1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

АЧАЗЫНЫҢ ӨДЭЭН ЭЭЛЕП...

“Канчап билир, оолда­ры­выстың кайы-бирээзи сал­гал дамчып, малчыннай бээ­рин” деп Амыр-Санааның ада-иези бүзүреп, идегеп­ турган. Чажындан-на хой соондан кылаштап өскен эрес-кежээ Амыр-Санаа авазы Сылдысмаа Тар­гын­овнаның күзелин боттандырып, ада-иезиниң чымыштыг ажыл-ижин уламчылаан. 
“Аныяк өг-бүлеге – кыштаг” төлевилелге кордакчы 3 өг-бүледен чоннуң чыыжынга 26 харлыг Амыр-Санаа Кенен-оол биле 25 харлыг Ай-Белек Донгактың өг-бүлезин шилип алган. Олар 2 кыстыг, 1 оолдуг. Уруглары Хандагайтыда “Чечек” уруглар садынче барып турар. Хеймер оглу (1 хар 3 айлыг) ада-иезиниң чанында. 
Аныяк малчыннар Хандагайты суурдан ырак эвесте Ховужук деп черде 6х7 дөрбелчин метр хемчээл­диг бажыңны, кажаа-хорааны төлевилелдиң негелдезин езугаар тудуп алган. Тус черниң “Чаңгыс суур – чаңгыс бүдүрүлге” губернатор төлевилелиниң 2015 чылдың киржикчизи Алим Тумат­тың “Хээлер” деп чазаныр цегинге бүдүрген соңгаларны бажыңында салган.
Амыр-Санааның ада-иези Ховужук деп черниң, Ай-Белектиң ада-иези Солчурнуң Бора-Шай деп черниң малчыннары. Аныяк малчыннар бичиизинден тура мал-маган ажылынга ижиккен болгаш, өгбелериниң чымыштыг ажылын эки билирлер. Кышты хүр-менди ажары-биле 12 тонна сигенни белеткеп алган. Малының чылгаар дузу белен. Суггат талазы-биле байдал база таарымчалыг, кыштагдан ырак эвесте Улаатай-Хем агып чыдар. 
Аныяк малчыннарга 200 хойну кожууннуң муңчу малчы­ны Владимир Намбар-оолович Монгуш дамчыдып берген. Олар­ның дагдыныкчызы көдээ ажыл-агыйның хоочуну Маадыр Балчырович Сат. Ийи чүс хоюндан аңгыда аныяк малчынның авазының 6 инээ, 6 кыс бызаазы, хой кадарар кара аскыр аъды бар. 
Кыштагда Амыр-Санааның авазы уругларынга өмек-дөмек болуп, дузазын көргүзүп, арга-сүмезин кадып турар. “Оглум Красноярскиниң саң-хөө колледжинге экономист мергежил­ди чедип алган соонда, найысылалче ажылдаарын сүмелээримге: "Ачамның арттырып берген аъдын каап шыдавас мен" — дээрге, иштимде аажок өөрдүм. Бо чылын ажы-төлүм “Аныяк өг-бүлеге – кыштаг” деп төлевилелдиң кир­жикчилери болганынга чор­гаарланыр-дыр мен. Улаатай-Хемни дургаар аныяк­ малчыннар көвүдеп турарынга сеткилимниң ханызындан өөрүп тур мен. Аныяктарга аажок эки төлевилел-дир. Хойлуг кижи каас-даа, тодуг-даа болур болгай” – деп, кырган-ава чугаалады.
Ажыл-амыдыралынга херек «УАЗ» маркалыг автомашина малчыннарга бараан болурунга кезээ­де белен. Ырак эвесте «Аныяк өг-бүлеге – кыштаг» төлевилелдиң 2016 чылда киржикчилериниң кудуундан суглаарда-даа машиназын мунуптар. Электри чырыын генератор хандырып турар. Кажаа-хораа, бажың тударынга аныяк өг-бүлениң боттарының күжү-биле садып алган пилорамазы дыка ажыктыг. Кыштагны тударынга аныяктарның дөргүл-төрели, өвүржүлер бир демин көргүзүп, дузалашкан. 
Шончалай  ХОВАЛЫГ.
Авторнуң  тырттырган  чуруу: Ай-Белек Донгак биле
Амыр-Санаа Кенен-оол ажы-төлү-биле.

 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.