хоорайда тыва чаңгыс чер-чурттугларның бөлүүн эки ажылдыг тыва студент чаңгыс чер-чурттуглар демнежилгези кылдыр чарлаан. Каттыжыышкынның президентизи Сайзана Седен-Дамбага шаңналды тывыскан. «Культура болгаш уран чүүлдүң хөг­жүлдезинге үлүг-хуузу» номинацияга "Медээ-Хаан" төлевилел тиилээн. Ансамбльдиң удуртукчузу Байлак Монгуш дипломну алган. «Тываның энерелдиг чүректери» төлевилелдиң удуртукчузу Орлан Узум "Аныяктарның Тыва-Медиазы" номинацияга тии­лээш, диплом-биле шаңнаткан. "Тыва — эрес-дидим чоруктуң девискээри" номинацияга Чаян Чымбаның удуртканы «Эрес-дидим чоруктуң школазы» төлевилел шылгараан.  
«Чылдың эгелээшкини» номи­нацияга Тываның Кадык камгалал яамызының Аныяк специалистер чөвүлели, а «Чылдың эки турачылары» номинацияга "Тываның энерелдиг чүректери» тиилекчи болганын сагындыраал.  
Россияның элээди оолдар, уруглар төвүнүң специализи Эртине Кууларга, Аныяктар яамызының кол специализи Айдың Монгушка, Чадаананың 1 дугаар ортумак школазының директору Буян-Билэг Ооржакка, Перинаталдыг төптүң УЗИ эмчизи Кармела Хайбыга, "Тувинская правда" солуннуң редакциязының чурук каас­талга килдизиниң эргелекчизи Виктория Лачугинага Аныяктарның бот-идепкейиниң чылында социал ужур-дузалыг төлевилелдерде чедиишкиннери болгаш идепкейлиг киржилгези дээш Тыва Республиканың Баштыңының өөрүп четтириишкинин чарлаан.  
"Шолбан Валерьевич, эрткен чылын аныяк журналистер-биле ужурашкаш, "Тываның аныяктары" солуннуң редизайн төлевилелин деткээниңер дыка өөрүнчүг болду. Журналистикада боттарын шенеп чоруур школачылардан баазаны хевирлеп алган бис. Эрткен чылын оларның чамдыызы журналис­тика салбырларынче дужаап кирип алган. Бо чылын "Тываның аныяктары" солуннуң 85 чылдаан юбилейи. Силер-биле ужуражылгада чугаалашкан ажылывысты уламчылап, шупту бодалдарывысты боттандырар бис» — деп, Виктория Лачугина чугаалаан.  
Эки турачының болгаш во­лонтернуң чылынга эстафетаны дамчытканы уттундурбас кылдыр арткан. Эстафетаның им-демдээ чүрек болган. Эки турачы болгаш волонтер кижиниң ылгавырлыг мөзү-бүдүжү — энерелдиг чүрээнде болгаш экииргек сеткилинде деп аныяктар санап турар.
Тываның Баштыңының парлалга албаны.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.